Bu hesaplayıcı; başlangıç bakiyesi, her yıl artabilen katkılar, faiz oranı, bileşik faiz dönemi ve faiz üzerinden kesilen vergi bilgilerinden yola çıkarak bir tasarruf hesabının seçtiğiniz vade sonunda ne kadar olacağını gösterir. Hesabı ay ay ilerletir; böylece son bakiyeyi, bu bakiyenin ne kadarının kendi cebinizden ne kadarının faizden geldiğini ve eksiksiz bir birikim tablosunu birlikte görürsünüz.
Ayda ne kadar kenara koyacağınıza karar verirken, faiz oranı ya da bileşik dönemi farklı iki hesabı karşılaştırırken veya bir birikim hedefine elinizdeki sürede ulaşıp ulaşamayacağınızı kontrol ederken tam da bu araca ihtiyacınız var.
Kapsam notu: Tutarlar dolar ($) cinsinden gösterilir ve varsayılan mantık ABD tipi tasarruf hesaplarına göre kurgulanmıştır — örneğin IRA veya İngiltere'deki ISA gibi vergiden korunaklı hesaplarda vergi oranını 0 bırakırsınız. Türkiye'de mevduat faizine uygulanan stopaj vadeye ve para birimine göre değiştiğinden, kendi hesabınız için geçerli stopaj oranını vergi alanına elle yazmanız gerekir. Para birimi matematiği değiştirmez: aynı sayıları TL olarak da okuyabilirsiniz.
Alanlar ve içlerine ne yazmalısınız
| Alan | Sayı nereden gelir | Makul aralık |
|---|---|---|
| Başlangıç mevduatı | Hesapta bugün duran para. Binlik ayracı sorun değil (20,000). Sıfırdan başlıyorsanız 0 bırakın. |
0 – herhangi bir tutar; negatif değerler de kabul edilir |
| Yıllık katkı | Yılda bir kez yapılan ekleme — ikramiye, vergi iadesi ya da yıllık bir hesap takviyesi. Her yılın 12. ayında hesaba geçer. | 0 – 50,000 |
| Yıllık katkı artışı (% /yıl) | Bu yıllık tutarın her yıl ne kadar büyüdüğü — genellikle beklenen enflasyon ya da maaş zammı oranı. | 0 – %5, en az −%100 |
| Aylık katkı | Düzenli talimatınız; her ayın sonunda hesaba geçer. | 0 – 5,000 |
| Aylık katkı artışı (% /yıl) | Bu düzenli transferin büyümesi. Her ay değil, yılda bir kez basamak atlar. | 0 – %5, en az −%100 |
| Faiz oranı | Hesabın nominal yıllık oranı — ilan edilen basit yıllık oran (APR), bileşik getiri (APY) değil. | 0 – %10; negatif değer kabul edilmez |
| Bileşik dönemi | Bankanın faizi ne sıklıkta ana paraya eklediği: yıllıktan günlüğe, hatta sürekli bileşiklemeye kadar. ABD'deki tasarruf hesaplarının çoğu günlük veya aylık bileşikler. | — |
| Birikim süresi | Vade. Ondalık girilebilir — 2.5 de 0.75 de çalışır. |
0.1'in biraz üstünden 100'e kadar |
| Vergi oranı | Hesap vergiden korunaklı değilse faiz gelirine uygulanan marjinal oranınız (Türkiye'de mevduat stopajı). IRA veya ISA için 0 bırakın. |
0 – %100 |
Formül
Hesap her koşulda ay ay ilerletilir; bileşik dönemi seçiminiz yalnızca bir ayın ne kadar büyüdüğünü değiştirir. r ondalık yıllık oran, n yıldaki bileşikleme dönemi sayısı ise (yıllık için 1, aylık için 12, günlük için 365.25), aylık büyüme katsayısı şudur:
$$f = \left(1 + \dfrac{r}{n}\right)^{n/12} \qquad\text{veya}\qquad f = e^{\,r/12}\ \text{sürekli bileşikleme için}$$
Her ay önce dönem başı bakiyesi üzerinden faiz işletilir, bu faizden vergi kesilir ve ancak ondan sonra katkılar eklenir:
$$B_m = B_{m-1}\cdot f - \bigl(B_{m-1}\cdot f - B_{m-1}\bigr)\cdot t \;+\; D_m$$
Burada t vergi oranı, Dm ise o ayın yatırılan tutarıdır: aylık katkı, artı m 12'nin katı olduğunda yıllık katkı. Katkılar ay ay değil, tam yıl adımlarıyla büyür:
$$D_m = C_{\text{mo}}(1+g_{\text{mo}})^{\lfloor (m-1)/12 \rfloor} + \bigl[\,12 \mid m\,\bigr]\; C_{\text{yr}}(1+g_{\text{yr}})^{\lfloor (m-1)/12 \rfloor}$$
Katkılar her yıl artıyor ve faizden yol boyunca vergi kesiliyorsa kapalı formda bir kısayol yoktur — cevabın kendisi ay ay yürütülen bu döngüdür.
Adım adım örnek
Girdiler: $20,000 başlangıç mevduatı, yılda %3 artan $5,000 yıllık katkı, aylık katkı yok, yıllık bileşiklenen %3 faiz, 10 yıl, vergi yok.
Aylık büyüme katsayısı \(f = 1.03^{1/12} = 1.002466269772\).
- 1. ay: $20,000.00 × 1.002466269772 − $20,000.00 = $49.33 faiz → bakiye $20,049.33.
- 11. ay: henüz hiç para yatırılmadan bakiye $20,549.32'ye çıkar.
- 12. ay: $20,549.32 + $50.68 faiz + $5,000.00 yıllık katkı = $25,600.00.
