Punnett Karesi Hesaplama Aracı

Punnett Karesi Hesaplama Aracı

Popüler AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Her ebeveynin iki alelini seçin. A = baskın, a = çekinik. Örnek: Aa × Aa → her iki ebeveyn için de A,a seçin.

Formül

Kutular={aibj:ai∈(P1a,P1b),bj∈(P2a,P2b)}burada{%genotip=o çiftin sayısı4×100%baskın=AA+Aa4×100%çekinik=aa4×100\begin{gathered} \text{Kutular} = \left\{ a_i \, b_j : a_i \in \big({{\text{P1}_a}},\, {{\text{P1}_b}}\big),\ b_j \in \big({{\text{P2}_a}},\, {{\text{P2}_b}}\big) \right\} \\[1.5em] \text{burada}\quad \left\{ \begin{aligned} \%_{\text{genotip}} &= \frac{\text{o çiftin sayısı}}{4} \times 100 \\ \%_{\text{baskın}} &= \frac{AA + Aa}{4} \times 100 \\ \%_{\text{çekinik}} &= \frac{aa}{4} \times 100 \end{aligned} \right. \end{gathered}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Genotip Oranı
1 AA : 2 Aa : 1 aa
4 yavru kutusundan
AA Aa
Aa aa
AA genotipi (homozigot baskın) 1/4 = 25%
Aa genotipi (heterozigot) 2/4 = 50%
aa genotipi (homozigot çekinik) 1/4 = 25%
Baskın fenotip 75%
Çekinik fenotip 25%

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Punnett Karesi Nedir?

Punnett karesi, iki ebeveynin çaprazlanmasından doğacak yavruların olası genotiplerini tahmin etmek için genetikte kullanılan basit bir tablodur. Adını Reginald Punnett'ten alan bu yöntemde, bir ebeveynin gametleri tablonun üst kısmına, diğerininkiler ise sol tarafına yazılır; ardından her hücre, birleşen aleller ile doldurulur. Bu hesaplama aracı bir monohibrit çaprazlamayı ele alır — yani biri baskın (A), diğeri çekinik (a) olmak üzere iki alelli tek bir geni.

Ebeveyn alelleri üst ve sol kenarı etiketleyen boş 2x2 Punnett karesi
Tek melezli Punnett karesi: bir ebeveynin alelleri sütunları, diğerininkiler satırları etiketler.

Nasıl Kullanılır?

Her ebeveynin taşıdığı iki aleli seçin. Büyük "A" baskın aleli, küçük "a" ise çekinik aleli temsil eder. Örneğin taşıyıcı bir ebeveyn Aa, homozigot baskın bir ebeveyn AA, homozigot çekinik bir ebeveyn ise aa şeklinde gösterilir. "Hesapla" butonuna bastığınızda araç \(2 \times 2\) tabloyu oluşturur ve her genotip ile fenotipin sayısını ve yüzde olasılığını size sunar.

Formülün Açıklaması

Her ebeveyn, her yavruya birer alel aktarır. Ebeveyn başına iki alel olduğundan toplam \(2 \times 2 = 4\) eşit olasılıklı kombinasyon ortaya çıkar. Herhangi bir genotipin olasılığı, o genotipi gösteren kutu sayısının 4'e bölünmesiyle bulunur.

$$\text{Offspring} = \left\{ \left(\text{P1}_a\,,\, \text{P1}_b\right) \times \left(\text{P2}_a\,,\, \text{P2}_b\right) \right\}$$

Baskın fenotip, en az bir A bulunduğu her durumda (AA veya Aa) görülürken; çekinik fenotip yalnızca aa durumunda ortaya çıkar.

$$\begin{gathered} \text{Boxes} = \left\{ a_i \, b_j : a_i \in \big(\text{P1}_a,\, \text{P1}_b\big),\ b_j \in \big(\text{P2}_a,\, \text{P2}_b\big) \right\} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} \%_{\text{genotype}} &= \frac{\text{count of that pair}}{4} \times 100 \\ \%_{\text{dominant}} &= \frac{AA + Aa}{4} \times 100 \\ \%_{\text{recessive}} &= \frac{aa}{4} \times 100 \end{aligned} \right. \end{gathered}$$
Reklam
Genotip kombinasyonlarını ve 3'e 1 fenotip oranını gösteren dolu 2x2 Punnett karesi
Her kutu satır ve sütun alellerini birleştirir; burada üç kutu baskın, biri çekinik fenotipi gösterir.

