Ki-Kare Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, uyum iyiliği testi için ki-kare (χ²) istatistiğini hesaplar. Ki-kare testi, gözlenen frekansların belirli bir hipotez altında beklediğiniz frekanslara ne kadar uyduğunu ölçer. χ² değeri büyüdükçe, gözlenen ile beklenen arasındaki fark da o ölçüde artar. Biyolojiden pazarlamaya, genetikten kalite kontrole ve sosyal bilimlere kadar pek çok alanda kullanılan evrensel bir istatistiksel yöntemdir.
Nasıl Kullanılır?
Gözlenen değerleri (O) virgülle ayırarak girin, ardından eşleşen beklenen değerleri (E) aynı sırayla yazın. Her bir çift, tek bir kategoriyi temsil eder. Hesaplama aracı; χ² istatistiğini, kullanılan kategori sayısını ve serbestlik derecesini (kategori sayısı eksi bir) döndürür. Sıfır hipotezini reddedip reddetmeyeceğinize karar vermek için elde ettiğiniz χ² değerini, seçtiğiniz anlamlılık düzeyinde (örneğin 0,05) bir ki-kare dağılım tablosundaki kritik değerle karşılaştırın.
Formülün Açıklaması
Ki-kare istatistiği şöyle tanımlanır:
$$\chi^2 = \sum_{i=1}^{k} \frac{\left(O_i - E_i\right)^2}{E_i}$$
Her kategori için beklenen değeri gözlenen değerden çıkarın, sonucun karesini alın, beklenen değere bölün ve tüm terimleri toplayın. Karesini almak, her katkının pozitif olmasını sağlar ve büyük sapmaları daha ağır şekilde cezalandırır.
Örnek Uygulama
Bir zar attığınızı ve her yüzün eşit olasılıkla gelmesini beklediğinizi varsayalım. Gözlenen: 90, 60, 110, 40 ve beklenen: 80, 80, 80, 40. Katkılar şöyle olur: \((90-80)^2/80 = 1{,}25\), \((60-80)^2/80 = 5\), \((110-80)^2/80 = 11{,}25\) ve \((40-40)^2/40 = 0\). Bunların toplamı, 3 serbestlik derecesiyle $$\chi^2 = 17{,}5$$ sonucunu verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Serbestlik derecesi nedir? Uyum iyiliği testi için \(df = k - 1\)'dir.
Yüksek bir χ² değeri ne anlama gelir? Daha yüksek bir değer, gözlenen verilerin beklenenden daha fazla saptığı anlamına gelir; bu da hipotezin uygun olmayabileceğine işaret eder.
Beklenen değerler sıfır olabilir mi? Hayır — sıfır olan bir beklenen frekansa bölme tanımsızdır, bu nedenle o kategoriler atlanır.