Công cụ tính liều bức xạ khi bay

Nhập phép tính

Thời gian bay (giờ)

Mức liều khi bay hành trình (µSv/giờ)

Mức liều hành trình điển hình khoảng 3 µSv/giờ ở độ cao ~35.000 ft. Các tuyến qua vùng cực hoặc bay cao có thể cao hơn.

Kết quả

Liều bức xạ ước tính của chuyến bay

15

µSv (microsievert)

Liều tính bằng millisievert	0,015 mSv
Số ngày phông nền tự nhiên tương đương	1,8 days

Công cụ tính liều bức xạ khi bay là gì?

Ở độ cao hành trình, bầu khí quyển loãng hơn nhiều, nên máy bay và hành khách chịu nhiều bức xạ vũ trụ hơn so với khi ở mặt biển. Công cụ này giúp bạn ước tính nhanh liều hiệu dụng mà cơ thể hấp thụ trong một chuyến bay, tính bằng microsievert (µSv) và millisievert (mSv), dựa trên thời gian bay và mức liều khi bay hành trình. Đây là công cụ ước tính vật lý mang tính phổ quát, không gắn với quy định riêng của quốc gia nào.

Cách sử dụng

Nhập thời gian bay theo giờ và mức liều khi bay hành trình theo µSv mỗi giờ. Nếu bạn không biết con số chính xác, giá trị mặc định 3 µSv/giờ là mức trung bình hợp lý cho một máy bay phản lực thông thường bay ở khoảng 35.000 ft trên tuyến vĩ độ trung bình. Các tuyến qua vùng cực hoặc bay rất cao có thể lên tới 5–8 µSv/giờ, còn những chặng ngắn bay thấp thì thấp hơn.

Giải thích công thức

Mô hình rất đơn giản: liều = số giờ bay × mức liều mỗi giờ. Liều bức xạ tích lũy gần như tuyến tính theo thời gian ở độ cao hành trình, nên việc nhân thời gian bay với mức liều mỗi giờ cho ra một ước tính bậc một khá chắc chắn. Kết quả cũng được chia cho liều phông nền tự nhiên trung bình mỗi ngày (khoảng 8,2 µSv, tương đương khoảng 3 mSv mỗi năm) để bạn thấy chuyến bay của mình bằng bao nhiêu "ngày phông nền".

$$\text{Dose }(\mu Sv) = \text{Flight Hours} \times \text{Dose Rate }(\mu Sv/hr)$$

$$\begin{gathered} \text{Dose}_{\mu Sv} = \text{Flight Hours} \times \text{Dose Rate }(\mu Sv/hr) \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} \text{Dose}_{mSv} &= \dfrac{\text{Dose}_{\mu Sv}}{1000} \\ \text{Days Equivalent} &= \dfrac{\text{Dose}_{\mu Sv}}{8.2} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$

Bức xạ vũ trụ tăng theo độ cao, nên liều bức xạ ở độ cao hành trình lớn hơn ở mặt đất.

Ví dụ minh họa

Với chuyến bay xuyên Đại Tây Dương kéo dài 10 giờ ở mức liều hành trình 3 µSv/giờ: liều = \(10 \times 3 = 30\) µSv = 0,03 mSv. Con số này tương đương khoảng \(30 \div 8{,}2 \approx 3{,}7\) ngày bức xạ phông nền bình thường — chỉ là một phần rất nhỏ so với lượng mà hầu hết mọi người nhận trong cả năm.

Tổng liều đơn giản là thời gian bay nhân với liều suất ở độ cao hành trình.

Câu hỏi thường gặp

Đi máy bay có nguy hiểm vì bức xạ không? Với người thỉnh thoảng mới bay thì không. Một chuyến bay chỉ thêm một lượng rất nhỏ so với phông nền tự nhiên hằng năm (~3 mSv). Người bay thường xuyên và phi hành đoàn thì tích lũy nhiều hơn.

Vì sao mức liều lại thay đổi? Bức xạ vũ trụ tăng theo độ cao và vĩ độ (cao nhất ở gần các cực) và thay đổi theo chu kỳ hoạt động của Mặt Trời. Bay càng cao, càng gần cực và càng lâu thì liều càng lớn.

Đây có phải lời khuyên y tế không? Không. Đây chỉ là ước tính mang tính giáo dục. Để theo dõi phơi nhiễm nghề nghiệp, phi hành đoàn sử dụng các mô hình đo liều và phép đo chuyên dụng.