Charlson Komorbidite İndeksi Nedir?
Charlson Komorbidite İndeksi (CCI), bir hastanın eşlik eden çeşitli hastalıklarına dayanarak on yıllık mortalite riskini öngören, klinikte yaygın olarak kullanılan bir skorlama sistemidir. Her hastalığa, mortaliteyle olan ilişkisine göre bir ağırlık (1, 2, 3 veya 6) verilir; ayrıca 40 yaş üzerindeki her on yıl için bir puan eklenir. Toplam skor; araştırmalarda, prognoz değerlendirmesinde ve risk düzeltmesinde kullanılır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Önce hastanın yaşını girin, ardından geçerli olan tüm eşlik eden hastalıkları işaretleyin. Hesaplama aracı, ağırlıklandırılmış hastalık puanlarını toplar, yaş düzeltmesini (40 yaşın üzerinde her on yıl için 1 puan, en fazla 4 puana kadar) ekler ve toplam CCI skorunu, tahmini on yıllık sağkalım olasılığıyla birlikte sunar.
Formülün Açıklaması
İndeks şu şekilde hesaplanır:
$$\text{CCI} = \sum(\text{ağırlıklı hastalık puanları}) + \text{yaş puanı}$$Tahmini on yıllık sağkalım, orijinal Charlson regresyonunu kullanır:
$$\text{Sağkalım} = 0{,}983^{\,(e^{\,\text{CCI} \times 0{,}9})}$$şeklinde yüzde olarak ifade edilir. CCI skoru yükseldikçe öngörülen sağkalım üstel olarak azalır.
Örnek Hesaplama
65 yaşında bir hasta (60–69 yaş aralığı = 2 puan), konjestif kalp yetmezliği (1), kronik akciğer hastalığı (1) ve hedef organ hasarıyla seyreden diyabet (2) tablosuyla 4 hastalık puanına ve toplam 6 CCI skoruna sahiptir.
$$\text{Sağkalım} = 0{,}983^{\,(e^{\,6 \times 0{,}9})} = 0{,}983^{\,(e^{\,5{,}4})} = 0{,}983^{\,221{,}41} \approx 0{,}0225$$yani yaklaşık %2,25 on yıllık sağkalım.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu hesaplama aracı belirli bir ülkeye özgü mü? Hayır. Charlson Komorbidite İndeksi, dünya genelinde kullanılan evrensel bir klinik araçtır ve Türkiye dahil her ülkede aynı şekilde geçerlidir.
"İyi" bir CCI skoru nedir? 0 skoru, hiçbir komorbidite bulunmadığını ve öngörülen en yüksek sağkalımı gösterir; eklenen hastalıklar ve artan yaşla birlikte skor yükselir, sağkalım ise belirgin biçimde düşer.
Tıbbi kararlarımda bu araca güvenebilir miyim? Hayır. CCI, popülasyon düzeyinde bir prognoz aracıdır ve nitelikli bir uzmanın bireysel klinik değerlendirmesinin yerini tutmaz.
