Máy tính vận tốc chuyển động đều là gì?
Công cụ này tính vận tốc của một vật trong chuyển động đều — tức chuyển động thẳng với vận tốc không đổi. Chỉ cần biết vật đi được bao xa và mất bao lâu, máy tính sẽ cho ra vận tốc theo ba đơn vị tương đương cùng lúc: mét trên giây (m/s), mét trên phút (m/phút) và ki-lô-mét trên giờ (km/h). Đây là bài toán động học thuần túy, áp dụng được ở mọi nơi và không phụ thuộc vào quy định của riêng quốc gia nào.
Cách sử dụng
Nhập thời gian di chuyển vào ba ô riêng biệt — giờ, phút và giây — cả ba sẽ được cộng lại thành tổng thời gian duy nhất. Tiếp theo, nhập quãng đường và chọn đơn vị tương ứng là ki-lô-mét (km) hoặc mét (m). Bấm nút tính và vận tốc sẽ hiện ra theo cả ba cách biểu diễn. Lưu ý tổng thời gian phải lớn hơn 0, nếu không vận tốc sẽ không xác định (vì không thể chia cho thời gian bằng 0).
Giải thích công thức
Quy tắc cốt lõi của chuyển động đều là vận tốc = quãng đường / thời gian, viết gọn là \(v = d / t\). Để mọi thứ nhất quán, máy tính trước tiên quy đổi tất cả về đơn vị SI: tổng thời gian tính bằng giây (\(t = \text{giờ} \times 3600 + \text{phút} \times 60 + \text{giây}\)) và quãng đường tính bằng mét (nhân 1000 nếu nhập km, nhân 1 nếu nhập m). Khi đó vận tốc cơ bản là $$v = \frac{d_{m}}{t_{s}}$$ theo đơn vị m/s. Nhân với 60 để ra m/phút, và nhân với 3,6 để ra km/h.
Ví dụ minh họa
Giả sử một chiếc xe đi được 100 km trong đúng 1 giờ. Tổng thời gian = \(1 \times 3600 = 3600\) s, quãng đường = \(100 \times 1000 = 100000\) m. Vận tốc theo giây $$v = \frac{100000}{3600} = 27{,}7778 \text{ m/s}.$$ Theo phút = \(27{,}7778 \times 60 = 1666{,}67\) m/phút. Theo giờ = \(27{,}7778 \times 3{,}6 = 100\) km/h. Kết quả 100 km/h khớp hoàn toàn với trực giác "100 km trong một giờ" — một cách kiểm tra nhanh rất hữu ích.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lại có tới ba đơn vị? Cùng một vận tốc thực tế có thể được đọc theo m/s (thường dùng trong vật lý), m/phút, hoặc km/h (thường dùng cho xe cộ). Hiển thị cả ba giúp bạn khỏi phải tự quy đổi thủ công.
Nếu tôi chỉ biết số giây thì sao? Cứ để ô giờ và phút bằng 0 rồi nhập số giây — các ô sẽ tự cộng dồn lại với nhau.
Công cụ này có dùng cho chuyển động có gia tốc không? Không. Máy tính giả định vận tốc không đổi (chuyển động đều). Nếu vận tốc thay đổi theo thời gian, kết quả chỉ là vận tốc trung bình, chứ không phải vận tốc tức thời.