Örnek Çözüm

İki heterozigot ebeveyni çaprazlayalım: Aa × Aa. Dört kutu şu şekilde oluşur: AA, Aa, Aa, aa. Bu da \(1\,AA : 2\,Aa : 1\,aa\) şeklinde bir genotip oranı verir — yani %25 AA, %50 Aa, %25 aa. AA ve Aa'nın her ikisi de baskın özelliği gösterdiğinden fenotip oranı 3 baskın : 1 çekinik olur; başka bir deyişle baskın özellik için %75, çekinik özellik için %25 olasılık ortaya çıkar.

Yaygın Monohibrit Çaprazlama Sonuçları

Bu sonuçlar, tam baskınlık içeren basit Mendel kalıtımını varsayar: iki alleli olan bir gen vardır; A baskın, a çekiniktir. Her ebeveyn eşit olasılıkla bir allel aktarır, bu nedenle her Punnett karesinin dört eşit olasılıklı kutusu vardır. Yüzdeler, her bir yavru için olasılıklardır; tek bir aile için garanti değildir.

Çaprazlama (Ebeveyn 1 × Ebeveyn 2) Genotip oranı Genotip yüzdeleri Fenotip oranı (baskın : çekinik) % baskın % çekinik
AA × AA 4 AA %100 AA Tümü baskın (1 : 0) %100 %0
AA × Aa 1 AA : 1 Aa %50 AA, %50 Aa Tümü baskın (1 : 0) %100 %0
AA × aa 4 Aa %100 Aa Tümü baskın (1 : 0) %100 %0
Aa × Aa 1 AA : 2 Aa : 1 aa %25 AA, %50 Aa, %25 aa 3 : 1 %75 %25
Aa × aa 1 Aa : 1 aa %50 Aa, %50 aa 1 : 1 %50 %50
aa × aa 4 aa %100 aa Tümü çekinik (0 : 1) %0 %100

Aa × Aa çaprazlaması klasik 3:1 fenotip oranıdır. Ebeveynlerin sırasının sonucu değiştirmediğini unutmayın; dolayısıyla Aa × AA, AA × Aa ile aynı sonucu verir.

Reklam

Genetik Terimler Sözlüğü

Gen
Belirli bir özellik veya proteine ilişkin talimatları taşıyan bir DNA parçası.
Allel
Bir genin alternatif versiyonlarından biri; örneğin A veya a.
Baskın
En az bir kopyası bulunduğunda özelliği ortaya çıkan allel. Büyük harfle yazılır (A).
Çekinik
Yalnızca iki kopyası bulunduğunda ve baskın bir allel tarafından maskelenmediğinde özelliği görünen allel. Küçük harfle yazılır (a).
Genotip
Bir bireyin bir gen için sahip olduğu allel kombinasyonu; örneğin AA, Aa veya aa.
Fenotip
Genotipten (ve bazen çevreden) kaynaklanan gözlemlenebilir özellik.
Homozigot
Bir gen için iki özdeş alele sahip olma: homozigot baskın (AA) veya homozigot çekinik (aa).
Heterozigot
Bir gen için iki farklı alele sahip olma (Aa).
Taşıyıcı
Çoğunlukla bir hastalıkla bağlantılı, bir kopya çekinik allel taşıyan heterozigot birey (Aa). Taşıyıcı genellikle çekinik özelliği göstermez ancak alleli aktarabilir.
Gamet
Her gen için bir allel taşıyan üreme hücresi (sperm veya yumurta). Her ebeveyn bir yavruya bir gamet katkıda bulunur.
Monohibrit çaprazlama
İki alleli olan tek bir genin kalıtımını izleyen genetik çaprazlama. 2×2 Punnett karesi yavru sonuçlarını öngörür.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu araç iki özellik (dihibrit) için çalışır mı? Hayır — bu araç tek bir geni (monohibrit) modeller. Dihibrit çaprazlama için \(4 \times 4\)'lük bir tablo kullanılır.

"Aa" ile "aA" aynı mıdır? Evet. Genotip için sıralama önemli değildir; bu nedenle hesaplama aracı her ikisini de "Aa" olarak normalleştirir.

Fenotip yüzdesi ne anlama gelir? Tam baskınlık varsayımı altında, bir yavrunun baskın ya da çekinik özelliği fiziksel olarak gösterme olasılığını ifade eder.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör