Vòng quay tiền tệ là gì?
Vòng quay tiền tệ (velocity of money) cho biết một đơn vị tiền tệ được dùng để mua hàng hóa và dịch vụ bao nhiêu lần trong một khoảng thời gian nhất định. Vòng quay cao nghĩa là tiền luân chuyển nhanh và nền kinh tế sôi động; vòng quay thấp cho thấy người dân đang tiết kiệm hoặc găm giữ tiền mặt. Đây là một biến số cốt lõi trong thuyết số lượng tiền tệ, thường được viết dưới dạng \(MV = PY\).
Cách sử dụng công cụ này
Nhập GDP danh nghĩa (tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ, bằng mức giá P nhân với sản lượng thực Y) và cung tiền M (chẳng hạn M1 hoặc M2). Hãy dùng cùng một loại tiền tệ và cùng một kỳ thời gian cho cả hai con số. Công cụ sẽ lấy GDP chia cho cung tiền để cho ra vòng quay tiền tệ, biểu thị số lần mỗi đơn vị tiền tệ được chi tiêu trong kỳ.
Giải thích công thức
Công thức là $$V = \frac{P \times Y}{M} = \frac{\text{GDP danh nghĩa}}{\text{Cung tiền}}$$ Vì GDP danh nghĩa vốn đã bằng mức giá nhân với sản lượng, bạn chỉ cần nhập thẳng số liệu GDP đã công bố. Mẫu số là khối lượng cung tiền mà bạn chọn — kết quả sẽ khác nhau tùy theo bạn dùng M1, M2 hay cơ sở tiền tệ.
Ví dụ minh họa
Giả sử GDP danh nghĩa của một quốc gia là 21 nghìn tỷ USD và cung tiền M2 là 15 nghìn tỷ USD. Khi đó $$V = \frac{21{.}000{.}000{.}000{.}000}{15{.}000{.}000{.}000{.}000} = \mathbf{1{,}4}$$ Tính trung bình, mỗi đồng đô la đã được chi tiêu 1,4 lần trong năm đó.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng khối cung tiền nào? M2 là lựa chọn phổ biến nhất để tính vòng quay theo nghĩa rộng, nhưng các ngân hàng trung ương thường công bố vòng quay cho nhiều khối tiền khác nhau. Hãy chọn khối tiền phù hợp với mục đích phân tích của bạn.
Vòng quay giảm có ý nghĩa gì? Nó thường báo hiệu chi tiêu sụt giảm, tiết kiệm gia tăng, hoặc chính sách tiền tệ nới lỏng nhưng chưa chuyển hóa thành các giao dịch thực tế.
Vòng quay có thể nhỏ hơn 1 không? Có. Với các thước đo cung tiền rất rộng, vòng quay có thể xuống dưới 1, nghĩa là lượng tiền lớn hơn GDP danh nghĩa của cả năm.
