Công cụ tính khối lượng khúc gỗ là gì?
Công cụ tính khối lượng khúc gỗ giúp bạn ước tính một khúc gỗ hoặc cây gỗ tròn nặng bao nhiêu, dựa trên đường kính, chiều dài và khối lượng riêng của loại gỗ. Bằng cách xem khúc gỗ như một khối hình trụ, công cụ tính ra thể tích rồi nhân với khối lượng riêng để cho ra trọng lượng ước tính sát thực tế — rất hữu ích khi lên kế hoạch vận chuyển, mua bán củi đốt, làm việc trong ngành lâm nghiệp hay các dự án thủ công tại nhà.
Cách sử dụng
Nhập đường kính khúc gỗ theo đơn vị centimet (đo ngang ở giữa thân), chiều dài theo mét và khối lượng riêng của gỗ theo kilôgam trên mét khối. Nhấn nút tính để xem trọng lượng ước tính theo kilôgam cùng với thể tích khúc gỗ. Một số giá trị tham khảo: gỗ thông ≈ 500, gỗ linh sam ≈ 450, gỗ sồi ≈ 700, gỗ dẻ gai ≈ 720, còn gỗ mới đốn "còn tươi" thì ≈ 900–1000 do hàm lượng nước cao.
Giải thích công thức
Khúc gỗ được xem gần đúng như một khối hình trụ. Thể tích của nó là $$V = \pi \times r^{2} \times L,$$ trong đó \(r\) là bán kính (bằng một nửa đường kính) và \(L\) là chiều dài, cả hai đều tính bằng mét. Trọng lượng khi đó là $$W = V \times \rho,$$ với \(\rho\) là khối lượng riêng. Công cụ sẽ tự động đổi đường kính từ centimet sang mét.
Board feet ước lượng lượng gỗ xẻ được từ khúc gỗ, không phải khối lượng. Doyle: (D − 4)² × L ÷ 16. International ¼ inch: 0,905 × (0,22D² − 0,71D) cho mỗi đoạn 4 ft, thon ½ inch mỗi đoạn. D là đường kính đầu nhỏ không vỏ (inch), L là chiều dài (ft).
Ví dụ minh họa
Với khúc gỗ có đường kính 30 cm, dài 3 m, làm từ gỗ sồi có khối lượng riêng 700 kg/m³: bán kính là 0,15 m, nên thể tích $$= \pi \times 0{,}15^{2} \times 3 = 0{,}2121 \text{ m}^3.$$ Trọng lượng $$= 0{,}2121 \times 700 \approx 148{,}4 \text{ kg}.$$
Bảng Tham Khảo Mật Độ Gỗ Theo Loài
Trọng lượng của khúc gỗ được xác định gần như hoàn toàn bởi mật độ, vì vậy việc chọn giá trị đúng cho trường mật độ quan trọng hơn nhiều so với việc đo đường kính chính xác đến từng milimét. Hai mật độ rất hữu ích: mật độ khô không khí (làm cứng), được đo ở độ ẩm khoảng 12%, và mật độ xanh, trọng lượng của gỗ mới được chặt còn chứa đầy nhựa. Một khúc gỗ mới cắt có thể nặng 1,5 đến 2 lần so với trọng lượng làm cứng của nó, và gỗ ngoài của gỗ mềm thường là phần ẩm nhất của thân cây.
