Müzik Transpoze Hesaplayıcı nedir?
Transpoze, bir melodinin ya da akorun tüm notalarını aynı müzikal mesafe kadar yukarı veya aşağı kaydırmaktır; bu mesafe yarım ses (half step) cinsinden ölçülür. Bu hesaplayıcı bir başlangıç notası ve bir yarım ses sayısı alır; size sonuçta ortaya çıkan nota adını, perde sınıfı indeksini ve kaç oktav geçildiğini söyler. On iki kromatik perdenin tamamı için ve her iki yöndeki kaydırmalar için çalışır.
Nasıl kullanılır?
Açılır menüden orijinal notanızı seçin, ardından kaç yarım ses transpoze etmek istediğinizi girin. Yukarı çıkmak için pozitif bir sayı (örneğin tam ses için +2), aşağı inmek için negatif bir sayı (örneğin tam dörtlü aşağı için -5) kullanın. Sonuç, yeni nota adının yanında bir oktav kayma göstergesi de sunar; böylece daha tiz mi yoksa daha pes bir bölgeye mi geçtiğinizi anlarsınız.
Formülün açıklaması
Her kromatik nota 0'dan 11'e kadar numaralandırılır: C=0, C#/Db=1, D=2 ve böyle devam ederek B=11'e kadar. Transpoze işlemi, bu indekse yarım ses farkını eklemekten ibarettir. Bir oktav her 12 yarım seste tekrar ettiği için, sonucu tek bir oktavın içine geri döndürmek üzere mod 12 alırız:
$$\text{yeni\_indeks} = \left(\text{orijinal\_indeks} + \text{yarim\_ses}\right) \bmod 12$$
Negatif kaydırmaların geçerli kalması için hesaplama \(\left(\left(n + s\right) \bmod 12 + 12\right) \bmod 12\) ile normalize edilir. Oktav kayması ise \(\left\lfloor (n + s) / 12 \right\rfloor\) değerinin tam sayı tabanıdır (floor).
Çözümlü örnek
A notasından (indeks 9) başlayın ve 4 yarım ses yukarı transpoze edin (büyük üçlü). \(9 + 4 = 13\). Ardından \(13 \bmod 12 = 1\), yani C#/Db. Oktav kayması \(\left\lfloor 13 / 12 \right\rfloor = 1\)'dir; bu da yeni notanın başlangıç bölgesinin bir oktav üzerine düştüğü anlamına gelir. Yani A notası 4 yarım ses yukarı transpoze edildiğinde C#/Db olur.
Sık sorulan sorular
Tam beşli kaç yarım sestir? Yedi yarım ses. Tam dörtlü beş, büyük üçlü dört, oktav ise on iki yarım sestir.
Perde sınıfı indeksi ne anlama gelir? Oktavdan veya enarmonik yazımdan bağımsız olarak notayı tek başına tanımlayan, 0–11 arası bir sayıdır. Müzik teorisinde ve müzik yazılımlarında yaygın olarak kullanılır.
Aşağı doğru transpoze edebilir miyim? Evet — negatif bir yarım ses değeri girin. Hesaplayıcı sonucu doğru şekilde döndürür, böylece her zaman geçerli bir nota adı elde edersiniz.
Perde Sınıfı İndeks Tablosu (C=0 ila B=11)
On iki eşit aralıklı temperamanda her nota adı, C = 0'dan B = 11'e kadar numaralandırılmış 12 perde sınıfından birine karşılık gelir. Aynı sesi çıkaran ama farklı yazılan notalar (C# ve Db gibi enarmonik eşdeğerler) aynı indeksi paylaşır. Hesap makinesi bu indeksi \(\text{Yeni Nota} = ((n + s) \bmod 12 + 12) \bmod 12\) formülünde kullanır; burada \(n\) başlangıç indeksi, \(s\) ise yarım ton sayısıdır.
| Perde sınıfı indeksi | Diyez adı | Bemol adı |
|---|---|---|
| 0 | C | C |
| 1 | C# | Db |
| 2 | D | D |
| 3 | D# | Eb |
| 4 | E | E |
| 5 | F | F |
| 6 | F# | Gb |
| 7 | G | G |
| 8 | G# | Ab |
| 9 | A | A |
| 10 | A# | Bb |
| 11 | B | B |
Örnek: G (indeks 7) notasından başlayıp 5 yarım ton yukarı çıkmak \(7 + 5 = 12\) sonucunu verir ve \(12 \bmod 12 = 0\) olur, bu da C notasıdır. Formüldeki ek \(+12\), negatif bir yarım ton sayısıyla aşağı transpoze ederken sonucu 0–11 aralığında tutar.
Yarım Tonlarla Yaygın Aralıklar
Bir aralığın yarım ton (yarım adım) cinsinden büyüklüğü, hesap makinesine girdiğiniz değerdir. Pozitif değerler yukarı, negatif değerler aşağı transpoze eder. Aşağıdaki adlar standart Batı müziği aralık adlarıdır.
| Aralık | Yukarı yarım ton | Aşağı yarım ton | C'den yukarı örnek |
|---|---|---|---|
| Prim | 0 | 0 | C |
| Küçük ikili | +1 | −1 | C# / Db |
| Büyük ikili | +2 | −2 | D |
| Küçük üçlü | +3 | −3 | Eb |
| Büyük üçlü | +4 | −4 | E |
| Temiz dörtlü | +5 | −5 | F |
| Tritonus (artırılmış dörtlü / azaltılmış beşli) | +6 | −6 | F# / Gb |
| Temiz beşli | +7 | −7 | G |
| Küçük altılı | +8 | −8 | Ab |
| Büyük altılı | +9 | −9 | A |
| Küçük yedili | +10 | −10 | Bb |
| Büyük yedili | +11 | −11 | B |
| Oktav | +12 | −12 | C (bir oktav yukarı) |
Terslik kuralı: \(n\) yarım tonluk bir aralığın tersi \(12 - n\) yarım tondur. Örneğin büyük üçlü (4), küçük altılıya (8) ters döner; temiz beşli (7) ise temiz dörtlüye (5) ters döner. Perde sınıfları her 12 adımda başa döndüğü için, \(n\) yarım ton aşağı transpoze etmek, \(12 - n\) yarım ton yukarı transpoze etmekle aynı nota adını verir; yalnızca oktav farklıdır.