Cách tính lãi kép (Compound Interest) – Bí quyết để tiền tự sinh lời
Hiểu lãi kép là gì, công thức tính lãi kép, ví dụ minh họa và cách áp dụng để tiền tự sinh lời. Có máy tính lãi kép online.
Phần trăm lương thực nhận là gì?
Phần trăm lương thực nhận cho bạn biết trong mỗi đồng kiếm được, thực sự có bao nhiêu lọt vào túi sau khi đã trừ thuế, bảo hiểm, các khoản đóng góp hưu trí và những khoản khấu trừ khác trên bảng lương. Đây là một trong những cách rõ ràng nhất để hiểu khoảng cách giữa mức lương "trên giấy" (lương gộp) và số tiền bạn thực sự có thể tiêu (lương thực nhận). Công cụ này dùng được cho mọi loại tiền tệ và mọi kỳ trả lương — theo tuần, hai tuần, theo tháng hay theo năm — miễn là cả hai con số cùng tính cho một kỳ.
Cách sử dụng
Nhập lương gộp (tổng số trước khi trừ bất kỳ khoản nào) và lương thực nhận (số tiền thực tế được chuyển vào tài khoản của bạn). Công cụ sẽ lập tức trả về phần trăm bạn giữ lại, tổng số tiền bị khấu trừ và phần trăm mất đi do các khoản khấu trừ. Hãy dùng các con số trên cùng một bảng lương để phép so sánh có ý nghĩa.
Giải thích công thức
Phép tính đơn giản chỉ là một phép chia rồi đổi sang phần trăm:
$$\text{\% Thực nhận} = \frac{\text{Lương thực nhận}}{\text{Lương gộp}} \times 100$$
Lấy lương thực nhận chia cho lương gộp ta được tỷ lệ giữ lại; nhân với 100 để đổi sang phần trăm. Phần còn lại — tức 100% trừ đi phần trăm thực nhận — chính là tất cả những gì bị giữ lại từ bảng lương của bạn.
Ví dụ minh họa
Giả sử lương gộp hằng tháng của bạn là 5.000 và số tiền thực nhận là 3.800. $$\text{\% Thực nhận} = \frac{3800}{5000} \times 100 = 76\%$$ Tổng các khoản khấu trừ là \(5000 - 3800 = 1200\), tương đương 24% lương gộp. Nói cách khác, cứ mỗi đồng kiếm được bạn giữ lại 76 xu.
Câu hỏi thường gặp
Phần trăm thực nhận bao nhiêu là bình thường? Con số này chênh lệch rất nhiều tùy theo quốc gia, mức thu nhập và các loại phúc lợi, nhưng nhiều người lao động giữ lại khoảng 65%–85% lương gộp sau khi trừ thuế và các khoản khấu trừ thông thường. (Ở Việt Nam, các khoản trừ phổ biến gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.)
Tôi có dùng được số liệu theo năm không? Được — bất kỳ kỳ nào cũng được, miễn khớp nhau. Chỉ cần đảm bảo lương gộp và lương thực nhận cùng tính cho một khoảng thời gian.
Vì sao phần trăm của tôi thấp hơn dự kiến? Các khoản trừ tự nguyện như quỹ hưu trí, phí bảo hiểm sức khỏe hay đóng góp vào tài khoản tiết kiệm y tế làm giảm lương thực nhận, nhưng đó vẫn là tiền bạn đã tiết kiệm hoặc chi cho phúc lợi, chứ không phải mất đi.
