Công cụ này làm gì
Phần lớn thuốc dành cho trẻ được kê theo cân nặng chứ không theo tuổi, vì một bé 9 kg và một bé chín tuổi nặng 30 kg cần lượng thuốc rất khác nhau dù là cùng một hoạt chất. Công cụ lấy cân nặng của bé cùng mức miligam trên mỗi kilôgam ghi trong đơn, rồi trả về liều mỗi lần uống tính bằng mg, tổng liều trong 24 giờ và thể tích tính bằng mL mà bạn thực sự cần rút vào xy-lanh uống thuốc.
Cách dùng
Cân bé theo đơn vị kilôgam và nhập con số đó. Nhập mức liều bác sĩ kê, ví dụ 15 mg/kg cho mỗi lần uống. Chọn số lần uống trong ngày, sau đó nhập nồng độ thuốc nước in trên chai theo miligam trên mililit — hỗn dịch 160 mg / 5 mL tương đương \(160 \div 5 = 32\) mg/mL. Bạn có thể nhập thêm liều tối đa mỗi ngày để công cụ cảnh báo khi lịch uống vượt ngưỡng cho phép.
Công thức
Với \(W\) = cân nặng tính bằng kg, \(D\) = mức mg/kg cho mỗi lần uống, \(C\) = nồng độ tính bằng mg/mL và \(n\) = số lần uống mỗi ngày:
$$\text{Dose}_{mg} = W \times D \qquad V_{mL} = \frac{W \times D}{C} \qquad \text{Daily}_{mg} = W \times D \times n$$Khoảng cách giữa hai lần uống đơn giản là \(24 / n\) giờ.
Ví dụ minh họa
Một bé nặng 15 kg được kê 15 mg/kg mỗi lần, ngày bốn lần, dùng hỗn dịch 32 mg/mL, với ngưỡng tối đa 1000 mg mỗi ngày:
$$\text{Dose} = 15 \times 15 = 225\,\text{mg}$$$$V = \frac{225}{32} = 7.03\,\text{mL}$$$$\text{Daily} = 225 \times 4 = 900\,\text{mg} = 90\%\ \text{of the ceiling}$$Câu hỏi thường gặp
Nên tính theo cân nặng hay theo tuổi? Theo cân nặng, bất cứ khi nào bạn biết con số này. Bảng chia liều theo độ tuổi in trên hộp thuốc chỉ là ước lượng gián tiếp của cân nặng, nên rất dễ khiến bé nằm ở ranh giới hai nhóm tuổi bị thiếu liều hoặc quá liều.
Chai thuốc nhà tôi ghi 250 mg / 5 mL thì nhập gì? Lấy phép chia: \(250 \div 5 = 50\) mg/mL.
Có được làm tròn số mL không? Hãy đong bằng xy-lanh uống thuốc, chính xác tới 0,1 mL nếu có thể, và tuyệt đối không dùng thìa ăn cơm trong bếp. Nếu liều tính ra vượt quá lượng tối đa cho phép trong ngày, hãy dừng lại và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ thay vì tự điều chỉnh.
Công cụ này có áp dụng ở Việt Nam không? Có, vì cách tính mg/kg là nguyên tắc dược lý chung, không phụ thuộc quốc gia. Điểm cần lưu ý là nồng độ chế phẩm bán tại Việt Nam có thể khác nước ngoài (ví dụ gói bột hoặc siro hạ sốt đóng hàm lượng riêng), nên luôn đọc kỹ nhãn chai bạn đang cầm trên tay thay vì lấy theo con số trong ví dụ.