Công Cụ Tính Giá Mỗi Cổ Phiếu Là Gì?
Công cụ tính giá mỗi cổ phiếu giúp xác định giá trị thị trường của một cổ phiếu của công ty. Cách tính rất đơn giản: lấy tổng vốn hóa thị trường của công ty chia cho số cổ phiếu đang lưu hành. Đây là công thức tài chính phổ quát, áp dụng được cho các công ty niêm yết trên mọi thị trường chứng khoán.
Cách Sử Dụng
Bạn chỉ cần nhập hai giá trị: vốn hóa thị trường của công ty (tổng giá trị tính bằng tiền của toàn bộ cổ phiếu) và tổng số cổ phiếu đang lưu hành. Công cụ sẽ lập tức trả về mức giá ước tính của một cổ phiếu. Đây là cách hữu ích để kiểm tra nhanh độ hợp lý của một mức giá cổ phiếu được niêm yết, định giá một công ty chưa lên sàn, hoặc mô phỏng một đợt phát hành cổ phiếu mới.
Giải Thích Công Thức
Mối quan hệ này rất đơn giản và chính xác:
$$\text{Giá Mỗi Cổ Phiếu} = \frac{\text{Vốn Hóa Thị Trường}}{\text{Số Cổ Phiếu Đang Lưu Hành}}$$
Bản thân vốn hóa thị trường được định nghĩa là giá mỗi cổ phiếu nhân với số cổ phiếu lưu hành, vì vậy khi biến đổi ngược lại ta sẽ tính ra được giá. Nếu số cổ phiếu bằng không thì giá sẽ không xác định, do đó công cụ luôn có cơ chế ngăn chặn lỗi chia cho số không.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một công ty có vốn hóa thị trường là 1.000.000.000 USD và 50.000.000 cổ phiếu đang lưu hành. Khi đó, giá mỗi cổ phiếu sẽ là $$\frac{1{,}000{,}000{,}000 \text{ USD}}{50{,}000{,}000} = 20{,}00 \text{ USD}$$ mỗi cổ phiếu. Nếu cũng công ty đó nhưng chỉ có 25.000.000 cổ phiếu, thì mỗi cổ phiếu sẽ có giá trị 40,00 USD.
Diễn giải giá mỗi cổ phiếu
Giá mỗi cổ phiếu đơn giản là vốn hóa thị trường của công ty chia cho số cổ phiếu đang lưu hành: \(\text{Giá mỗi cổ phiếu} = \frac{ \text{Vốn hóa thị trường} }{ \text{Số cổ phiếu đang lưu hành} }\). Tự thân con số này cho biết rất ít về việc một công ty lớn, có giá trị hay rẻ đến đâu.
Giá mỗi cổ phiếu không phải là thước đo quy mô hay giá trị
Một cổ phiếu giao dịch ở mức $500 không nhất thiết “đắt hơn” hoặc lớn hơn một cổ phiếu giao dịch ở mức $5. Giá mỗi cổ phiếu phụ thuộc vào số lượng cổ phiếu mà công ty chọn phát hành. Vốn hóa thị trường (giá × số cổ phiếu đang lưu hành) là thước đo quy mô công ty có ý nghĩa hơn, vì nó phản ánh tổng giá trị thị trường của tất cả cổ phiếu đang lưu hành. Việc một cổ phiếu rẻ hay đắt là câu hỏi thuộc về các chỉ số định giá liên hệ giá với lợi nhuận, doanh thu, tài sản hoặc dòng tiền, chứ không phải giá cổ phiếu thô.
Cùng vốn hóa thị trường, giá cổ phiếu khác nhau
Hãy xét hai công ty có vốn hóa thị trường đều là $10,000,000,000:
- Công ty A có 100,000,000 cổ phiếu: \(\frac{ \$10{,}000{,}000{,}000}{100{,}000{,}000} = \$100\) mỗi cổ phiếu.
- Công ty B có 1,000,000,000 cổ phiếu: \(\frac{ \$10{,}000{,}000{,}000}{1{,}000{,}000{,}000} = \$10\) mỗi cổ phiếu.
Cả hai công ty có cùng quy mô theo giá trị thị trường, nhưng giá cổ phiếu của họ chênh nhau gấp mười lần chỉ vì số lượng cổ phiếu.
Chia tách, chia tách ngược và phát hành mới
- Chia tách cổ phiếu: Việc chia tách 2-for-1 làm số cổ phiếu tăng gấp đôi và, với điều kiện các yếu tố khác không đổi, làm giá mỗi cổ phiếu giảm một nửa. Vốn hóa thị trường không thay đổi, và tổng tỷ lệ sở hữu của mỗi cổ đông cũng không đổi.
- Gộp cổ phiếu (chia tách ngược): Việc gộp 1-for-10 làm số cổ phiếu giảm còn một phần mười và làm giá mỗi cổ phiếu tăng khoảng gấp mười lần. Về nguyên tắc, vốn hóa thị trường lại không thay đổi.
