Máy Tính Tốc Độ Cắt và Tiến Dao Là Gì?
Máy tính tốc độ cắt và tiến dao giúp thợ máy cũng như người chơi CNC tại nhà xác định đúng tốc độ trục chính (RPM) và tốc độ tiến dao (inch trên phút, IPM) cho các nguyên công phay, khoan và phay router. Chọn đúng thông số sẽ bảo vệ dao cắt, cho bề mặt gia công đẹp hơn và lấy đi lượng vật liệu tối đa mà không làm gãy mũi dao hay cháy phôi. Công cụ này sử dụng hệ đơn vị imperial (inch / SFM) theo các công thức gia công tiêu chuẩn của Mỹ — nếu bạn quen dùng hệ mét (mm, m/phút), hãy xem phần công thức quy đổi bên dưới.
Cách Sử Dụng
Bạn cần nhập bốn giá trị: tốc độ cắt khuyến nghị cho vật liệu của bạn tính theo feet bề mặt trên phút (SFM), đường kính dao cắt tính bằng inch, lượng phoi trên mỗi răng tính bằng inch, và số me cắt (lưỡi cắt) của dao. Máy tính sẽ trả về tốc độ trục chính theo RPM và tốc độ tiến bàn theo IPM. Các giá trị SFM và lượng phoi thường được tra trong bảng thông số dao do nhà cung cấp dao cụ hoặc vật liệu của bạn công bố.
Giải Thích Công Thức
Tốc độ trục chính được tính theo $$\text{RPM} = \frac{12 \times \text{SFM}}{\pi \times \text{D}}$$. SFM là tốc độ của lưỡi cắt đo tại chu vi của dao, và hệ số 12 dùng để đổi từ feet sang inch sao cho khớp với đường kính dao \(D\). Tốc độ tiến dao suy ra trực tiếp: $$\text{Feed} = \text{RPM} \times \text{Lượng phoi} \times \text{Số me}$$. Mỗi me cắt lấy đi một phoi sau mỗi vòng quay, nên tốc độ tiến tỷ lệ thuận với cả số me lẫn tốc độ trục chính.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử bạn phay nhôm bằng dao phay ngón 0,5 inch, 2 me ở 100 SFM với lượng phoi 0,002 inch.
$$\text{RPM} = \frac{12 \times 100}{\pi \times 0{,}5} = \frac{1200}{1{,}5708} \approx 763{,}94 \text{ RPM}$$$$\text{Feed} = 763{,}94 \times 0{,}002 \times 2 \approx 3{,}056 \text{ IPM}$$Vậy bạn lập trình khoảng 764 RPM và tốc độ tiến 3,06 IPM.
Câu Hỏi Thường Gặp
SFM là gì? Surface feet per minute (feet bề mặt trên phút) cho biết lưỡi cắt di chuyển nhanh đến mức nào. Giá trị này phụ thuộc vào vật liệu và được liệt kê trong bảng tra dao cụ.
Lượng phoi (chip load) là gì? Lượng phoi là độ dày vật liệu mà mỗi răng lấy đi sau mỗi vòng quay. Quá thấp sẽ gây ma sát và sinh nhiệt; quá cao sẽ làm quá tải dao.
Có dùng được với hệ mét không? Máy tính này dùng hệ đơn vị imperial (SFM, inch). Với hệ mét, bạn quy đổi tốc độ bề mặt (m/phút) và đường kính (mm) rồi áp dụng công thức tương ứng \(\text{RPM} = \frac{1000 \times V_c}{\pi \times \text{D}}\).
