Máy tính mức tiêu hao nhiên liệu máy treo làm được gì?
Công cụ này ước tính động cơ máy treo (outboard) đốt bao nhiêu xăng mỗi giờ và chuyến đi cần chuẩn bị bao nhiêu nhiên liệu. Kết quả dựa trên công suất động cơ, mức tải ga trung bình, loại động cơ và số giờ dự kiến chạy. Đây chỉ là con số ước tính để lên kế hoạch chứ không phải số đo thực tế, vì vậy bạn luôn nên mang theo một lượng xăng dự phòng.
Cách sử dụng
Nhập công suất định mức của động cơ (mã lực), mức tải ga trung bình theo phần trăm công suất tối đa (chạy hành trình thường ở mức 60 đến 75 phần trăm, mở hết ga là 100 phần trăm) và thời gian chạy tính bằng giờ. Hãy chọn đúng loại động cơ, vì máy 4 thì phun xăng điện tử (EFI) tiết kiệm nhiên liệu hơn máy 2 thì dùng bộ chế hòa khí. Kết quả hiển thị lượng tiêu hao theo gallon và lít mỗi giờ, cùng tổng nhiên liệu cho cả chuyến đi.
Giải thích công thức
Theo quy tắc phổ biến trong ngành hàng hải, động cơ xăng tiêu thụ khoảng 0,50 lb nhiên liệu cho mỗi mã lực-giờ khi chạy hết công suất. Xăng nặng khoảng 6,1 lb mỗi gallon Mỹ.
$$\text{GPH} = \frac{ \text{HP} \times \text{BSFC} \times \text{Load} }{6.1}$$Trong đó \(\text{HP}\) là công suất mã lực, \(\text{BSFC}\) là mức tiêu hao nhiên liệu riêng theo công suất phanh, tính bằng lb trên HP-giờ (0,50 với máy 4 thì, 0,55 với máy 2 thì phun xăng trực tiếp, 0,70 với máy 2 thì dùng chế hòa khí) và \(\text{Load}\) là tỷ lệ tải ga. Tổng nhiên liệu bằng \(\text{GPH} \times t\), còn số lít bằng số gallon nhân với 3,78541.
Ví dụ minh họa
Một động cơ 4 thì 150 HP chạy ở mức tải 75 phần trăm trong 4 giờ:
$$\text{GPH} = \frac{150 \times 0.50 \times 0.75}{6.1} = 9.22\,\text{gal/hr}$$$$\text{Fuel} = 9.22 \times 4 = 36.89\,\text{gal} \approx 139.6\,\text{L}$$
So sánh lượng nhiên liệu tiêu thụ theo công suất động cơ và mức ga
Bảng sử dụng công thức ước lượng theo quy tắc ngón tay cái \(\text{GPH} = \text{HP} \times \text{BSFC} \times \text{Load} / 6.1\), với BSFC 0.50 cho động cơ 4 kỳ phun xăng điện tử EFI, 0.55 cho động cơ 2 kỳ phun trực tiếp DI và 0.70 cho động cơ 2 kỳ chế hòa khí. Nhiên liệu tính theo gallon Mỹ cho chuyến đi 4 giờ với tải không đổi. Kết quả được làm tròn đến hai chữ số thập phân.
| Động cơ | Tải | Lượng nhiên liệu tiêu thụ (GPH) | Nhiên liệu cho 4 giờ (gal) |
|---|---|---|---|
| 90 HP 4 kỳ | 50% | 3.69 | 14.75 |
| 90 HP 4 kỳ | 75% | 5.53 | 22.13 |
| 90 HP 4 kỳ | 100% | 7.38 | 29.51 |
| 150 HP 4 kỳ | 50% | 6.15 | 24.59 |
| 150 HP 4 kỳ | 75% | 9.22 | 36.89 |
| 150 HP 4 kỳ | 100% | 12.30 | 49.18 |
| 300 HP 4 kỳ | 50% | 12.30 | 49.18 |
| 300 HP 4 kỳ | 75% | 18.44 | 73.77 |
| 300 HP 4 kỳ | 100% | 24.59 | 98.36 |
| 150 HP 2 kỳ chế hòa khí | 75% | 12.91 | 51.64 |
Ví dụ tính toán cho hai hàng cuối: động cơ 4 kỳ tiêu thụ \(150 \times 0.50 \times 0.75 / 6.1 = 56.25 / 6.1 \approx 9.22\) GPH. Động cơ 2 kỳ chế hòa khí tiêu thụ \(150 \times 0.70 \times 0.75 / 6.1 = 78.75 / 6.1 \approx 12.91\) GPH. Trong 4 giờ, động cơ chế hòa khí tiêu thụ nhiều hơn khoảng 14.75 gallon, tức nhiều hơn 40% nhiên liệu.
