Công Cụ Này Làm Gì
Công Cụ Tính Phần Trăm Lãi/Lỗ Cổ Phiếu cho bạn biết khoản đầu tư của mình đã thay đổi bao nhiêu phần trăm, tính từ mức giá bạn bỏ ra để mua (giá mua) đến mức giá bạn chốt lời hay cắt lỗ (giá bán). Công cụ còn hiển thị lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu và tổng lãi/lỗ nếu bạn nhập số lượng cổ phiếu đang nắm giữ. Đây là một công cụ tính toán tài chính dùng chung — áp dụng được cho mọi loại tiền tệ, mọi sàn giao dịch và mọi quốc gia, kể cả cổ phiếu trên HOSE, HNX của Việt Nam lẫn các thị trường nước ngoài.
Cách Sử Dụng
Nhập giá bạn đã mua cổ phiếu, giá bạn đã bán, và (không bắt buộc) số lượng cổ phiếu bạn sở hữu. Công cụ sẽ trả về phần trăm thay đổi cùng với các con số bằng tiền. Kết quả dương nghĩa là lãi; kết quả âm nghĩa là lỗ. Nếu bạn chỉ quan tâm đến phần trăm, hãy để số cổ phiếu là 1.
Giải Thích Công Thức
Công thức cốt lõi rất đơn giản: lấy giá bán trừ đi giá mua để ra mức chênh lệch bằng tiền, chia cho giá mua ban đầu, rồi nhân với 100 để quy đổi sang phần trăm. Chính việc chia cho giá mua (giá vốn ban đầu của bạn) mới giúp kết quả trở thành phần trăm thay đổi thực sự, chứ không chỉ là khoản chênh lệch bằng tiền.
$$\text{\%lãi/lỗ} = \frac{\text{giá bán} - \text{giá mua}}{\text{giá mua}} \times 100$$
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử bạn mua cổ phiếu ở mức 100$ và bán ra ở 125$, đang nắm giữ 10 cổ phiếu. Mức chênh lệch là \(125\$ - 100\$ = 25\$\) mỗi cổ phiếu. Chia cho 100$ được 0,25, nhân với 100 ra mức lãi 25%. Lợi nhuận mỗi cổ phiếu là 25$, và với 10 cổ phiếu, tổng lợi nhuận của bạn là 250$. Tổng vốn bỏ ra là 1.000$ và tổng giá trị khi bán là 1.250$.
Kịch bản lãi và lỗ nhìn nhanh
Mỗi dòng sử dụng công thức \(\text{Thay đổi phần trăm} = \frac{ \text{Bán} - \text{Mua} }{ \text{Mua} } \times 100\%\). Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu là Bán − Mua, và tổng lãi/lỗ là lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu × số cổ phiếu. Giá được tính bằng đô la Mỹ để minh họa; phép tính tương tự với mọi loại tiền tệ.
| Kịch bản | Giá mua | Giá bán | Số cổ phiếu | Thay đổi phần trăm | Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu | Tổng lãi/lỗ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Lãi nhẹ | $50.00 | $55.00 | 100 | +10% | +$5.00 | +$500.00 |
| Lãi lớn | $20.00 | $60.00 | 50 | +200% | +$40.00 | +$2,000.00 |
| Lỗ nhẹ | $80.00 | $72.00 | 100 | −10% | −$8.00 | −$800.00 |
| Lỗ lớn | $100.00 | $50.00 | 20 | −50% | −$50.00 | −$1,000.00 |
| Hòa vốn | $40.00 | $40.00 | 100 | 0% | $0.00 | $0.00 |
Kiểm tra ví dụ cho trường hợp lãi lớn: \(\frac{60 - 20}{20} \times 100\% = 200\%\), và \(40 \times 50 = 2{,}000\) đô la tổng cộng.
Cách hiểu phần trăm lãi hoặc lỗ của bạn
Kết quả dương có nghĩa là giá bán cao hơn giá mua, vì vậy vị thế đã tăng giá trị. Kết quả âm có nghĩa là giá bán thấp hơn giá mua, vì vậy vị thế đã mất giá trị. Bằng 0 có nghĩa là hai mức giá bằng nhau.
Thay đổi phần trăm được đo so với giá ban đầu, nên việc phục hồi sau một khoản lỗ là không đối xứng. Sau khi lỗ, cơ sở giá nhỏ hơn, vì vậy cần mức tăng phần trăm lớn hơn để trở về giá ban đầu. Với tỷ lệ lỗ \(L\), mức tăng cần thiết để hòa vốn là:
$$\text{Mức tăng cần thiết} = \frac{L}{1 - L}$$
Ví dụ, một cổ phiếu mua với giá $100 giảm 50% sẽ còn $50. Để trở lại $100 cần \(\frac{100 - 50}{50} \times 100\% = 100\%\). Mức giảm 20% xuống $80 cần \(\frac{100 - 80}{80} \times 100\% = 25\%\).
| Mức lỗ | Mức tăng cần để hòa vốn |
|---|---|
| 10% | 11.1% |
| 20% | 25% |
| 33% (khoảng một phần ba) | 50% |
| 50% | 100% |
| 75% | 300% |
Hãy nhớ rằng kết quả là lợi suất giá thô giữa hai mức giá. Nó không được quy đổi thành lợi suất năm, nên không cho biết vị thế đã được nắm giữ bao lâu. Nó cũng không tính phí môi giới, hoa hồng, thuế và cổ tức, tất cả đều ảnh hưởng đến số tiền thực tế bạn giữ lại. Đây là thông tin chung, không phải tư vấn tài chính hay thuế.
Thuật ngữ chính
- Giá mua: giá trả cho mỗi cổ phiếu, là chi phí gốc của bạn trên mỗi cổ phiếu (trước mọi khoản phí).
- Giá bán: giá nhận được cho mỗi cổ phiếu khi vị thế được bán hoặc định giá.
- Thay đổi phần trăm: hiệu của giá bán và giá mua chia cho giá mua, được biểu thị dưới dạng phần trăm.
- Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu: giá bán trừ giá mua. Giá trị âm là lỗ trên mỗi cổ phiếu.
- Tổng lãi/lỗ: lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu nhân với số lượng cổ phiếu.
- Số cổ phiếu: số lượng đơn vị cổ phiếu được mua và bán.
Lợi suất giá so với tổng lợi suất: lợi suất giá chỉ xem xét sự thay đổi của giá cổ phiếu, đó là điều máy tính này tính toán. Tổng lợi suất còn bao gồm cổ tức và các khoản phân phối khác, và có thể giảm do phí và thuế, nên có thể khác đáng kể so với lợi suất giá.
Câu Hỏi Thường Gặp
Công cụ có tính phí giao dịch hay thuế không? Không. Công cụ chỉ thể hiện mức lãi/lỗ thuần dựa trên giá. Bạn cần tự trừ thêm phí môi giới và thuế (ví dụ thuế thu nhập 0,1% trên giá trị bán theo quy định tại Việt Nam, hoặc thuế lãi vốn ở các nước khác) để ra lợi nhuận ròng.
Công cụ có hiển thị khoản lỗ không? Có. Nếu giá bán thấp hơn giá mua, cả phần trăm lẫn con số bằng tiền sẽ âm, cho thấy bạn đang lỗ.
Nếu tôi đã tái đầu tư cổ tức thì sao? Công cụ này chỉ dựa trên giá. Để tính tổng tỷ suất sinh lời bao gồm cả cổ tức, hãy cộng phần cổ tức nhận được vào giá trị bán trước khi tính.