Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, bir kameranın görüş açısını (field of view) ve belirli bir konu mesafesinde kapsadığı gerçek "çekim alanını" hesaplar. Objektifin odak uzaklığı, sensör (film) boyutları ve konuya olan mesafe girildiğinde; yatay, dikey ve çapraz görüş açıları ile karenin kapladığı genişlik, yükseklik, köşegen ve alanı verir. Hesaplama tamamen optik geometriye dayanır ve dünyanın her yerinde aynı şekilde geçerlidir — ülkeye özgü herhangi bir kısıtlama yoktur.
Nasıl kullanılır?
Objektifin odak uzaklığını milimetre cinsinden girin, hazır bir sensör formatı seçin (ya da özel sensör genişliği ve yüksekliğini mm olarak yazın), ardından konu mesafesini girip birimini seçin (m, cm, mm veya km). Hazır seçenekler şunlardır: 35mm tam kare (\(36 \times 24\)), APS-C (\(23.6 \times 15.6\)), Micro 4/3 (\(17.3 \times 13\)) ve 1 inç (\(13.2 \times 8.8\)). Sonuç, açısal kapsamayı ve o mesafede karenin gerçek dünyada kapladığı dikdörtgeni gösterir.
Formül açıklaması
İnce mercek / iğne deliği modelinde, fiziksel uzunluğu d olan bir kenar için, f odak uzaklığında görüş açısı \(\theta = 2\cdot\arctan\!\left(\frac{d}{2f}\right)\) şeklindedir. L konu mesafesinde, benzer üçgenlerden kapsanan boyut \(= \frac{L \cdot d}{f}\) olarak bulunur. Sensörün köşegen uzunluğu \(\text{diag} = \sqrt{\text{genişlik}^2 + \text{yükseklik}^2}\) ile hesaplanır. Tüm uzunluklar tutarlı bir birime indirgenir (hesaplayıcı metre üzerinden çalışır). Bu standart fotoğrafçılık yaklaşımı; objektif distorsiyonunu, gözbebeği büyütmesini ve odak nefesini (focus breathing) hesaba katmaz.
Örnek hesaplama
Tam kare sensörlü (\(36 \times 24\) mm) bir kamerada 50 mm objektif, 3 m mesafede: yatay açı $$= 2\cdot\arctan\!\left(\frac{36}{100}\right) = 39{,}6^\circ,$$ dikey \(= 27{,}0^\circ\), çapraz \(= 46{,}8^\circ\). Kapsanan alan ise $$3 \times \frac{0{,}036}{0{,}050} = 2{,}16 \text{ m}$$ genişliğinde ve $$3 \times \frac{0{,}024}{0{,}050} = 1{,}44 \text{ m}$$ yüksekliğinde — yani yaklaşık \(3{,}11 \text{ m}^2\).
Yaygın Sensör Boyutları ve Kırpma Faktörleri
Kırpma faktörü, bir sensörün köşegenini 35 mm tam kare (36 × 24 mm) sensörün 43,27 mm köşegeniyle karşılaştırır: \(\text{crop} = 43.27 / d\), burada \(d = \sqrt{w^2 + h^2}\). Sensör boyutları üreticiler arasında hafifçe farklılık gösterir, bu nedenle değerler nominaldir.
| Format | Genişlik × Yükseklik (mm) | Köşegen (mm) | Kırpma faktörü |
|---|---|---|---|
| Orta format (44 × 33) | 44 × 33 | 55.0 | ~0.79 |
| Tam kare | 36 × 24 | 43.27 | 1.0 |
| APS-H | 28.7 × 19 | 34.4 | ~1.26 |
| APS-C (Nikon / Sony / Fujifilm) | 23.6 × 15.6 | 28.3 | ~1.5 |
| APS-C (Canon) | 22.3 × 14.9 | 26.8 | ~1.6 |
| Micro Four Thirds | 17.3 × 13 | 21.6 | 2.0 |
| 1 inç tipi | 13.2 × 8.8 | 15.9 | ~2.7 |
Örnek: 23.6 × 15.6 mm için, \(d = \sqrt{23.6^2 + 15.6^2} = \sqrt{800.32} \approx 28.29\) mm, dolayısıyla kırpma faktörü \(43.27 / 28.29 \approx 1.53\) olur.
