Tỷ số vòng quay tài sản cố định là gì?
Tỷ số vòng quay tài sản cố định (Fixed Asset Turnover Ratio – FATR) là một chỉ tiêu đo lường hiệu quả, cho biết doanh nghiệp tận dụng tài sản cố định—như nhà xưởng, máy móc và thiết bị (PP&E)—tốt đến mức nào để tạo ra doanh thu thuần. Tỷ số càng cao chứng tỏ doanh nghiệp tạo ra càng nhiều doanh thu trên mỗi đồng vốn đầu tư vào tài sản cố định; ngược lại, tỷ số thấp có thể là dấu hiệu của việc khai thác công suất chưa hết hoặc đầu tư quá mức vào tài sản dài hạn.
Cách sử dụng công cụ
Nhập doanh thu thuần (doanh thu bán hàng trừ đi hàng bị trả lại, các khoản giảm giá và chiết khấu) trong kỳ, cùng với tài sản cố định thuần bình quân. Tài sản cố định thuần bình quân thường được tính bằng (tài sản cố định thuần đầu kỳ + tài sản cố định thuần cuối kỳ) ÷ 2, sử dụng giá trị đã trừ khấu hao lũy kế. Công cụ sẽ lập tức cho ra tỷ số vòng quay, thể hiện dưới dạng số lần doanh thu "phủ" được giá trị tài sản cố định.
Giải thích công thức
Công thức rất đơn giản:
$$\text{FATR} = \frac{\text{Doanh thu thuần}}{\text{Tài sản cố định thuần bình quân}}$$
Doanh thu thuần nằm ở tử số vì nó đại diện cho "đầu ra" mà tài sản tạo ra. Mẫu số dùng giá trị bình quân để làm mượt các biến động khi doanh nghiệp mua sắm hoặc thanh lý lượng lớn thiết bị trong năm, nhờ đó cho ra con số mang tính đại diện hơn.
Ví dụ minh họa
Giả sử một doanh nghiệp sản xuất có doanh thu thuần là 500.000 USD và tài sản cố định thuần bình quân là 200.000 USD. Tỷ số sẽ là $$500.000 \div 200.000 = 2{,}5$$ Điều này nghĩa là cứ mỗi 1 USD đầu tư vào tài sản cố định, doanh nghiệp tạo ra 2,5 USD doanh thu.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ số vòng quay tài sản cố định bao nhiêu là tốt? Con số này khác nhau rất nhiều giữa các ngành. Những lĩnh vực thâm dụng vốn (điện nước, sản xuất) thường có tỷ số thấp, trong khi các doanh nghiệp dịch vụ hoặc "nhẹ tài sản" thường có tỷ số cao. Hãy luôn so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành.
Nên dùng tài sản cố định gộp hay tài sản cố định thuần? Chuẩn thông dụng là dùng tài sản cố định thuần (sau khi trừ khấu hao lũy kế), tuy nhiên một số nhà phân tích dùng giá trị gộp để loại bỏ ảnh hưởng từ chính sách khấu hao.
Tại sao dùng giá trị bình quân thay vì số dư cuối năm? Lấy bình quân số dư đầu kỳ và cuối kỳ giúp khớp giá trị tài sản với doanh thu của cả kỳ tốt hơn, đặc biệt khi doanh nghiệp mua bán lượng tài sản đáng kể vào giữa năm.
