Yavaşlama Nedir?
Yavaşlama, bir cismin hızını azaltan ivmedir; hareket yönüne göre basitçe negatif ivme anlamına gelir. Bu araç, cismin yavaşladığı mesafeyi ya da bunun ne kadar sürdüğünü kullanarak hız değişimi üzerinden yavaşlamanın büyüklüğünü hesaplar. Sonuçlar evrensel SI birimlerinde (m/s²) verilir ve hareket eden her cisim için geçerlidir: arabalar, koşucular, fırlatılan cisimler veya makineler.
Nasıl Kullanılır?
İlk hızı ve son hızı metre/saniye cinsinden girin. Ardından yönteminizi seçin: yavaşlama sırasında kat edilen mesafeyi biliyorsanız "Mesafe ile" seçeneğini işaretleyip mesafeyi yazın; yavaşlamanın ne kadar süre aldığını biliyorsanız "Süre ile" seçeneğini işaretleyip süreyi girin. Araç size yavaşlama büyüklüğünü, işaretli ivmeyi, eşdeğer g-kuvvetini ve tahmini geçen süreyi verir.
Formül Açıklaması
Kinematik denklemlere göre, mesafe biliniyorsa \(a = \dfrac{v_{s}^{2} - v_{i}^{2}}{2d}\) formülünü kullanırız. Süre biliniyorsa \(a = \dfrac{v_{s} - v_{i}}{t}\) formülünü kullanırız. Negatif bir sonuç cismin yavaşladığını gösterir; yavaşlama, mutlak değer olarak raporlanır. Sonucu 9,80665 m/s²'ye bölmek, kullanışlı bir konfor/güvenlik referansı olan g-kuvvetine dönüştürür.
Örnek Hesaplama
30 m/s hızla giden bir araba, 75 m boyunca tamamen durana (0 m/s) kadar fren yapıyor. İvme = $$a = \frac{0^{2} - 30^{2}}{2 \times 75} = \frac{-900}{150} = -6 \ \text{m/s}^2$$ Yavaşlamanın büyüklüğü 6 m/s², yani yaklaşık 0,612 g — sert ama sıradan bir fren manevrası. Ortalama hız 15 m/s olduğundan, bu işlem yaklaşık 5 saniye sürer.
Sıkça Sorulan Sorular
Yavaşlama her zaman negatif midir? Hız azalırken ivme değeri negatiftir, ancak "yavaşlama" genellikle bunun pozitif büyüklüğünü ifade eder ve biz de bunu öne çıkarırız.
Hangi birimleri kullanmalıyım? Sonucu m/s² olarak almak için hız için metre/saniye, mesafe için metre ve süre için saniye kullanın.
Güvenli yavaşlama nedir? Rahat bir araç freni yaklaşık 3 m/s² (~0,3 g) civarındadır; sert acil fren ise 8–10 m/s²'ye (~0,8–1 g) yaklaşır.