Dolayısıyla 1. yılın faizi tam olarak $600.00'dır — $20,000'lık açılış bakiyesinin %3'ü; çünkü $5,000 tam da yılın sonunda gelmiştir.
| Yıl | Yatırılan | Faiz | Dönem sonu bakiyesi |
|---|---|---|---|
| 1 | $25,000.00 | $600.00 | $25,600.00 |
| 2 | $5,150.00 | $768.00 | $31,518.00 |
| 10 | $6,523.87 | $2,493.00 | $92,116.99 |
Son bakiye: $92,116.99 — bunun $20,000.00'ı başlangıç mevduatı, $57,319.40'ı katkılar ve $14,797.59'u faizdir. 2. yıldaki $5,150.00 = $5,000 × 1.03; 10. yıldaki $6,523.87 = $5,000 × 1.039; $57,319.40 ise $5,000 × (1.0310 − 1) ÷ 0.03 sonucudur.
Çoğu kişiyi şaşırtan kurallar
Katkılar, hesaba geçtikleri dönemde faiz kazanmaz. Her para yatırma işlemi ilgili ayın sonunda, yıllık katkı ise 1. ayda değil 12. ayda gerçekleşir. Dönem başı seçeneği yoktur. Yıllık katkının yıl başında yatırıldığını varsaysaydınız, yukarıdaki örnekte $92,116.99 yerine $93,908.83 çıkardı — on yılda $1,791.84'lük fazladan iyimserlik.
Artışlar 1. yılı atlar. Her iki "artış % /yıl" alanı da ilk yılı ham tutarda bırakır, ilk zammı 2. yılda uygular. Yılda $1,000 ve ayda $100 katkının ikisi de %5 artarken yatırılan toplam 1. yılda $2,200.00, 2. yılda $2,310.00, 3. yılda $2,425.50 olur — aylık transfer on iki ay boyunca $100.00'da sabit kalır, 13. ayda $105.00'a çıkar.
Bileşik dönemi göründüğünden daha önemli. Hangi seçeneği işaretlerseniz işaretleyin faiz ekranda aylık işlenir; sıklık yalnızca aylık katsayıyı belirler. Yukarıdaki örnekte aynı %3 oran, yıllıkta $92,116.99, aylıkta $92,344.42, günlükte $92,364.85, süreklide $92,365.54 verir — yani yıllık bileşikleyen bir hesap için "aylık" seçmek sessizce $227.43 ekler ve tabloda hiçbir şey yanlış görünmez.
Küsuratlı vade, katkı almayan kısa bir ay ekler. Vade tam aya yukarı yuvarlanır; bu ek ay yalnızca kısmi faiz kazanır ve hiç para yatırılmaz — 12. aya denk gelse bile yıllık katkı işlenmez. 0.99 yıl girerseniz son bakiye $20,593.91 olur ve katkı satırı hiç görünmez; 1 yıl girerseniz $25,600.00. Aynı tuzak 1.99 yılda $5,000'lık katkı işlerken 2.00 yılda $10,150 işler.
"Toplam katkılar" ile tablodaki ilk Yatırılan hücresi farklı şeyleri anlatır. 1. yıl (ve 1. ay) $25,000.00'lık bir Yatırılan tutarı gösterir; buna $20,000'lık açılış bakiyeniz dahildir. Özetteki Toplam katkılar satırındaki $57,319.40 ise bunu içermez, çünkü başlangıç mevduatının kendi satırı vardır.
Vergi yıl sonunda değil, her ay kesilir. Vergi oranını 0'ın üzerine çıkardığınızda iki tabloda da bir Vergi sütunu belirir, faiz satırı "vergi sonrası" olarak yeniden adlandırılır ve bütün rakamlar değişir — %25'te örnek $88,086.45'e iner; vergi sonrası faiz $10,767.06, vergi $3,589.02 olur. Her özet satırı kendi tam toplamından yuvarlandığı için sonuçla bir sent oynayabilirler: bu üç satır ile $20,000'lık başlangıç mevduatı toplandığında $88,086.46 çıkar. Bu bir hata değil, yuvarlamadır.
Sık sorulan sorular
İlk yılın faizine neden katkılarım dahil değil?
Çünkü para yatırma işlemleri her dönemin sonunda hesaba geçer. 1. yılda faiz kazanan tek para açılış bakiyenizdir; bu yüzden faiz tam olarak oran çarpı bu bakiyedir — %3 faizle $20,000 üzerinden $600.00. Katkılarınız ertesi aydan itibaren kazandırmaya başlar.
APR mi APY mi girmeliyim?
Nominal yıllık oranı (APR) girin ve bileşik dönemini hesabınıza göre ayarlayın. Bileşik getiriyi (APY) girip üstüne bir de günlük bileşikleme seçerseniz bileşiklemeyi iki kez saymış ve sonucu şişirmiş olursunuz.
Yarım yıl ya da 18 ay girebilir miyim?
Evet — 0.5 veya 1.5 yazın. Yalnızca şunu unutmayın: sondaki küsurat ayı hiç katkı almaz, dolayısıyla 1.99 yıl gibi bir vade koca bir yıllık katkıyı düşürür. Her katkının sayılmasını istiyorsanız tam yıl girin.
Başlangıç mevduatını sıfır bırakırsam ne olur?
Sorunsuz çalışır — sadece "Başlangıç mevduatı" satırı kaybolur. Örnekteki katkılarla ve hiç açılış bakiyesi olmadan son bakiye $65,238.66 olur.
Bir yıllık vadede neden yıl yıl tablo yok?
On iki ay ve altındaki vadelerde gösterilecek tek bir tablo vardır — ay ay olan — bu yüzden yıllık/aylık geçişi sunulmaz. On üç aydan itibaren iki tablo da görünür.