Merkezcil İvme Hesaplama Aracı

Merkezcil İvme Hesaplama Aracı

Büyüyen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

ac=Hız (m/s)2Yarıçap (m)a_c = \frac{\text{Hız (m/s)}^{2}}{\text{Yarıçap (m)}}

Örnek

ac=1025=20a_c = \frac{10^{2}}{5} = 20
Hesaplama adımlarını göster (1)
  1. Açısal Hız

    ω=Hız (m/s)Yarıçap (m)\omega = \frac{\text{Hız (m/s)}}{\text{Yarıçap (m)}}

    Teğetsel hız v ve yarıçap r'den açısal hız ω

Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Merkezcil İvme
20
m/s²
Teğetsel hız 10 m/s
Yarıçap 5 m
Açısal hız ω 2 rad/s

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Merkezcil ivme nedir?

Dairesel bir yörüngede hareket eden her cisim sürekli olarak yön değiştirir; bu da hızının büyüklüğü sabit kalsa bile cismin ivmelendiği anlamına gelir. Bu ivme her zaman dairenin merkezine doğru yönelir ve merkezcil ivme olarak adlandırılır. Büyüklüğü, cismin ne kadar hızlı hareket ettiğine (teğetsel hız \(v\)) ve dönüşün ne kadar dar olduğuna (yarıçap \(r\)) bağlıdır.

Çember üzerinde hareket eden ve teğetsel hız ile merkezcil ivme vektörlerini gösteren cisim
Merkezcil ivme merkeze doğru yönelirken, hız çembere teğet kalır.

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?

Teğetsel hızı metre/saniye cinsinden, dairesel yörüngenin yarıçapını ise metre cinsinden girin. Araç anında merkezcil ivmeyi m/s² olarak ve açısal hız \(\omega\) değerini rad/s olarak verir. Bu yöntem her türlü düzgün dairesel hareket probleminde işe yarar — uydular, viraj alan araçlar, dönen tekerlekler veya daire üzerindeki parçacıklar gibi.

Formülün açıklaması

İki temel bağıntı şunlardır:

$$a = \frac{v^{2}}{r}$$ — merkezcil ivme, hızın karesinin yarıçapa bölümüne eşittir. Aynı şekilde \(a = \omega^{2}\cdot r\) olarak da yazılabilir.

$$\omega = \frac{v}{r}$$ — açısal hız, teğetsel hızın yarıçapa bölümüne eşittir.

Hızın artması ya da yarıçapın küçülmesi, cismin maruz kaldığı içe doğru ivmeyi artırır.

Reklam
Dairesel harekette hız, yarıçap ve açısal hız arasındaki ilişkiyi gösteren şema
Aynı hareketin teğetsel hız \(v\), açısal hız \(\omega\) ve yarıçap \(r\) ile gösterimi.

Örnek çözüm

Bir cismin \(r = 5\ \text{m}\) yarıçaplı bir daire üzerinde \(v = 10\ \text{m/s}\) hızla hareket ettiğini varsayalım. Bu durumda $$a = \frac{10^{2}}{5} = \frac{100}{5} = 20\ \text{m/s}^2$$ ve $$\omega = \frac{10}{5} = 2\ \text{rad/s}$$ olur. Cisim, saniyede 2 radyan dönerken merkeze doğru 20 m/s² ivmeyle hareket eder.

Sonucunuzun Yorumlanması

Hesap makinesi merkezcil ivmeyi \(a_c = v^2/r\) (m/s² cinsinden) ve açısal hızı \(\omega = v/r\) (rad/s cinsinden) verir. İvme her zaman çemberin merkezine doğru yönelir. Hızın büyüklüğünü değil, yönünü değiştirir.

Girdilerin sonucu nasıl ölçeklendirdiği

  • \(a_c\), \(v^2\) değerine bağlı olduğundan, hızı iki katına çıkarmak ivmeyi dört katına çıkarır (yarıçap sabitken).
  • \(a_c\), \(1/r\) değerine bağlı olduğundan, yarıçapı iki katına çıkarmak ivmeyi yarıya indirir (hız sabitken).
  • \(\omega = v/r\) olduğundan, hızı iki katına çıkarmak ω'yı iki katına çıkarır; yarıçapı iki katına çıkarmak ise ω'yı yarıya indirir.

