Máy Tính Tổng Bình Phương Các Số Nguyên

Máy Tính Tổng Bình Phương Các Số Nguyên

Đang tăng trưởng AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

∑k=1nk2=n(n+1)(2n+1)6\sum_{k=1}^{\text{n}} k^2 = \frac{\text{n}\left(\text{n}+1\right)\left(2\,\text{n}+1\right)}{6}

Ví dụ

∑k=110k2=10·(10+1)(2·10+1)6=385\sum_{k=1}^{10} k^2 = \frac{10 \cdot \left(10+1\right)\left(2 \cdot 10+1\right)}{6} = 385
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Tổng bình phương 1² + 2² + … + n²
385
với n = 10
Tổng các số nguyên (1+2+…+n) 55
Trung bình của các bình phương 38,5

Báo lỗi nội dung trang này

Tổng bình phương là gì?

Tổng bình phương của n số nguyên dương đầu tiên là kết quả bạn nhận được khi bình phương từng số nguyên từ 1 đến n rồi cộng tất cả lại: \(1^2 + 2^2 + 3^2 + \ldots + n^2\). Thay vì cộng lần lượt từng số hạng, bạn có thể dùng một công thức rút gọn nổi tiếng để tìm ra đáp án chỉ trong một bước, dù n có lớn đến đâu.

Chồng các ô lưới vuông lớn dần biểu thị 1 bình phương cộng 2 bình phương đến n bình phương
Tổng các bình phương cộng diện tích các hình vuông có cạnh 1, 2, 3, đến n.

Giải thích công thức

Công thức gọn gàng đó là:

$$\sum_{k=1}^{n} k^2 = \frac{n\left(n+1\right)\left(2\,n+1\right)}{6}$$

Trong đó n là số nguyên lớn nhất trong dãy của bạn. Hãy nhân n với \((n+1)\) và với \((2n+1)\), sau đó chia cho 6. Kết quả luôn là một số nguyên, bởi tích của ba thừa số này luôn chia hết cho 6. Máy tính này còn cung cấp thêm tổng các số nguyên liên quan, \(\frac{n(n+1)}{2}\), cùng giá trị trung bình của các bình phương.

Quảng cáo
Sơ đồ công thức n nhân (n cộng 1) nhân (2n cộng 1) chia cho 6
Công thức rút gọn cho kết quả trực tiếp mà không cần cộng từng số hạng.

Cách dùng máy tính này

Chỉ cần nhập giới hạn trên n — tức số nguyên cuối cùng trong dãy — và công cụ sẽ trả về tổng chính xác ngay lập tức. Bạn có thể dùng nó để kiểm tra bài tập, đối chiếu kết quả khi lập trình, hoặc đẩy nhanh các bài toán thống kê, vì tổng bình phương xuất hiện trong các công thức tính phương sai, độ lệch chuẩn và hồi quy.

Ví dụ minh họa

Giả sử \(n = 5\). Các số hạng là 1, 4, 9, 16, 25, cộng lại bằng 55. Áp dụng công thức:

$$\frac{5 \times 6 \times 11}{6} = \frac{330}{6} = 55$$

Công thức rút gọn cho ra kết quả khớp hoàn toàn với cách cộng trực tiếp.

Quảng cáo

Cách tính Σk² bằng tay

Tổng của n số chính phương đầu tiên, \(1^2 + 2^2 + \dots + n^2\), có dạng đóng \(\frac{n(n+1)(2n+1)}{6}\). Các bước dưới đây áp dụng công thức này cho mọi số nguyên dương n ≥ 1.

  1. Chọn n. Đây là số nguyên cuối cùng mà bạn muốn bình phương và đưa vào tổng. Ví dụ, n = 10.
  2. Tính n + 1 và 2n + 1. Với n = 10: n + 1 = 11 và 2n + 1 = 21.
  3. Viết ba thừa số dưới dạng tích. Ở đây là 10 × 11 × 21.
  4. Chia cho 6, rút gọn sớm. Trong hai số n và n + 1 luôn có một số chẵn, và trong ba thừa số luôn có một số chia hết cho 3, nên tích luôn chia hết cho 6. Hãy chia một thừa số cho 2 và một thừa số cho 3 trước khi nhân để giữ các số nhỏ: 21 ÷ 3 = 7 và 10 ÷ 2 = 5, còn lại 5 × 11 × 7.
  5. Nhân các phần còn lại. $$\sum_{k=1}^{10} k^2 = \frac{10 \cdot 11 \cdot 21}{6} = 5 \cdot 11 \cdot 7 = 385$$
  6. Kiểm tra lại bằng cách cộng trực tiếp (n nhỏ). 1 + 4 + 9 + 16 + 25 + 36 + 49 + 64 + 81 + 100 = 385, khớp với kết quả trên. Một cách kiểm tra nhanh khác là n = 5: \(\frac{5 \cdot 6 \cdot 11}{6} = 55\), và 1 + 4 + 9 + 16 + 25 = 55.

Vì sao công thức đúng (ý tưởng khử liên tiếp)

Xuất phát từ đồng nhất thức \((k+1)^3 - k^3 = 3k^2 + 3k + 1\). Cộng các đẳng thức này với k = 1 đến n. Vế trái khử liên tiếp, vì mọi số hạng ở giữa đều triệt tiêu, và còn lại \((n+1)^3 - 1\). Vế phải trở thành \(3S + 3\cdot\frac{n(n+1)}{2} + n\), trong đó \(S = \sum k^2\). Giải ra S ta được

$$3S = (n+1)^3 - (n+1) - \frac{3n(n+1)}{2} = \frac{n(n+1)(2n+1)}{2}, \quad\text{so}\quad S = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}.$$

Câu hỏi thường gặp

Công thức này có đúng với mọi n không? Có — đúng với mọi số nguyên dương n. Ngay cả những giá trị rất lớn cũng được tính ra tức thì nhờ công thức.

Tại sao lại chia cho 6? Vì tích \(n(n+1)(2n+1)\) luôn là bội của 6, nên công thức luôn cho ra một số nguyên.

Tôi có thể tính cả số 0 không? Cộng thêm \(0^2 = 0\) không làm thay đổi tổng, nên kết quả với n vẫn giữ nguyên dù bạn có tính số 0 hay không.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê