Kreatinin Klerensi Hesaplama Aracı Nedir?
Kreatinin Klerensi Hesaplama aracı, klinik tıpta ve eczacılıkta en yaygın kullanılan formüllerden biri olan Cockcroft-Gault denklemiyle böbrek filtrasyonunu tahmin eder. Kreatinin klerensi (CrCl), glomerüler filtrasyon hızına (GFR) yakın bir değer verir ve çoğunlukla ilaç dozlarının ayarlanmasında, kronik böbrek hastalığının taranmasında ve böbrek fonksiyonunun izlenmesinde kullanılır. Bu araç yalnızca eğitim amaçlı bir tahmin sunar; hekimin mesleki değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Nasıl Kullanılır?
Hastanın yaşını yıl olarak, vücut ağırlığını kilogram cinsinden, serum kreatinin değerini mg/dL olarak girin ve cinsiyeti seçin. Hesaplayıcı, tahmini kreatinin klerensini anında mL/dk olarak gösterir. Kadın hastalarda, kas kütlesinin genellikle daha düşük olması nedeniyle sonuç \(0{,}85\) ile çarpılır.
Formülün Açıklaması
Cockcroft-Gault denklemi şöyledir:
$$\text{CrCl} = \frac{\left(140 - \text{yaş}\right) \times \text{kilo} \times \text{cinsiyet faktörü}}{72 \times \text{serum kreatinin}}$$
Burada yaş yıl, kilo kilogram, serum kreatinin mg/dL olarak verilir; cinsiyet faktörü kadınlar için \(0{,}85\), erkekler için \(1{,}0\)'dir. Kreatinin klerensinin düşük olması, böbrek fonksiyonunun daha kötü olduğunu gösterir.
Örnek Hesaplama
80 kg ağırlığında, serum kreatinini 1,2 mg/dL olan 60 yaşında bir erkeği ele alalım. $$\text{CrCl} = \frac{\left(140 - 60\right) \times 80 \times 1}{72 \times 1{,}2} = \frac{80 \times 80}{86{,}4} = \frac{6400}{86{,}4} \approx 74{,}07 \text{ mL/dk}$$ Aynı hasta kadın olsaydı sonuç \(74{,}07 \times 0{,}85 \approx 62{,}96 \text{ mL/dk}\) olurdu.
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek kiloyu mu, ideal kiloyu mu kullanmalıyım? Hekimler obez hastalarda genellikle ideal veya düzeltilmiş vücut ağırlığını kullanır; bu hesaplayıcı girdiğiniz kiloyu olduğu gibi alır, bu nedenle klinik muhakemenizi uygulayın.
Normal kreatinin klerensi kaçtır? Yetişkin erkeklerde yaklaşık 90–140 mL/dk, yetişkin kadınlarda 80–125 mL/dk arasındadır ve yaşla birlikte azalır.
CrCl ile GFR aynı şey mi? Hayır, ancak CrCl, GFR için yaygın olarak kullanılan bir tahmindir. Kreatinin böbrek tübüllerinden de salgılandığı için Cockcroft-Gault denklemi gerçek GFR'yi bir miktar yüksek hesaplar.
