Şok İndeksi Hesaplama Aracı

Şok İndeksi Hesaplama Aracı

Lider AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

Şok İndeksi=Kalp Hızı (bpm)Sistolik KB (mmHg)\text{Şok İndeksi} = \frac{\text{Kalp Hızı (bpm)}}{\text{Sistolik KB (mmHg)}}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Şok İndeksi
0,83
kalp hızı ÷ sistolik KB
Yorum Hafif yüksek
Normal aralık 0.5 – 0.7

Yalnızca bilgi amaçlıdır; bir hekimin değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Şok İndeksi Nedir?

Şok İndeksi (Shock Index, SI), kalp hızının (HR, dakikadaki atım sayısı) sistolik kan basıncına (SKB, mmHg) bölünmesiyle elde edilen, hasta başında kolayca hesaplanabilen basit bir göstergedir. İlk kez 1967'de Allgöwer ve Burri tarafından hemodinamik dengesizliğin erken bir belirteci olarak tanımlanmıştır. Hem kalp hızının yükselmesi hem de kan basıncının düşmesi dolaşım bozukluğunun erken işaretleri olduğundan, bu oran iki değerden herhangi biri tek başına kritik eşiği aşmadan önce bozulmayı yakalayabilir. Bu araç eğitim amaçlıdır ve klinik değerlendirmenin yerini tutmaz.

Düşükten yükseğe şok indeksi bölgelerini gösteren ibreli renkli risk göstergesi
Yüksek şok indeksi değerleri daha fazla hemodinamik dengesizliği gösterir.

Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Hastanın kalp hızını dakikadaki atım olarak ve sistolik kan basıncını mmHg cinsinden girin; ardından ortaya çıkan Şok İndeksini okuyun. Araç, değeri ayrıca sınıflandırır: normal bir SI 0,5 ile 0,7 arasındadır. 0,9'a yaklaşan veya bu değeri aşan sonuçlar gizli (okült) şoka işaret edebilir ve daha yakından değerlendirme gerektirir.

Formülün Açıklaması

Denklem oldukça basittir:

$$\text{Şok İndeksi} = \frac{\text{Kalp Hızı (bpm)}}{\text{Sistolik KB (mmHg)}}$$

Örneğin, 120 bpm'lik bir kalp hızı ve 80 mmHg'lik bir sistolik kan basıncı, \(120 \div 80 = 1{,}5\)'lik bir SI verir; bu belirgin şekilde yüksek bir değerdir ve ciddi bir şok tablosuyla uyumludur. İstirahatte sağlıklı bir yetişkinde HR 70 ve SKB 120 ise SI 0,58 olur ve bu değer normal aralığın oldukça içindedir.

Reklam
Şok indeksi formülü: kalp hızı bölü sistolik kan basıncı bir gösterge değerine eşit
Şok indeksi, kalp hızının sistolik kan basıncına bölünmesiyle bulunur.

Örnek Hesaplama

Bir travma hastasının kalp hızının 110 bpm ve sistolik kan basıncının 90 mmHg olduğunu varsayalım.

$$\text{SI} = 110 \div 90 \approx 1{,}22$$

Bu yüksek değer, kan basıncı henüz açıkça düşük (hipotansif) olmamasına rağmen hastada şokun gelişmekte olabileceğine işaret eder.

Sık Sorulan Sorular

Normal Şok İndeksi kaçtır? Sağlıklı yetişkinlerde genellikle 0,5 ile 0,7 arasındadır.

Hangi SI değeri şoku gösterir? 0,9 ve üzeri değerler yaygın olarak hemodinamik bozulma ve artmış riskle ilişkilendirilir.

SI'yı çocuklarda kullanabilir miyim? Pediatrik eşik değerler farklıdır; yaşa göre ayarlanmış şok indeksleri mevcuttur ve yetişkin sürümü yerine bunlar kullanılmalıdır.

Şok İndeksi Sonucunuzu Yorumlama

Şok İndeksi (SI), kalp atım hızının sistolik kan basıncına bölünmesiyle hesaplanır: \(\text{SI} = \frac{\text{HR}}{\text{SBP}}\). Örneğin, dakikada 100 atımlık kalp atım hızı ve 110 mmHg sistolik basınç, 0,91 değerinde bir SI verir.

  • Yaklaşık 0,5-0,7: dinlenme halindeki sağlıklı yetişkinlerde görülen olağan aralık.
  • 0,7-0,9: sınırda veya hafif yüksek. Özellikle değer yükseliyorsa, daha yakından izlenmeli ve ölçümler tekrarlanmalıdır.
  • 0,9-1,0: travma ve sepsis çalışmalarında, bu aralıktaki değerler hemodinamik bozulma riskinin daha yüksek olması, ayrıca daha fazla kan transfüzyonu ihtiyacı ve mortalite ile ilişkilendirilmiştir.
  • 1,0'ın üzerinde, 1,4 veya daha yüksek: ciddi şoku ve yaklaşan dolaşım yetmezliğini düşündürür. Değer ne kadar yüksekse, endişe de o kadar artar.

