Làm tròn đến hàng chục gần nhất là gì?
Làm tròn đến hàng chục gần nhất nghĩa là thay một số bằng bội số của 10 nằm gần nó nhất — chẳng hạn 0, 10, 20, 30 và cứ thế tiếp tục. Đây là một trong những kiểu làm tròn phổ biến nhất, giúp đơn giản hóa con số, ước lượng nhanh trong đầu và trình bày số liệu gọn gàng. Công cụ này thực hiện việc đó tức thì cho mọi số nguyên hoặc số thập phân.
Cách sử dụng công cụ
Bạn chỉ cần nhập một số bất kỳ vào ô và công cụ sẽ trả về giá trị đã được làm tròn đến hàng chục gần nhất. Nó hoạt động với số dương, số âm lẫn số thập phân. Kết quả luôn là bội số của 10 nằm gần giá trị ban đầu của bạn nhất.
Giải thích công thức
Quy tắc là $$\text{Rounded} = \left\lfloor \frac{\text{Number}}{10} \right\rceil \times 10$$ Đầu tiên bạn chia số đó cho 10, sau đó làm tròn kết quả về số nguyên gần nhất (các chữ số 0–4 làm tròn xuống, 5–9 làm tròn lên), và cuối cùng nhân với 10 để đưa về độ lớn ban đầu. Chữ số quyết định chính là hàng đơn vị: nếu nó từ 5 trở lên thì làm tròn lên, ngược lại thì làm tròn xuống.
Ví dụ minh họa
Lấy số 47. Chia cho 10 được 4,7, làm tròn thành 5, rồi nhân với 10 để được 50. Vì chữ số hàng đơn vị (7) lớn hơn hoặc bằng 5 nên 47 được làm tròn lên thành 50. Ngược lại, số 43 có chữ số hàng đơn vị là 3 nên được làm tròn xuống thành 40.
So sánh cách làm tròn các loại số khác nhau
Để làm tròn đến hàng chục gần nhất, chia cho 10, làm tròn đến số nguyên gần nhất, rồi nhân với 10: \(\text{Làm tròn} = \operatorname{round}(n/10) \times 10\). Chữ số hàng đơn vị quyết định kết quả. Các chữ số 0–4 làm tròn xuống, các chữ số 5–9 làm tròn lên, và chữ số hàng đơn vị đúng bằng 5 (không có gì phía sau) là trường hợp hòa. Bảng này dùng quy tắc phổ biến ở trường học, làm tròn nửa lên.
| Số đầu vào | Làm tròn đến hàng chục gần nhất | Ghi chú |
|---|---|---|
| 47 | 50 | Chữ số hàng đơn vị là 7, từ 5 trở lên nên làm tròn lên. |
| 43 | 40 | Chữ số hàng đơn vị là 3, nhỏ hơn 5 nên làm tròn xuống. |
| 45 | 50 | Trường hợp hòa đúng, làm tròn nửa lên cho kết quả 50. |
| 0.4 | 0 | Bội số của 10 gần nhất là 0. |
| 5 | 10 | Trường hợp hòa đúng, làm tròn nửa lên cho kết quả 10. Làm tròn nửa về số chẵn cho kết quả 0. |
| 12.4 | 10 | Chỉ có chữ số hàng đơn vị (2) quyết định, và phần thập phân không làm thay đổi kết quả ở đây. |
| 16.8 | 20 | 16.8 gần 20 hơn là gần 10. |
| 1,234 | 1,230 | Chữ số hàng đơn vị là 4, nên làm tròn xuống. |
| -43 | -40 | -43 cách -40 là 3 và cách -50 là 7. |
| -47 | -50 | -47 gần -50 hơn. |
| -45 | -40 hoặc -50 | Trường hợp hòa. Làm tròn nửa lên (về phía +∞) cho kết quả -40. Làm tròn nửa ra xa số 0 cho kết quả -50. |
Các trường hợp hòa âm và quy ước khác nhau
Một trường hợp hòa âm như -45 nằm đúng giữa -50 và -40, nên đáp án phụ thuộc vào quy ước:
- Làm tròn nửa lên (về phía +∞): -45 → -40. Hàm
Math.roundcủa JavaScript hoạt động theo cách này, nênMath.round(-45/10)*10cho kết quả -40. - Làm tròn nửa ra xa số 0: -45 → -50. Đây là quy tắc thường dùng trong nhiều bảng tính, chẳng hạn hàm
ROUNDcủa Excel, và trong nhiều sách giáo khoa. - Làm tròn nửa về số chẵn (làm tròn kiểu ngân hàng): -45 → -40, 45 → 40 và 55 → 60. Hàm
round(45, -1)của Python 3 hoạt động theo cách này.
Các trường hợp hòa dương như 45 và 5 đều làm tròn lên theo cả quy tắc làm tròn nửa lên lẫn làm tròn nửa ra xa số 0. Chỉ các trường hợp hòa âm và làm tròn nửa về số chẵn mới cho kết quả khác. Các công cụ và ngôn ngữ lập trình khác nhau có quy ước khác nhau, vì vậy hãy kiểm tra xem phần mềm hoặc khóa học của bạn dùng quy tắc nào khi các giá trị kết thúc bằng 5 có ý nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Còn số kết thúc bằng 5, chẳng hạn 25 thì sao? Theo quy tắc chuẩn "làm tròn nửa lên", 25 sẽ được làm tròn thành 30.
Công cụ có dùng được với số thập phân không? Có. Ví dụ, 12,4 làm tròn thành 10 và 16,8 làm tròn thành 20.
Số âm được xử lý ra sao? Chúng cũng được làm tròn đến hàng chục gần nhất; ví dụ -47 làm tròn thành -50 và -43 làm tròn thành -40.