Hằng số và giá trị tham chiếu nhiên liệu
| Đại lượng | Giá trị |
|---|---|
| BSFC, 4 kỳ EFI | 0.50 lb/HP-giờ |
| BSFC, 2 kỳ phun trực tiếp | 0.55 lb/HP-giờ |
| BSFC, 2 kỳ chế hòa khí | 0.70 lb/HP-giờ |
| Trọng lượng xăng | khoảng 6.1 lb mỗi gallon Mỹ |
| 1 gallon Mỹ | 3.78541 L |
| 1 lít | 0.264172 gal Mỹ |
| 1 gallon Anh (imperial) | 1.20095 gal Mỹ |
BSFC (suất tiêu hao nhiên liệu riêng theo công suất phanh) là số pound nhiên liệu mà động cơ đốt trong một giờ mã lực. Các giá trị trên là xấp xỉ theo quy tắc ngón tay cái, không phải dữ liệu của nhà sản xuất. Lượng nhiên liệu tiêu thụ thực tế phụ thuộc vào model động cơ, chân vịt, thân tàu, tải, độ nghiêng động cơ, điều kiện biển và tỷ trọng nhiên liệu. Hãy coi kết quả là ước tính để lập kế hoạch và luôn dự trữ thêm; một nguyên tắc phổ biến là quy tắc một phần ba (một phần ba để đi, một phần ba để quay về, một phần ba dự trữ).
Mức tải ga thông thường
| Tình trạng vận hành | Tải xấp xỉ |
|---|---|
| Chạy không tải / kéo lưới chậm | khoảng 10–25% |
| Chạy đều ở tốc độ thấp hoặc tiết kiệm nhiên liệu | khoảng 40–60% |
| Chạy đều khi lướt trên mặt nước (planing) | khoảng 60–75% |
| Chạy nhanh | khoảng 75–85% |
| Mở ga tối đa (WOT) | 100% |
Đây là các con số xấp xỉ chung và thay đổi tùy theo thuyền, động cơ, chân vịt và tải trọng mang theo. Tải động cơ không giống với tỷ lệ phần trăm số vòng quay tối đa. Nhà sản xuất đặt dải vòng quay định mức tối đa cho từng động cơ, vì vậy hãy kiểm tra sách hướng dẫn sử dụng của chủ sở hữu và giữ động cơ trong dải đó khi mở ga tối đa. Khi lập kế hoạch cho chuyến đi, hãy ước tính số giờ bạn sẽ chạy ở từng mức tải, tính riêng cho từng chặng rồi cộng các kết quả lại.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả này có chính xác với tàu thuyền của tôi không?
Đây chỉ là ước tính theo kinh nghiệm. Mức tiêu hao thực tế phụ thuộc vào thân vỏ, tải trọng, góc trim, chân vịt, tình trạng sóng biển và độ tốt của động cơ. Ở chế độ ga lửng, động cơ thường tiết kiệm hơn mô hình này, nên kết quả thường mang tính thận trọng.
Công cụ có dùng được cho máy 2 thì không?
Có. Hãy chọn loại máy 2 thì để áp dụng hệ số BSFC cao hơn. Con số này chỉ tính xăng, lượng nhớt pha không được tính riêng.
Tôi nên mang theo bao nhiêu nhiên liệu dự phòng?
Quy tắc một phần ba rất phổ biến: một phần ba cho lượt đi, một phần ba cho lượt về và một phần ba để dự phòng.