Sınırlamalar: SI bir tarama destekleyicisidir, tanı değildir. Beta-blokerler ve diğer hız kontrolü sağlayan ilaçlar ile kalp pilleri, kalp atım hızı yanıtını körelterek şoku gizleyebilir. Yaşlı hastalar taşikardi geliştirmeyebilir. Kronik hipertansiyonu olan hastalarda, "normal" görünen sistolik basınç onlar için aslında düşük olabilir ve bu durum oranı bozar. Dinlenme kalp atım hızı düşük olan sporcularda, anormal olmayan düşük bir SI görülebilir. Tek bir ölçüm, eğilimden daha az önemlidir ve sonuç her zaman klinik tablo ile birlikte değerlendirilmelidir.

Bu hesaplayıcı yalnızca eğitim amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Birinin şok içinde olduğunu veya ciddi şekilde hasta olduğunu düşünüyorsanız, derhal acil tıbbi yardım alın.

Reklam

Şok İndeksi Referans Aralıkları

SI aralığı Kategori Genel anlamı
< 0,5 Düşük Bradikardiyi (örneğin sporcularda veya hız kontrolü sağlayan ilaç kullananlarda) ya da yüksek kan basıncını yansıtabilir
0,5-0,7 Normal Dinlenmedeki stabil bir yetişkinde tipik
0,7-0,9 Sınırda Daha yakın izlem ve ölçümün tekrarlanmasını gerektirir
0,9-1,3 Yüksek / olası şok Hemodinamik bozulma riskinin daha yüksek olması ve müdahale ihtiyacı ile ilişkilidir
> 1,3 Ağır Ciddi şoku ve kötü sonuç riskinin yüksek olduğunu düşündürür

Eşik değerler yaklaşıktır; yayımlanmış çalışmalar farklı popülasyonlar için biraz farklı eşikler kullanır.

İlgili indeksler

  • Modifiye Şok İndeksi (MSI): kalp atım hızının ortalama arter basıncına bölünmesi (KAH ÷ MAP). Normal aralık yaklaşık 0,7-1,3'tür ve daha yüksek değerler daha zayıf doku perfüzyonunu düşündürür.
  • Pediyatrik Yaşa Göre Ayarlanmış Şok İndeksi (SIPA): çocukların normal kalp atım hızı ve kan basıncı yaşla değişir, bu nedenle yetişkin eşik değerleri geçerli değildir. SIPA, her pediyatrik yaş grubu için farklı eşikler kullanır.

Bu indeks ilk kez 1967'de Allgöwer ve Burri tarafından ("Schockindex", Deutsche Medizinische Wochenschrift) tanımlanmıştır. Daha sonraki çalışmalar, başlıca travma, sepsis ve obstetrik acil durumlarda kullanımını genişletmiştir.

Örnek Senaryolarda Şok İndeksi

Kalp atım hızı (atım/dk) Sistolik KB (mmHg) Şok İndeksi Bant
70 120 0,58 Normal
90 130 0,69 Normal
100 110 0,91 Sınırdan yüksekye
110 90 1,22 Yüksek / olası şok
130 80 1,63 Ağır
55 140 0,39 Düşük (sporcu veya bradikardi)

Her değer, kalp atım hızının sistolik basınca bölünmesiyle elde edilir; örneğin \(110 \div 90 \approx 1{,}22\).

Not: Aynı SI, farklı KAH ve SBP kombinasyonlarından gelebilir. Yaklaşık 0,9'luk bir SI, 90 atım/dk ile 100 mmHg sistolik basınç veya 108 atım/dk ile 120 mmHg sistolik basınç anlamına gelebilir. Bu hastalar klinik olarak farklılık gösterebilir; bu nedenle oranın yanı sıra temel sayılar, zaman içindeki eğilim ve hastanın durumu da önemlidir. Bu, genel eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir.

Kaynaklar ve referanslar

Bu kaynaklarla karşılaştırıldığı tarih: . Bir hekim tarafından incelenmedi. Yalnızca genel bilgi amaçlıdır; tıbbi tavsiye veya tanı değildir. Sağlığınızla ilgili her türlü endişeyi bir doktorla konuşun.

Son güncelleme:

Sağlık ve Fitness kategorisinde en popüler

Tüm Sağlık ve Fitness hesap makinelerini gör