Bohr Atom Modeli Hesaplayıcı

Bohr Atom Modeli Hesaplayıcı

Büyüyen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

rn=n2·a0Z(a0=0.05292nm)r_n = \frac{\text{n}^{2} \cdot a_0}{\text{Z}} \qquad (a_0 = 0.05292\ \text{nm})
Hesaplama adımlarını göster (2)
  1. Enerji düzeyi

    En=−13.6eV·Z2n2E_n = -13.6\,\text{eV} \cdot \frac{\text{Z}^{2}}{\text{n}^{2}}

    n düzeyindeki elektronun enerjisi, elektronvolt (eV) cinsinden

  2. Elektron hızı

    vn=2.1877×106ms·Znv_n = 2.1877 \times 10^{6}\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}} \cdot \frac{\text{Z}}{\text{n}}

    Elektronun yörünge hızı, metre bölü saniye cinsinden

Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Yörünge Yarıçapı (rₙ)
0,0529
nanometre (nm)
Yarıçap 52,92 pm
Enerji düzeyi (Eₙ) -13,6 eV
Elektron hızı 2.187.691 m/s

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Bohr Modeli Hesaplayıcı Nedir?

Niels Bohr'un 1913'te ortaya attığı Bohr modeli, hidrojene benzer bir atomu, çevresinde bir elektronun sabit ve kuantumlanmış dairesel yörüngelerde dolandığı küçük, pozitif yüklü bir çekirdek olarak tanımlar. Bu hesaplayıcı, tek elektronlu (hidrojen benzeri) herhangi bir atom ya da iyon için elektron yörüngesinin yarıçapını ve enerji düzeyini hesaplar. Hem hidrojen (Z = 1) hem de He⁺ (Z = 2), Li²⁺ (Z = 3) gibi iyonlar için çalışır.

Merkezde bir çekirdek ve giderek artan yarıçaplı dairesel yörüngelerdeki elektronları gösteren Bohr modeli şeması
Bohr modeli: elektronlar çekirdek çevresinde kesikli yarıçaplarda sabit dairesel yörüngelerde bulunur.

Nasıl Kullanılır?

İki tam sayı girin: yörüngeyi belirten baş kuantum sayısı n (1, 2, 3, …) ve çekirdekteki proton sayısı olan atom numarası Z. Hesaplayıcı, yörünge yarıçapını nanometre ve pikometre cinsinden, ilgili düzeyin enerjisini elektronvolt (eV) cinsinden ve elektronun yörünge hızını döndürür.

Formüller ve Anlamları

Yörünge yarıçapı $$r_n = \frac{\text{n}^{2} \cdot a_0}{\text{Z}} \qquad (a_0 = 0{,}05292\ \text{nm})$$ ile verilir; burada \(a_0 \approx 0{,}0529\ \text{nm}\), yani Bohr yarıçapı, hidrojenin temel halinin yarıçapıdır. Yörüngeler \(n\)'nin karesiyle büyür, çekirdek yükü \(Z\) arttıkça küçülür. Enerji düzeyi ise $$E_n = -13{,}6\,\text{eV} \cdot \frac{\text{Z}^{2}}{\text{n}^{2}}$$ formülüyle bulunur. Elektron bağlı olduğu için enerji değerleri negatiftir; \(13{,}6\ \text{eV}\) değeri hidrojenin temel halindeki iyonlaşma enerjisidir.

Reklam
Üst düzeylerde yatay çizgilerin birbirine yaklaştığı ve geçişleri gösteren oklar bulunan enerji düzeyi şeması
n arttıkça enerji düzeyleri daha az negatif olur ve birbirine yaklaşır.

Çözümlü Örnek

Hidrojen (Z = 1) için ikinci yörüngede (n = 2): $$r_2 = \frac{2^{2} \times 0{,}0529}{1} = 0{,}2117\ \text{nm}$$ ve $$E_2 = -\frac{13{,}6 \times 1}{4} = -3{,}4\ \text{eV}.$$ Elektron, temel hale (\(-13{,}6\ \text{eV}\)) göre daha uzakta ve çekirdeğe daha gevşek bağlıdır.

Reklam

Sık Sorulan Sorular

Çok elektronlu atomlar için de geçerli mi? Bohr modeli yalnızca tek elektronlu sistemler (H, He⁺, Li²⁺ vb.) için tam olarak doğrudur. Diğer atomlarda yaklaşık bir sonuç verir.

Enerji neden negatif? Bağlı bir elektron, sonsuz uzaklıkta durağan halde bulunan serbest bir elektrondan (enerjisi 0 kabul edilir) daha az enerjiye sahiptir; dolayısıyla bağlı haller negatif çıkar.

Bohr yarıçapı nedir? \(a_0 \approx 0{,}0529\ \text{nm}\) (52,9 pm), temel haldeki hidrojen atomunda proton ile elektron arasındaki en olası uzaklıktır.

Sabitler ve Referans Değerleri

Bohr modeli küçük bir temel sabit kümesi kullanır. Yörünge yarıçapı Bohr yarıçapı \(a_0\) ile ölçeklenir, enerji seviyeleri ise Rydberg enerjisi ile ölçeklenir. Aşağıdaki değerler modern CODATA tavsiye edilen rakamlarıdır.

Büyüklük Sembol Değer (SI)
Bohr yarıçapı \(a_0\) 0.05292 nm = 52.92 pm = 5.292 × 10⁻¹¹ m
Rydberg enerjisi (temel durum) \(E_1\) (H) 13.606 eV = 2.180 × 10⁻¹⁸ J
Elektron dinlenme kütlesi \(m_e\) 9.109 × 10⁻³¹ kg
Temel yük \(e\) 1.602 × 10⁻¹⁹ C
Coulomb sabiti \(k = \frac{1}{4\pi\varepsilon_0}\) 8.988 × 10⁹ N·m²·C⁻²
İndirgenmiş Planck sabiti \(\hbar\) 1.055 × 10⁻³⁴ J·s
Temel durum yörüngesel hızı (H) \(v_1\) 2.188 × 10⁶ m/s
İnce yapı sabiti \(\alpha = v_1/c\) 7.297 × 10⁻³ ≈ 1/137 (boyutsuz)

Hidrojenin temel durumundaki yörüngesel hız \(\alpha c\) eşittir; burada \(c\) ışık hızıdır. Bu nedenle \(\alpha\) aynı zamanda ince yapı sabiti olarak da adlandırılır — elektron hareketi ile ışığa göre ölçeği belirler.

Son güncelleme:

Fizik ve Mühendislik kategorisinde en popüler

Tüm Fizik ve Mühendislik hesap makinelerini gör