Quỹ Liên Kết RF Là Gì?
Quỹ liên kết RF (RF link budget) là bảng cân đối toàn bộ độ lợi và suy hao mà tín hiệu trải qua trên đường đi từ máy phát đến máy thu. Bằng cách cộng dồn công suất phát, độ lợi anten, suy hao truyền lan (suy hao đường truyền) và các suy hao hệ thống khác, kỹ sư có thể dự đoán công suất tín hiệu thu được ở đầu cuối của một liên kết không dây. Công cụ này hoạt động trong miền decibel theo thang logarit, nơi mọi đại lượng chỉ cần cộng và trừ — giúp việc tính toán nhanh chóng và trực quan.
Cách Sử Dụng Công Cụ
Nhập công suất phát ra của máy phát theo dBm, độ lợi của anten phát theo dBi, tổng suy hao đường truyền theo dB (suy hao không gian tự do cộng thêm bất kỳ suy hao bổ sung nào), độ lợi anten thu theo dBi, và mọi suy hao hệ thống khác như suy hao cáp, đầu nối hoặc dây phidơ theo dB. Công cụ sẽ cho ra công suất tín hiệu thu được theo dBm cùng giá trị EIRP (công suất bức xạ đẳng hướng hiệu dụng) của chuỗi phát.
Giải Thích Công Thức
Phương trình cốt lõi là:
$$P_{rx} = \text{Tx Power} + \text{Tx Gain} - \text{Path Loss} + \text{Rx Gain} - \text{Other Losses}$$Vì decibel là đại lượng logarit nên mỗi độ lợi được cộng vào và mỗi suy hao bị trừ đi. Công suất thu được sau đó có thể đem so với độ nhạy của máy thu để xác định dự trữ liên kết (link margin) — dự trữ dương nghĩa là liên kết hoạt động được.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một máy phát phát ra 30 dBm vào anten có độ lợi 10 dBi. Suy hao đường truyền là 100 dB, anten thu cho 10 dBi, và suy hao cáp/đầu nối tổng cộng 3 dB. Công suất thu được là $$30 + 10 - 100 + 10 - 3 = -53 \text{ dBm},$$ còn EIRP là $$30 + 10 = 40 \text{ dBm}.$$ Nếu độ nhạy máy thu của bạn là −90 dBm, bạn có một dự trữ liên kết dồi dào lên tới 37 dB.
Câu Hỏi Thường Gặp
dBm và dBi khác nhau như thế nào? dBm là mức công suất tuyệt đối lấy chuẩn so với 1 miliwatt, trong khi dBi là độ lợi anten tương đối lấy chuẩn so với bộ bức xạ đẳng hướng. Cả hai kết hợp trực tiếp với nhau trong quỹ liên kết.
"Suy hao khác" gồm những gì? Đó là suy hao cáp đồng trục, suy hao đầu nối, sai lệch phân cực, sai số định hướng anten, hấp thụ khí quyển, cùng bất kỳ dự trữ fade nào bạn muốn dành ra.
Làm sao để xác định suy hao đường truyền? Suy hao không gian tự do có thể tính từ khoảng cách và tần số, sau đó tăng thêm để tính đến vật cản, hiện tượng đa đường (multipath) và suy hao do mưa, tùy theo môi trường của bạn.
