Alacak Devir Hızı Nedir?
Alacak devir hızı, bir işletmenin belirli bir dönemde ortalama ticari alacaklarını kaç kez tahsil ettiğini gösteren bir orandır. Oranın yüksek olması, vadeli satışların etkin biçimde tahsil edildiğini ve nakit akışının sağlıklı olduğunu işaret eder. Düşük bir oran ise yavaş ödeyen müşterileri ya da fazla cömert vade koşullarını gösterebilir.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Önce ilgili döneme ait net vadeli satışlarınızı girin (vadeli yapılan satışlar; peşin satışlar ve iadeler hariç). Ardından dönem başı ve dönem sonu ticari alacak bakiyelerini yazın. Araç, iki alacak rakamının ortalamasını alır, net vadeli satışları bu ortalamaya böler ve hem devir hızını hem de buna karşılık gelen ortalama tahsilat süresini (DSO) hesaplar.
Formülün Açıklaması
Alacak Devir Hızı = Net Vadeli Satışlar ÷ Ortalama Ticari Alacaklar. Burada Ortalama Alacak = (Dönem Başı Alacak + Dönem Sonu Alacak) ÷ 2 şeklinde hesaplanır.
$$\text{Devir Hızı} = \frac{\text{Net Vadeli Satışlar}}{\dfrac{\text{Dönem Başı Alacak} + \text{Dönem Sonu Alacak}}{2}}$$Oranı güne çevirmek için 365'i devir hızına bölmeniz yeterli; bu da bir alacağı tahsil etmenin ortalama kaç gün sürdüğünü verir.
Örnek Hesaplama
Bir şirketin net vadeli satışlarının 500.000 $, dönem başı alacağının 40.000 $ ve dönem sonu alacağının 60.000 $ olduğunu varsayalım. Ortalama Alacak = \((40{.}000 + 60{.}000) \div 2 = 50{.}000\) $.
$$\text{Devir Hızı} = \frac{500{.}000}{50{.}000} = 10 \text{ kez}$$Ortalama tahsilat süresi = \(365 \div 10 = 36{,}5\) gün. Yani şirket alacaklarını yaklaşık her 36 günde bir tahsil etmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
İyi bir alacak devir hızı kaçtır? Bu değer sektöre göre değişir; ancak genel olarak yüksek oran daha hızlı tahsilat anlamına gelir. Oranınızı sektördeki benzer firmalarla ve kendi geçmiş verilerinizle karşılaştırın.
Toplam satışları mı yoksa yalnızca vadeli satışları mı kullanmalıyım? Doğru sonuç için net vadeli satışları kullanın. Vadeli satış verisine ulaşamıyorsanız yaklaşık bir değer olarak toplam net satışları kullanabilirsiniz.
Ortalama tahsilat süresi bana ne anlatır? DSO, oranı ortalama tahsilat gün sayısına çevirir; böylece sonucu kendi vade koşullarınızla kıyaslamak çok daha kolay hâle gelir.