Odak Uzaklığına Göre Görüş Açısı (Tam Kare)
36 × 24 mm sensör için açılar \(\theta_H = 2\arctan(18/f)\), \(\theta_V = 2\arctan(12/f)\) ve \(\theta_D = 2\arctan(21.63/f)\) şeklindedir. 10 m mesafedeki yakalanan boyut \(W = 10 \cdot 36 / f\) ve \(H = 10 \cdot 24 / f\)'dir ve metre cinsindendir. Değerler yuvarlanmıştır.
| Odak uzaklığı (mm) | Yatay (°) | Dikey (°) | Köşegen (°) | 10 m'de genişlik × yükseklik (m) |
|---|---|---|---|---|
| 14 | 104.2 | 81.2 | 114.2 | 25.71 × 17.14 |
| 24 | 73.7 | 53.1 | 84.1 | 15.00 × 10.00 |
| 35 | 54.4 | 37.8 | 63.4 | 10.29 × 6.86 |
| 50 | 39.6 | 27.0 | 46.8 | 7.20 × 4.80 |
| 85 | 23.9 | 16.1 | 28.6 | 4.24 × 2.82 |
| 135 | 15.2 | 10.2 | 18.2 | 2.67 × 1.78 |
| 200 | 10.3 | 6.9 | 12.3 | 1.80 × 1.20 |
Çalışılmış örnek (50 mm): \(\theta_H = 2\arctan\!\left(\frac{36}{2 \cdot 50}\right) = 2\arctan(0.36) \approx 39.6^\circ\) ve \(W = \frac{10 \cdot 36}{50} = 7.2\) m. \(H = \frac{10 \cdot 24}{50} = 4.8\) m olduğundan alan \(7.2 \times 4.8 = 34.56\) m²'dir.
Görüş Açısının Yorumlanması
Bu yaygın sınıflandırmalar tam kare (36 × 24 mm) odak uzaklıklarını ve yaklaşık köşegen görüş açısını kullanır. Sınırlar kuraldır, katı standartlar değildir.
| Sınıf | Odak uzaklığı (tam kare) | Yaklaşık köşegen açısı |
|---|---|---|
| Ultra geniş açı | < 24 mm | > 84° |
| Geniş açı | 24–35 mm | ~63–84° |
| Normal | ~43–60 mm | ~47° (50 mm'de) |
| Kısa telefoto | 70–135 mm | ~18–34° |
| Telefoto | > 135 mm | < 18° |
- Tam karede 50 mm'lik bir lensin köşegen açısı \(2\arctan(21.63/50) \approx 46.8^\circ\)'dir. Bu, normal bir lensin doğal perspektifi verdiği açıya yakındır.
- Kırpma faktörü eşdeğer görüş alanını değiştirir. Micro Four Thirds üzerinde 25 mm'lik bir lens (kırpma 2.0), tam karede 50 mm'lik bir lensle aynı açıyı kapsar. Fiziksel odak uzaklığı değişmez, ancak daha küçük sensör görüntü çemberinin daha dar bir bölümünü görür.
- Sonuçlar, odak uzaklığından çok daha uzak bir mesafeye odaklanmış, doğrusal (balık gözü olmayan) bir lens varsayar. Makro çalışma gibi yakın odaklamada etkin odak uzaklığı artar ve gerçek görüş alanı hesaplanandan daha dar olur. Lens distorsiyonu ve kameradaki işleme kaynaklı kırpma da gerçek dünyadaki görüş alanını etkiler.
- Sensör boyutu ve odak uzaklığı için aynı birimi (mm) kullanın. Yakalanan genişlik ve yükseklik, mesafe için seçtiğiniz birimde verilir.
Sıkça sorulan sorular
Daha uzun bir odak uzaklığı daha geniş mi yoksa daha dar bir görüş mü sağlar? Daha dar. Odak uzaklığı arttıkça görüş açısı küçülür; bu nedenle bir telefoto objektif aynı mesafede daha küçük bir alanı kapsar.
Neden üç farklı açı var? Dikdörtgen bir sensörün yatay bir kenarı, dikey bir kenarı ve bir köşegeni vardır; her birinin kendi görüş açısı bulunur. En büyük değer çapraz açıdır ve genellikle "asıl" görüş açısı olarak belirtilen değer budur.
Kapsanan boyut tam olarak doğru mu? Bu, standart ince mercek tahminidir. Gerçek objektifler distorsiyon ve odak nefesi getirdiğinden, sonuçları pratikte oldukça yakın bir yaklaşım olarak değerlendirin.