- Phát hành mới: Khi công ty phát hành thêm cổ phiếu, số lượng cổ phiếu tăng lên. Nếu thị trường định giá số tiền huy động được đúng với giá trị của nó, vốn hóa thị trường sẽ tăng xấp xỉ bằng số vốn bổ sung, còn giá mỗi cổ phiếu có thể giữ nguyên hoặc giảm (pha loãng) tùy theo cách thị trường đánh giá việc sử dụng số tiền đó. Mua lại cổ phiếu đi theo chiều ngược lại, do làm giảm số cổ phiếu.
Số cổ phiếu đang lưu hành cơ bản và pha loãng
Số cổ phiếu đang lưu hành cơ bản chỉ tính các cổ phiếu hiện đã phát hành và do nhà đầu tư (kể cả người nội bộ) nắm giữ. Số cổ phiếu đang lưu hành pha loãng còn bao gồm các cổ phiếu tiềm năng có thể phát sinh từ quyền chọn cổ phiếu, chứng quyền, đơn vị cổ phiếu hạn chế và chứng khoán chuyển đổi. Chia một vốn hóa thị trường cho số cổ phiếu pha loãng sẽ cho giá mỗi cổ phiếu thấp hơn so với chia cho số cổ phiếu cơ bản. Các nguồn dữ liệu khác nhau sử dụng số lượng khác nhau, nên kết quả của phép tính này có thể khác đôi chút so với giá thị trường được niêm yết.
Lưu ý rằng phép tính này cho ra giá ngầm định từ các số liệu bạn nhập vào; giá giao dịch thực tế có thể khác đôi chút do cấu trúc các loại cổ phiếu, thời điểm cập nhật số lượng cổ phiếu và làm tròn số.
Thuật ngữ và định nghĩa chính
- Vốn hóa thị trường
- Tổng giá trị thị trường của các cổ phiếu đang lưu hành của công ty, được tính bằng giá cổ phiếu hiện tại nhân với số cổ phiếu đang lưu hành.
- Số cổ phiếu đang lưu hành
- Số cổ phiếu công ty đã phát hành hiện do nhà đầu tư, người nội bộ và các tổ chức nắm giữ. Con số này không bao gồm cổ phiếu quỹ mà công ty tự nắm giữ.
- Số cổ phiếu được phép phát hành
- Số cổ phiếu tối đa mà công ty được pháp luật cho phép phát hành theo điều lệ công ty. Con số này thường cao hơn số cổ phiếu thực tế đã phát hành, và việc thay đổi thường cần được cổ đông phê duyệt.
- Cổ phiếu quỹ
- Các cổ phiếu đã được phát hành và sau đó được công ty mua lại. Công ty nắm giữ các cổ phiếu này, chúng không có quyền biểu quyết hoặc quyền nhận cổ tức, và không được tính vào số cổ phiếu đang lưu hành.
- Free float (lượng cổ phiếu lưu thông tự do)
- Phần số cổ phiếu đang lưu hành sẵn sàng để giao dịch công khai. Con số này không bao gồm cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng và thường không bao gồm cổ phiếu do người nội bộ và các cổ đông chiến lược nắm giữ.
- Cổ phiếu pha loãng
- Số lượng cổ phiếu nếu tất cả các chứng khoán có khả năng làm pha loãng, như quyền chọn cổ phiếu, chứng quyền, đơn vị cổ phiếu hạn chế và trái phiếu hoặc cổ phiếu ưu đãi có thể chuyển đổi, đều được thực hiện hoặc chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông.
- Chia tách cổ phiếu
- Hành động doanh nghiệp làm tăng số cổ phiếu bằng cách chia mỗi cổ phiếu hiện có thành nhiều cổ phiếu (ví dụ 2-for-1), đồng thời giảm giá mỗi cổ phiếu theo tỷ lệ tương ứng. Vốn hóa thị trường của công ty không thay đổi như một kết quả trực tiếp.
Câu Hỏi Thường Gặp
Vốn hóa thị trường là gì? Đó là tổng giá trị thị trường vốn cổ phần của một công ty — bằng giá của một cổ phiếu nhân với số cổ phiếu đang lưu hành.
Nên dùng cổ phiếu lưu hành hay cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float)? Hãy dùng tổng số cổ phiếu đang lưu hành để tính vốn hóa thị trường tiêu chuẩn. Cổ phiếu tự do chuyển nhượng cho ra một cơ sở khác, nhỏ hơn, thường được dùng trong cách tính trọng số của một số chỉ số chứng khoán.
Công thức này có tính đến cổ phiếu ưu đãi không? Cách tính cơ bản coi tất cả cổ phiếu đang lưu hành là như nhau. Đối với các công ty có nhiều loại cổ phiếu khác nhau, bạn nên sử dụng số lượng và giá trị của đúng loại cổ phiếu cần tính.