Gia Tốc Hãm Là Gì?
Gia tốc hãm là gia tốc làm giảm tốc độ của vật — nói đơn giản đó chính là gia tốc âm so với chiều chuyển động. Công cụ này tính độ lớn của gia tốc hãm dựa trên sự thay đổi vận tốc, sử dụng quãng đường mà vật giảm tốc hoặc thời gian giảm tốc. Kết quả được biểu diễn theo đơn vị SI phổ quát (m/s²) và áp dụng cho mọi vật chuyển động: ô tô, vận động viên chạy, vật bị ném hay máy móc.
Cách Sử Dụng
Nhập vận tốc đầu và vận tốc cuối theo mét trên giây. Sau đó chọn phương pháp tính: nếu bạn biết quãng đường đi được trong lúc giảm tốc, hãy chọn "Theo quãng đường" và điền quãng đường; nếu bạn biết thời gian diễn ra quá trình giảm tốc, hãy chọn "Theo thời gian" và điền thời gian. Máy tính sẽ trả về độ lớn gia tốc hãm, giá trị gia tốc có dấu, lực g tương đương và thời gian ước tính.
Giải Thích Công Thức
Theo động học, khi biết quãng đường ta dùng công thức $$a = \frac{\left|v_f^2 - v_i^2\right|}{2d}$$ Khi biết thời gian ta dùng $$a = \frac{\left|v_f - v_i\right|}{t}$$ Kết quả âm nghĩa là vật đang chậm lại; gia tốc hãm được báo cáo dưới dạng giá trị tuyệt đối. Chia kết quả cho \(9{,}80665 \ \text{m/s}^2\) sẽ chuyển đổi sang lực g — một tham chiếu tiện lợi về độ êm ái và mức độ an toàn.
Ví Dụ Minh Họa
Một chiếc ô tô đang chạy 30 m/s phanh dừng hẳn (0 m/s) trong quãng đường 75 m. Gia tốc $$a = \frac{0^2 - 30^2}{2 \times 75} = \frac{-900}{150} = -6 \ \text{m/s}^2$$ Độ lớn gia tốc hãm là 6 m/s², tương đương khoảng 0,612 g — một pha phanh dứt khoát nhưng vẫn ở mức bình thường. Vận tốc trung bình là 15 m/s, vậy quá trình này mất khoảng 5 giây.
Câu Hỏi Thường Gặp
Gia tốc hãm có luôn âm không? Giá trị gia tốc mang dấu âm khi tốc độ giảm, nhưng "gia tốc hãm" thường chỉ độ lớn dương của nó, và đó cũng là giá trị chúng tôi hiển thị nổi bật.
Nên dùng đơn vị nào? Hãy dùng mét trên giây cho vận tốc, mét cho quãng đường và giây cho thời gian để nhận kết quả theo m/s².
Mức gia tốc hãm an toàn là bao nhiêu? Phanh ô tô êm ái khoảng 3 m/s² (~0,3 g); phanh khẩn cấp gấp tiến gần mức 8–10 m/s² (~0,8–1 g).
