Công cụ tính tỷ suất tử vong là gì?
Tỷ suất tử vong (hay tỷ lệ chết) cho biết có bao nhiêu trường hợp tử vong xảy ra trong một nhóm dân số nhất định trong một khoảng thời gian, thường là một năm. Vì con số tử vong thô gần như vô nghĩa nếu không có bối cảnh, nên người ta quy đổi tỷ suất này về một quy mô dân số chuẩn — phổ biến nhất là trên 1.000 hoặc trên 100.000 người — để có thể so sánh công bằng giữa các nhóm dân số có quy mô khác nhau. Công cụ này áp dụng được cho mọi quốc gia, vùng miền, nhóm tuổi hay loại bệnh.
Cách sử dụng
Nhập tổng số ca tử vong, tổng dân số có nguy cơ, rồi chọn hệ số mà bạn muốn biểu thị tỷ suất. Công cụ sẽ chia số ca tử vong cho dân số và nhân với hệ số bạn chọn. Kết quả cũng được hiển thị dưới dạng phần trăm tương đương để bạn dễ dàng diễn giải theo cả hai cách.
Giải thích công thức
Tỷ suất tử vong thô được tính như sau:
$$\text{Tỷ suất tử vong} = \frac{\text{Số ca tử vong}}{\text{Dân số}} \times \text{Hệ số}$$
Hệ số giúp chuyển một phân số rất nhỏ thành con số nguyên dễ đọc. Ví dụ, tỷ suất "trên 100.000" giúp bàn luận về những sự kiện hiếm gặp dễ hơn nhiều so với một số thập phân nhỏ xíu.
Ví dụ minh họa
Giả sử một thành phố có 1.000.000 dân ghi nhận 500 ca tử vong trong một năm. Với hệ số 1.000:
$$\text{Tỷ suất} = \frac{500}{1{,}000{,}000} \times 1{,}000 = 0{,}5 \text{ ca tử vong trên 1.000 người}$$
Quy đổi ra phần trăm là 0,05%.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ suất tử vong thô và tỷ suất tử vong theo độ tuổi khác nhau thế nào? Tỷ suất thô dùng toàn bộ dân số. Tỷ suất theo độ tuổi chỉ giới hạn số ca tử vong và dân số trong một nhóm tuổi cụ thể, cho bức tranh chính xác hơn.
Nên dùng hệ số nào? Dùng trên 1.000 cho dân số nói chung, và trên 100.000 cho các nguyên nhân tương đối hiếm như những bệnh hay tai nạn cụ thể.
Đây có phải là tỷ lệ tử vong trên ca bệnh không? Không. Tỷ lệ tử vong trên ca bệnh (case fatality rate) lấy số ca tử vong chia cho số ca được chẩn đoán, trong khi tỷ suất tử vong lấy số ca tử vong chia cho tổng dân số.
