Mevduat Sertifikası (CD) Nedir?
Mevduat sertifikası (İngilizce kısaltmasıyla "CD"), ağırlıklı olarak ABD'deki bankalar ve kredi birlikleri (credit union) tarafından sunulan, sabit vadeli bir tasarruf ürünüdür. Belirli bir süre — yani vade — boyunca toplu bir parayı yatırırsınız, kurum da karşılığında garanti edilmiş bir faiz oranı öder. Faiz oranı baştan sabitlendiği ve yatırılan tutar genellikle mevduat sigortası kapsamında olduğu için, CD'ler tasarruf büyütmenin düşük riskli bir yoludur. Mantık olarak Türkiye'deki vadeli mevduat hesabına benzer; ancak kurumsal kurallar, sigorta limitleri ve vergilendirme ülkeden ülkeye farklılık gösterir. Bu hesaplama aracı, CD'nizin vade sonunda ne kadar edeceğini, ne kadar faiz kazanacağınızı ve efektif yıllık getiriyi (APY) gösterir.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Başlangıçta yatırdığınız tutarı, ilan edilen yıllık faiz oranını (APR), vadenin yıl cinsinden uzunluğunu ve faizin ne sıklıkta işletildiğini (aylık, üç aylık, yıllık vb.) girin. Hesaplama aracı; vade sonu değerini, toplam kazanılan faizi ve APY'yi anında verir. Farklı vadeleri ve faiz işletme sıklıklarını deneyerek farklı bankaların CD tekliflerini kolayca karşılaştırabilirsiniz.
Formül Açıklaması
Bir CD'nin büyümesi bileşik faiz mantığıyla işler:
$$A = P\left(1 + \frac{r}{n}\right)^{n\,t}$$Burada P ana paranız, r ondalık olarak yıllık faiz oranı, n yıldaki faiz işletme dönemi sayısı ve t yıl cinsinden vadedir. Faiz ne kadar sık işletilirse getiriniz de o kadar (az miktarda) artar. APY ise oranı tek bir efektif yıllık değer olarak ifade eder:
$$\text{APY} = \left(1 + \frac{r}{n}\right)^{n} - 1$$
Örnek Hesaplama
Diyelim ki aylık bileşik faiz işletilen, %4,5 APR ödeyen 5 yıllık bir CD'ye 10.000 $ yatırdınız. Bu durumda \(P = 10.000\), \(r = 0{,}045\), \(n = 12\) ve \(t = 5\) olur. Vade sonu değeri
$$A = 10000 \times \left(1 + \frac{0{,}045}{12}\right)^{60} \approx 12517{,}96 \text{ \$}$$olur; yani yaklaşık 2.517,96 $ faiz kazanırsınız. APY ise
$$\left(1 + \frac{0{,}045}{12}\right)^{12} - 1 \approx 4{,}59\%$$olarak çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
APR ile APY arasındaki fark nedir? APR, ilan edilen nominal faiz oranıdır; APY ise faizin işletilmesini de hesaba katar ve bir yıl içinde gerçekte ne kazandığınızı yansıtır.
Faizin daha sık işletilmesi işe yarar mı? Evet, ama yalnızca az miktarda. Aynı nominal oranda günlük faiz işletme, yıllık faiz işletmeye göre biraz daha fazla getiri sağlar.
Vadeden önce para çekersem ne olur? Çoğu CD'de erken çekim cezası uygulanır; bu ceza genellikle birkaç aylık faize denk gelir. Bu hesaplama aracı, CD'yi vade sonuna kadar elinizde tuttuğunuzu varsayar.
