Máy tính liều thuốc mg/kg là gì?
Máy tính liều thuốc mg/kg giúp xác định liều dùng theo cân nặng bằng cách nhân tỷ lệ liều được kê (tính bằng miligam trên mỗi kilogam) với trọng lượng cơ thể của bệnh nhân. Cách tính liều theo cân nặng được áp dụng rộng rãi trong nhi khoa, hóa trị, gây mê và nhiều phác đồ kháng sinh, bởi lượng thuốc phù hợp sẽ thay đổi tương ứng với kích thước cơ thể.
Công cụ này chỉ là một trợ giúp tính toán cơ bản phục vụ mục đích học tập và ước lượng nhanh. Đây không phải là lời khuyên y tế. Hãy luôn đối chiếu liều dùng với chỉ định của bác sĩ kê đơn, nhãn thuốc và tài liệu lâm sàng trước khi sử dụng.
Cách sử dụng
Nhập tỷ lệ liều theo mg/kg, cân nặng của bệnh nhân, và chọn đơn vị kilogam hoặc pound (pound được quy đổi theo \(1\ \text{lb} = 0{,}45359237\ \text{kg}\)). Bạn có thể nhập thêm số lần dùng thuốc mỗi ngày để biết tổng liều hằng ngày, và nồng độ thuốc dạng lỏng tính bằng mg/mL để biết thể tích cần lấy cho mỗi liều.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi là $$\text{Liều (mg)} = \text{Liều mỗi kg} \times \text{Cân nặng (kg)}$$. Nếu có nồng độ dung dịch C (mg/mL), thể tích mỗi liều sẽ là $$V = \frac{\text{Liều}}{C}$$. Tổng liều hằng ngày đơn giản là lấy liều mỗi lần nhân với số lần dùng thuốc trong ngày.
Ví dụ minh họa
Một trẻ nặng 20 kg và chỉ định là 15 mg/kg cho mỗi liều. Liều $$= 15 \times 20 = \textbf{300 mg}$$ mỗi lần dùng. Với ba lần mỗi ngày, tổng liều hằng ngày là \(300 \times 3 = 900\ \text{mg/ngày}\). Nếu siro có nồng độ 100 mg/mL thì thể tích cần lấy là \(300 \div 100 = 3\ \text{mL}\) mỗi liều.
Bảng chuyển đổi trọng lượng từ pound sang kilogram
Liều thuốc tính theo trọng lượng được tính bằng kilogram. Định nghĩa chính xác là 1 lb = 0.45359237 kg, và hệ số đảo ngược là 1 kg ≈ 2.20462 lb. Để chuyển đổi, nhân số pound với 0.45359237, hoặc chia số pound cho 2.20462.
| Trọng lượng (lb) | Trọng lượng (kg) |
|---|---|
| 5 | 2.27 |
| 10 | 4.54 |
| 22 | 9.98 |
| 44 | 19.96 |
| 66 | 29.94 |
| 110 | 49.90 |
| 150 | 68.04 |
| 175 | 79.38 |
| 200 | 90.72 |
Ví dụ: \(150 \times 0.45359237 = 68.04\) kg (làm tròn đến 2 chữ số thập phân).
Lưu ý an toàn: nhầm lẫn giữa lb và kg là nguyên nhân kinh điển gây sai sót liều thuốc. Nhập trọng lượng tính bằng pound như thể đó là kilogram sẽ làm liều tính ra cao gấp khoảng 2.2 lần. Luôn kiểm tra đơn vị đã chọn trước khi dựa vào kết quả.
