Công cụ chuyển PM10 sang AQI là gì?
Công cụ này giúp bạn chuyển nồng độ PM10 (bụi mịn có đường kính tới 10 micromet) thành Chỉ số chất lượng không khí (AQI) của Hoa Kỳ theo quy định của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (US EPA). Công cụ áp dụng theo chuẩn AQI của Mỹ và sử dụng bảng ngưỡng PM10 chính thức của EPA cho nồng độ trung bình 24 giờ, tính bằng microgram trên mét khối (µg/m³). Lưu ý: đây là thang đo của Mỹ; Việt Nam dùng tiêu chuẩn riêng (QCVN 05) nên các ngưỡng có thể khác.
Cách sử dụng
Bạn nhập nồng độ PM10 trung bình 24 giờ (đơn vị µg/m³), công cụ sẽ trả về giá trị AQI tương ứng (0–500) cùng mức ảnh hưởng tới sức khỏe — Tốt, Trung bình, Không tốt cho nhóm nhạy cảm, Không lành mạnh, Rất không lành mạnh hoặc Nguy hại. Bảng bên dưới cho biết khoảng ngưỡng nào đã được dùng để tính.
Giải thích công thức
EPA dùng phương pháp nội suy tuyến tính từng đoạn. Trước tiên nồng độ được cắt bỏ phần thập phân (lấy số nguyên), sau đó xác định khoảng ngưỡng chứa giá trị đó. Trong khoảng này, AQI được tính theo:
$$\text{AQI} = \frac{I_{hi} - I_{lo}}{C_{hi} - C_{lo}}\left(C - C_{lo}\right) + I_{lo}$$trong đó \(C\) là nồng độ đã làm tròn xuống số nguyên, \([C_{lo}, C_{hi}]\) là khoảng nồng độ, còn \([I_{lo}, I_{hi}]\) là khoảng AQI tương ứng. Các khoảng PM10 gồm 0–54 µg/m³ (AQI 0–50), 55–154 (51–100), 155–254 (101–150) và cao hơn.
Ví dụ minh họa
Với PM10 = 200 µg/m³: giá trị này nằm trong khoảng 155–254 (AQI 101–150).
$$\text{AQI} = \frac{150 - 101}{254 - 155}\left(200 - 155\right) + 101 = \frac{49}{99} \times 45 + 101 = 22{,}27 + 101 = 123{,}27$$làm tròn thành 123 — mức "Không tốt cho nhóm nhạy cảm".
Câu hỏi thường gặp
Đây là AQI của Mỹ hay AQI quốc tế? Công cụ này dùng thang AQI và ngưỡng PM10 của US EPA. Các quốc gia khác (như Ấn Độ, Trung Quốc, EU và cả Việt Nam) áp dụng những khoảng ngưỡng khác nhau.
Vì sao nồng độ của tôi bị cắt phần thập phân? Theo quy định của EPA, PM10 phải được làm tròn xuống số nguyên µg/m³ trước khi áp dụng công thức.
AQI tối đa là bao nhiêu? Công cụ này giới hạn ở khoảng 505–604 (AQI tối đa 500); vượt mức này EPA xem là "ngoài thang AQI".