| Loài | Mật độ khô không khí, ~12% ẩm (kg/m³) | Mật độ xanh tiêu biểu (kg/m³) |
|---|---|---|
| Tuyết tùng đỏ phương Tây | 350–390 | 400–500 |
| Thông trắng phương Đông | 350–400 | 550–650 |
| Thông bạc | 400–450 | 700–800 |
| Dương / Phỉ | 400–470 | 650–800 |
| Vân sam (Na Uy / trắng) | 400–470 | 700–800 |
| Hẹmlốc | 450–500 | 750–850 |
| Thông Scotland (gỗ đỏ) | 500–550 | 700–850 |
| Thông Douglas | 500–540 | 600–700 |
| Cù lao | 550–620 | 800–900 |
| Ngoại thường (Châu Âu / phương Tây) | 550–600 | 750–850 |
| Anh đào | 550–600 | 750–850 |
| Óc chó | 600–660 | 800–900 |
| Tếch | 630–680 | 800–950 |
| Trắc | 620–680 | 850–950 |
| Tro | 650–720 | 750–900 |
| Phong (cứng / đường) | 690–750 | 850–950 |
| Bạch phong | 690–740 | 850–950 |
| Sồi (trắng / Anh / đỏ) | 700–770 | 950–1050 |
| Bạch đàn (grandis đến globulus) | 650–900 | 900–1100 |
| Ipê (lapacho) | 1000–1100 | 1100–1200 |
Cách đọc những con số này. Mỗi con số là một khoảng, không phải là một hằng số. Mật độ thay đổi tùy theo tốc độ sinh trưởng, địa điểm, tỷ lệ gỗ lõi so với gỗ ngoài, và nơi trong thân cây mẫu đến từ; các khúc gỗ riêng lẻ thường rơi 10–15% ngoài mức trung bình công bố của loài. Tên gọi cũng lỏng lẻo — "thông", "tuyết tùng", "thông lao" và "bạch đàn" mỗi cái bao gồm hàng chục loài có mật độ rất khác nhau, vì vậy hãy xác định loài nếu có thể.
Gỗ đã nằm trên bãi đất hàng tháng nằm ở đâu đó giữa hai cột. Đối với khúc gỗ chặt vào mùa đông và xếp chồng cho đến mùa hè, một giá trị ở giữa các số liệu xanh và khô không khí thường gần hơn so với hai cực trị.
Nguồn. Các giá trị phù hợp với các khoảng được công bố trong Cẩm Nang Gỗ: Gỗ Như Vật Liệu Kỹ Thuật (Phòng Thí Nghiệm Sản Phẩm Lâm Lục USDA, Hoa Kỳ) và Cơ Sở Dữ Liệu Gỗ, cả hai đều cung cấp trọng lực riêng và trọng lượng xanh/khô không khí theo loài. Các cơ quan lâm nghiệp quốc gia và khu vực công bố bảng của riêng họ — nếu bạn đang làm việc theo tiêu chuẩn phân loại hoặc thương mại địa phương, hãy sử dụng các số liệu của tiêu chuẩn đó thay vì những số liệu này.
Trọng Lượng Khúc Gỗ Theo Đường Kính Và Chiều Dài: Bảng So Sánh
Bảng dưới đây chạy công thức hình trụ \( V = \pi (d/200)^2 \cdot L \) qua các kích thước khúc gỗ mà mọi người thường xuyên xử lý bằng tay hoặc với xe kéo nhỏ. Trọng lượng được hiển thị cho mật độ gỗ cứng/mềm khoảng giữa là 600 kg/m³ (làm cứng) và cho gỗ ướt, mới chặt ở 950 kg/m³.
| Đường Kính (cm) | Chiều Dài (m) | Thể Tích (m³) | Trọng Lượng ở 600 kg/m³ (kg) | Trọng Lượng ở 950 kg/m³ (kg) |
|---|---|---|---|---|
| 20 | 1 | 0.031 | 18.8 | 29.8 |
| 20 | 2 | 0.063 | 37.7 | 59.7 |
| 20 | 3 | 0.094 | 56.5 | 89.5 |
| 30 | 1 | 0.071 | 42.4 | 67.2 |
| 30 | 2 | 0.141 | 84.8 | 134.3 |
| 30 | 3 | 0.212 | 127.2 | 201.5 |
| 40 | 1 | 0.126 | 75.4 | 119.4 |
| 40 | 2 | 0.251 | 150.8 | 238.8 |
| 40 | 3 | 0.377 | 226.2 | 358.1 |
| 50 | 1 | 0.196 | 117.8 | 186.5 |
| 50 | 2 | 0.393 | 235.6 | 373.1 |
| 50 | 3 | 0.589 | 353.4 | 559.6 |
| 60 | 1 | 0.283 | 169.6 | 268.6 |
| 60 | 2 | 0.565 | 339.3 | 537.2 |
| 60 | 3 | 0.848 | 508.9 | 805.8 |
Các con số có nghĩa gì đối với việc nâng
Hướng dẫn xử lý thủ công khác nhau tùy theo quốc gia, nhưng các điểm tham chiếu phổ biến lại tương tự: phương trình nâng NIOSH được sử dụng ở Hoa Kỳ được xây dựng trên hằng số tải 23 kg, và ISO 11228-1 (được sử dụng làm cơ sở cho nhiều hướng dẫn châu Âu) sử dụng khối lượng tham chiếu 25 kg cho việc nâng hai tay không thường xuyên trong điều kiện lý tưởng. Các khúc gỗ vụng về, bẩn và thường được nâng lên khi cúi xuống, vì vậy giới hạn nâng một người thực tế nằm dưới các con số đó.