So sánh liều theo các mức cân nặng và liều suất
Bảng dưới đây chỉ là phép tính tổng quát. Nó không dành riêng cho thuốc nào và không phải là khuyến nghị lâm sàng. Mỗi ô hiển thị liều đơn tính bằng mg, kèm theo thể tích tính bằng mL với nồng độ minh họa 100 mg/mL (thể tích = liều ÷ nồng độ).
| Liều suất | 10 kg | 20 kg | 50 kg | 70 kg |
|---|---|---|---|---|
| 5 mg/kg | 50 mg (0.5 mL) | 100 mg (1 mL) | 250 mg (2.5 mL) | 350 mg (3.5 mL) |
| 10 mg/kg | 100 mg (1 mL) | 200 mg (2 mL) | 500 mg (5 mL) | 700 mg (7 mL) |
| 15 mg/kg | 150 mg (1.5 mL) | 300 mg (3 mL) | 750 mg (7.5 mL) | 1050 mg (10.5 mL) |
Kiểm tra minh họa: với liều 10 mg/kg cho người nặng 50 kg, \(10 \times 50 = \)500 mg. Với 100 mg/mL, tương đương \(500 \div 100 = 5\) mL.
Liều thực tế phụ thuộc vào loại thuốc cụ thể, chỉ định, tuổi, chức năng cơ quan và chỉ dẫn của bác sĩ kê đơn hoặc nhãn thuốc, và thường có giới hạn tối đa.
Các thuật ngữ chính trong dùng thuốc theo cân nặng
- mg/kg: số miligam thuốc trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Nhân với trọng lượng cơ thể tính bằng kg sẽ cho liều tính bằng mg.
- Liều mỗi lần dùng (mg/kg mỗi liều): lượng thuốc được dùng mỗi lần. Ví dụ, 10 mg/kg mỗi liều dùng 3 lần nghĩa là 3 liều riêng biệt có kích thước như vậy.
- mg/kg/ngày (chia liều): tổng lượng trong 24 giờ, sau đó được chia cho số lần dùng. Ví dụ, 30 mg/kg/ngày chia thành 3 liều là 10 mg/kg mỗi liều. Nhầm lẫn giữa con số theo liều và theo ngày có thể gây sai sót gấp nhiều lần.
- Tổng liều hằng ngày: tổng của tất cả các liều trong 24 giờ, bằng liều mỗi lần dùng × số liều mỗi ngày.
- Nồng độ (mg/mL): lượng thuốc có trong mỗi mililit của sản phẩm dạng lỏng. Thể tích cần đo (mL) = liều (mg) ÷ nồng độ (mg/mL).
- Giới hạn liều tối đa: ngưỡng trên, tính bằng mg mỗi liều hoặc mỗi ngày, áp dụng bất kể kết quả tính theo mg/kg là bao nhiêu. Điều này đặc biệt liên quan đến bệnh nhân nặng cân hơn.
- Trọng lượng cơ thể (thực tế so với lý tưởng/điều chỉnh): trọng lượng cơ thể thực tế là cân nặng đo được. Trọng lượng cơ thể lý tưởng là ước tính dựa trên chiều cao và giới tính. Trọng lượng cơ thể điều chỉnh là giá trị nằm giữa hai mức trên, thường được dùng với một số thuốc ở người có cân nặng thực tế cao hơn nhiều so với lý tưởng. Trọng lượng nào được áp dụng phụ thuộc vào loại thuốc cụ thể và nhãn thuốc.
Đây là thông tin chung, không phải lời khuyên chuyên môn. Hãy xác nhận liều với dược sĩ, bác sĩ kê đơn hoặc nhãn sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Công cụ có hỗ trợ đơn vị pound không? Có — chỉ cần chọn "Pound" và cân nặng sẽ được tự động quy đổi sang kilogam.
Nếu tôi để trống số lần dùng hoặc nồng độ thì sao? Những dòng đó sẽ được ẩn đi; liều cho mỗi lần dùng vẫn được tính bình thường.
Công cụ này có an toàn để dùng trong lâm sàng không? Đây chỉ là công cụ ước lượng. Hãy kiểm chứng mọi liều dùng với các nguồn tài liệu chính thống và lưu ý đến giới hạn liều tối đa — điều mà công cụ này không tự kiểm soát.