İvmeyi g cinsinden ifade etme

Yerçekimiyle karşılaştırmak için, standart yerçekimi ivmesine bölün: \(n = a_c / 9.80665\). Örneğin, \(a_c = 19.6133\) m/s², yaklaşık 2 g'dir.

Periyot, frekans ve dakikadaki devir sayısı

ω değerinden, nesnenin çember etrafında ne kadar hızlı döndüğünü bulabilirsiniz:

  • Periyot: \(T = 2\pi/\omega\) (devir başına saniye)
  • Frekans: \(f = \omega/2\pi = 1/T\) (saniyedeki devir sayısı, Hz)
  • Dakikadaki devir sayısı: \(\text{rpm} = \omega \times 60/2\pi\)

Örnek: \(v = 10\) m/s ve \(r = 5\) m için \(a_c = 10^2/5 = 20\) m/s² (yaklaşık 2,04 g) ve \(\omega = 10/5 = 2\) rad/s olur. Buradan \(T = 2\pi/2 \approx 3.14\) s, \(f \approx 0.318\) Hz ve yaklaşık 19.1 rpm bulunur.

Kuvvet ve varsayımlar

Kütle m'yi çember üzerinde tutmak için gereken içe yönelik (merkezcil) net kuvvet \(F = m \cdot a_c\)'dir. \(a_c = 20\) m/s² olan 2 kg'lık bir nesne, merkeze doğru yönelmiş 40 N'a ihtiyaç duyar. Bu kuvvet gerilme, sürtünme, yerçekimi, normal kuvvet veya bunların bir bileşimi tarafından sağlanır. Tüm sonuçlar düzgün dairesel hareketi varsayar: sabit yarıçaplı, tamamen dairesel bir yol boyunca sabit hız. Hız değişirse, teğetsel bir ivme de olur ve bu hesap yalnızca merkezcil bileşeni verir.

Reklam

Tanımlar ve Sözlük

Teğetsel hız (v, m/s)
Nesnenin dairesel yol boyunca hızı. Yönü, her anda çembere teğettir.
Yarıçap (r, m)
Çemberin merkezi ile nesne arasındaki mesafe.
Merkezcil ivme (a, m/s²)
Hızın yönünü sürekli değiştiren, çemberin merkezine doğru yönelmiş ivme: \(a_c = v^2/r = \omega^2 r\).
Açısal hız (ω, rad/s)
Merkez etrafında taranan açının değişme hızı: \(\omega = v/r\). Bir tam devir \(2\pi\) radyandır.
Düzgün dairesel hareket
Sabit hızla bir çember boyunca hareket. Yön değiştiği için hız yine de değişir; bu nedenle merkeze doğru sabit büyüklükte bir ivme vardır.
Merkezcil kuvvet (N)
Dairesel hareketi sürdürmek için gereken net içe yönelik kuvvet, \(F = m a_c\). Ayrı bir kuvvet türü değildir; merkeze doğru toplanan gerçek kuvvetlerin adıdır.
Merkezkaç kuvvet
Yalnızca dönen (eylemsiz olmayan) bir referans çerçevesinde görünen sanal dışa yönelik kuvvet. Eylemsiz bir çerçevede nesne yalnızca düz bir çizgide devam etme eğilimindedir ve üzerine etki eden dışa yönelik bir kuvvet yoktur.
Periyot (T, s)
Bir tam devir için geçen süre: \(T = 2\pi r/v = 2\pi/\omega\).
Frekans (f, Hz)
Saniyedeki devir sayısı: \(f = 1/T = \omega/2\pi\). Dakikadaki devir sayısını elde etmek için 60 ile çarpın.

Sıkça Sorulan Sorular

Merkezcil ivme, cismin hızlandığı anlamına mı gelir? Hayır. Düzgün dairesel harekette hızın büyüklüğü sabittir; ivme yalnızca hareketin yönünü değiştirir.

Merkezcil kuvveti ne sağlar? Cismi dairesel yörüngesinde tutmak için gereken \(F = m\cdot a\) büyüklüğündeki içe doğru kuvveti; gerilme, yerçekimi, sürtünme veya normal kuvvet gibi gerçek bir kuvvet sağlar.

İstediğim birimi kullanabilir miyim? Formül birim açısından tutarlıdır. m/s ve m kullanmak ivmeyi m/s², \(\omega\) değerini ise rad/s cinsinden verir.

Son güncelleme:

Geometri kategorisinde en popüler

Tüm Geometri hesap makinelerini gör