- Nâng một người thoải mái (≲25 kg): chỉ khúc gỗ 20 cm × 1 m, và chỉ khi làm cứng (18.8 kg). Xanh, cùng một khúc gỗ gần 30 kg và đã là ranh giới.
- Nâng hai người (≲50 kg): các khúc gỗ 20 cm × 2 m và 30 cm × 1 m nằm trong dải này khi khô. Xanh, khúc gỗ 20 cm × 2 m ở khoảng 60 kg là một vận chuyển hai người thực sự với độ bám tốt ở mỗi đầu.
- Cần sự trợ giúp cơ học (>80 kg): tất cả từ 30 cm × 2 m trở lên. Một khúc gỗ xanh 40 cm × 2 m ở khoảng 239 kg, hoặc đầu gỗ xanh 50 cm × 3 m ở khoảng 560 kg, là công việc máy kéo, lader, winch hoặc cần gỗ — không phải là một công việc cho đòn bẩy và ý chí.
Các con số có nghĩa gì đối với tải trọng xe kéo
Những chiếc xe kéo tiện ích nhỏ không có phanh thường chở 350–750 kg tải trọng; những chiếc xe kéo ô tô có phanh thường chạy từ khoảng 1.000 kg trở lên. Các giới hạn chính xác, các hạng giấy phép và trọng lượng kết hợp tối đa được đặt ở cấp quốc gia, vì vậy hãy coi những con số này chỉ là minh họa và đọc tấm thông tin xe kéo của riêng bạn.
- Tải trọng 500 kg được lấp đầy bằng khoảng ba khúc gỗ xanh 40 cm × 2 m (khoảng 716 kg cho ba khúc — vì vậy chỉ có hai khúc vừa), hoặc bằng khoảng 13 khúc gỗ làm cứng 20 cm × 2 m (490 kg).
- Một khúc gỗ đầu xanh 60 cm × 3 m nặng khoảng 806 kg — nhiều hơn hầu hết những chiếc xe kéo không có phanh được đánh giá để vận chuyển, chỉ riêng nó.
- Một mét khối gỗ đốt được xếp chồng tròn không phải là một mét khối gỗ: những khoảng trống trong xếp chồng có nghĩa là một mét khối được xếp chồng chứa khoảng 0,6–0,7 m³ gỗ rắn, vì vậy hãy cân bằng thể tích rắn như bảng làm, sau đó điều chỉnh theo tỷ lệ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao kết quả khác với trọng lượng thực tế? Khúc gỗ không phải là hình trụ hoàn hảo — thân gỗ thuôn nhỏ dần, có vỏ và đôi khi rỗng ruột — đồng thời độ ẩm cũng dao động rất nhiều, vì vậy hãy xem con số này là giá trị ước tính.
Làm sao để biết khối lượng riêng của gỗ? Hãy tra bảng thông số theo từng loài gỗ; gỗ tươi (vừa mới đốn) nặng hơn nhiều so với gỗ đã được phơi khô.
Có dùng được cho củi đốt không? Có chứ — đây là cách hay để ước tính trọng lượng cả lô gỗ phục vụ việc vận chuyển và định giá.