Faaliyet Kaldıracı Derecesi Hesaplama Aracı

Hesaplamaya Girin

Faaliyet Kârındaki % Değişim

Satışlardaki % Değişim

Sonuç

Faaliyet Kaldıracı Derecesi

2

kat (×)

Faaliyet Kârındaki % Değişim	20%
Satışlardaki % Değişim	10%

Faaliyet Kaldıracı Derecesi Nedir?

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), bir şirketin faaliyet kârının (FVÖK / EBIT) satışlardaki değişimlere ne kadar duyarlı olduğunu ölçer. Yüksek bir DOL değeri, satışlardaki küçük bir değişimin faaliyet kârında büyük dalgalanmalara yol açtığını gösterir; bunun nedeni genellikle işletmenin sabit maliyetlerinin oranının yüksek olmasıdır. Örneğin DOL'ün 2 olması, satışlarda %10'luk bir artışın faaliyet kârını %20 artırması gerektiği anlamına gelir.

Faaliyet kaldıracı, sabit maliyetlerin satış değişikliklerinin faaliyet kârına etkisini büyütmesiyle ortaya çıkar.

Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Aynı dönem için faaliyet kârındaki (FVÖK) yüzde değişimi ve satışlardaki yüzde değişimi girin. Araç, birinciyi ikinciye bölerek DOL katsayısını verir. Her iki değer de yüzde olarak girilmelidir; yani %20'lik bir değişim için 0,20 değil 20 yazın.

Formülün Açıklaması

$$\text{DOL} = \frac{\text{Faaliyet Kârındaki \% Değişim}}{\text{Satışlardaki \% Değişim}}$$ Hem pay hem de payda yüzde olduğundan, sonuç birimsiz bir katsayı olarak ortaya çıkar ("kat" veya × şeklinde ifade edilir). Bu oran, sabit maliyetlerin yarattığı büyütme etkisini yansıtır: sabit maliyet tabanı değişken maliyetlere kıyasla ne kadar büyükse, DOL o kadar yüksek olur ve gelirdeki dalgalanmalarla birlikte kâr da o kadar oynak hâle gelir.

DOL, faaliyet kârındaki yüzde değişimin satışlardaki yüzde değişime oranıdır.

Örnek Hesaplama

Diyelim ki satışlar %10, faaliyet kârı ise %20 arttı. $$\text{DOL} = \frac{20\%}{10\%} = 2{,}0\times$$ Bu, faaliyet kârının satışlardan iki kat daha hızlı değiştiği anlamına gelir; yani satışlardaki %1'lik bir değişim, FVÖK'ü yaklaşık %2 oranında hareket ettirir.

Sıkça Sorulan Sorular

İyi bir DOL değeri kaçtır? Evrensel olarak "iyi" sayılan bir değer yoktur. Yüksek kaldıraç, satışlar büyürken kârı artırır; ancak satışlar düştüğünde zararı da büyütür. Dolayısıyla bu değer, kalitenin değil risk iştahının bir göstergesidir.

DOL negatif olabilir mi? Evet. Kâr ve satışlar zıt yönlerde hareket ederse oran negatif çıkar; bu da incelenmeye değer, olağan dışı ya da geçiş dönemine işaret eden bir durumdur.

DOL ile finansal kaldıraç arasındaki fark nedir? Faaliyet kaldıracı; kira, maaşlar ve amortisman gibi sabit faaliyet maliyetleriyle ilgilidir. Finansal kaldıraç ise borç faizleri gibi sabit finansman maliyetleriyle ilgilidir.