Công cụ Dịch Giọng Nhạc là gì?
Dịch giọng (transposition) nghĩa là dời toàn bộ các nốt của một giai điệu hay hợp âm lên hoặc xuống cùng một khoảng cách, được đo bằng bán cung (nửa cung). Công cụ này nhận một nốt khởi đầu cùng số bán cung cần dịch, rồi cho bạn biết tên nốt kết quả, chỉ số cao độ (pitch-class) và số quãng tám mà nốt đã vượt qua. Nó hoạt động với cả mười hai cao độ trong thang sắc (chromatic) và dịch được theo cả hai chiều.
Cách sử dụng
Chọn nốt gốc của bạn từ danh sách thả xuống, sau đó nhập số bán cung muốn dịch. Dùng số dương để dịch lên (ví dụ +2 cho một nguyên cung) và số âm để dịch xuống (ví dụ -5 để xuống một quãng bốn đúng). Kết quả hiển thị tên nốt mới kèm chỉ báo mức dịch quãng tám, giúp bạn biết mình đã chuyển lên âm vực cao hơn hay thấp hơn.
Giải thích công thức
Mỗi nốt trong thang sắc được đánh số từ 0 đến 11: C=0, C#/Db=1, D=2, cứ thế cho đến B=11. Dịch giọng đơn giản là cộng số bán cung vào chỉ số đó. Vì một quãng tám lặp lại sau mỗi 12 bán cung, ta lấy kết quả chia lấy dư cho 12 (modulo 12) để quay về trong phạm vi một quãng tám:
$$\text{new\_index} = (\text{original\_index} + \text{semitones}) \bmod 12$$
Để các phép dịch âm vẫn hợp lệ, công thức chuẩn hóa bằng \(((n + s) \bmod 12 + 12) \bmod 12\). Mức dịch quãng tám là phần nguyên (floor) của \(\lfloor (n + s) / 12 \rfloor\).
Ví dụ minh họa
Bắt đầu từ nốt A (chỉ số 9) và dịch lên 4 bán cung (một quãng ba trưởng). \(9 + 4 = 13\). Tiếp theo \(13 \bmod 12 = 1\), tức là C#/Db. Mức dịch quãng tám là \(\lfloor 13 / 12 \rfloor = 1\), nghĩa là nốt mới rơi vào âm vực cao hơn một quãng tám so với ban đầu. Vậy A dịch lên 4 bán cung là C#/Db.
Câu hỏi thường gặp
Một quãng năm đúng có bao nhiêu bán cung? Bảy bán cung. Một quãng bốn đúng là năm, một quãng ba trưởng là bốn, và một quãng tám là mười hai.
Chỉ số cao độ (pitch-class index) nghĩa là gì? Đó là một con số từ 0 đến 11 dùng để xác định duy nhất một nốt, bất kể quãng tám hay cách ghi đồng âm (enharmonic), được dùng rộng rãi trong lý thuyết âm nhạc và phần mềm.
Tôi có thể dịch xuống không? Có — chỉ cần nhập giá trị bán cung âm. Công cụ sẽ tự xử lý vòng lặp đúng cách để bạn luôn nhận được tên nốt hợp lệ.
