Alan derinliği nedir?
Alan derinliği (DoF), bir fotoğraf karesinde kabul edilebilir ölçüde net görünen mesafe aralığıdır. Aslında yalnızca tek bir düzlem tam olarak nettir; ancak konuya biraz daha yakın ve biraz daha uzaktaki nesneler de net görünür, çünkü bunlardaki bulanıklık “dağılım çemberi” (circle of confusion) adı verilen bir eşiğin altında kalır. Bu hesaplama aracı tamamen geometrik optik kurallarını kullanır; dolayısıyla dünyanın her yerinde, her kamera için geçerlidir — ülkeye özgü hiçbir varsayım içermez.
Bu aracı nasıl kullanırsınız?
Dört değer girin: objektifin odak uzaklığı (milimetre cinsinden), diyafram değeri (örneğin f/2.8 için 2.8), konuya olan mesafe (metre cinsinden) ve dağılım çemberi (milimetre cinsinden). Tam kare (full-frame) 35mm sensörler için 0,03 mm, APS-C sensörler için ise yaklaşık 0,02 mm kullanın. Araç; konuya göre ölçülen ön ve arka alan derinliğini, toplam alan derinliğini, yakın ve uzak netlik sınırlarını ve hiperfokal mesafeyi hesaplar.
Formülün açıklaması
Önce hiperfokal mesafe şu şekilde hesaplanır: \(H = \frac{f^{2}}{N \cdot c} + f\). Yakın netlik sınırı \(D_{near} = \frac{s\,(H - f)}{H + s - 2f}\), uzak netlik sınırı ise \(D_{far} = \frac{s\,(H - f)}{H - s}\) formülüyle bulunur. Tüm uzunluklar mm cinsindendir (konu mesafesi 1000 ile çarpılarak metreden mm’ye çevrilir). Konu mesafesi hiperfokal mesafeye ulaştığında veya onu aştığında uzak sınır sonsuza gider ve alan derinliği süresiz olarak uzanır.
Örnek hesaplama
f/2.8 diyaframda 50 mm’lik bir objektif, 10 m mesafeye (s = 10000 mm) odaklanmışsa ve c = 0,03 mm ise:
$$H = \frac{2500}{0{,}084} + 50 = 29811{,}90 \text{ mm}$$D_yakın ve D_uzak şöyle hesaplanır:
$$D_{near} = \frac{10000 \times 29761{,}90}{39711{,}90} = 7494{,}46 \text{ mm}$$$$D_{far} = \frac{10000 \times 29761{,}90}{19811{,}90} = 15022{,}74 \text{ mm}$$Buna göre ön DoF = 2505,54 mm (~2,51 m), arka DoF = 5022,74 mm (~5,02 m) ve toplam DoF = 7528,28 mm (~7,53 m) olur.
Sık sorulan sorular
Arka alan derinliği neden öndekinden daha geniştir? Tipik konu mesafelerinde net bölge, konunun arkasında önüne göre yaklaşık iki kat daha fazla uzanır; çünkü optik, odak düzlemine göre simetrik değildir.
Sonuçtaki “sonsuz” ifadesi ne anlama gelir? Hiperfokal mesafeye veya onun ötesine odaklandığınızda, yakın sınırdan sonsuza kadar her şey net olur; bu nedenle uzak sınır ve toplam alan derinliği sonsuzdur.
Alan derinliğini nasıl artırırım? Daha küçük bir diyafram (daha yüksek f değeri) kullanın, daha kısa bir odak uzaklığı seçin veya daha uzağa odaklanın.
