Sodyumun Fraksiyonel Atılımı (FENa) Hesaplama Aracı

Hesaplamaya Girin

İdrar Sodyumu (mEq/L)

Plazma Sodyumu (mEq/L)

İdrar Kreatinini (mg/dL)

Plazma Kreatinini (mg/dL)

Sonuç

Sodyumun Fraksiyonel Atılımı

0,57%

FENa yüzdesi

FENa < 1%	Prerenal azotemiyi düşündürür (böbrekler sodyumu tutuyor)
FENa > 2%	İntrinsik böbrek hasarını düşündürür (örn. akut tübüler nekroz)
FENa %1–2	Belirsiz / örtüşebilir

FENa Hesaplama Aracı Nedir?

Sodyumun Fraksiyonel Atılımı (FENa), akut böbrek hasarını (ABH) değerlendirmek için kullanılan klinik bir indekstir. Böbreklerde süzülen sodyumun ne kadarlık bir yüzdesinin idrarla atıldığını gösterir. Böbrek perfüzyonu azaldığında böbrekler sodyumu güçlü biçimde geri emdiği için FENa, hekimlerin prerenal bir nedeni (yetersiz kan akımı) akut tübüler nekroz gibi intrinsik böbrek hasarından ayırt etmesine yardımcı olur.

Düşük FENa (<%1) prerenal nedenleri; yüksek FENa (>%2) intrensek hasarı düşündürür.

Nasıl Kullanılır?

Aynı anda alınmış serum (plazma) ve spot idrar örneklerinden sodyum ve kreatinin değerlerini ölçün. Önce idrar sodyumu ile idrar kreatininini, ardından plazma sodyumu ile plazma kreatininini girin. Sodyum değerleri genellikle mEq/L, kreatinin ise mg/dL cinsindendir; birimler birbirini sadeleştirdiği için yalnızca tutarlı birim kullanmanız yeterlidir. Araç FENa değerini yüzde olarak verir.

Formülün Açıklaması

$$\text{FENa} = \frac{\text{İdrar Na} \times \text{Plazma Kr}}{\text{Plazma Na} \times \text{İdrar Kr}} \times 100\%$$ Pay, kreatinine oranla atılan sodyumu yansıtırken; payda, süzülen yüke göre normalizasyon sağlar. 100 ile çarpmak, oranı okunabilir bir yüzdeye dönüştürür.

Reklam

FENa, idrar ve plazma sodyum ile kreatinini tek bir yüzdede birleştirir.

Örnek Hesaplama

Diyelim ki İdrar Na = 20 mEq/L, Plazma Kr = 4 mg/dL, Plazma Na = 140 mEq/L, İdrar Kr = 50 mg/dL. $$\text{FENa} = \frac{20 \times 4}{140 \times 50} \times 100 = \frac{80}{7000} \times 100 = 1{,}14\%$$ %1 civarındaki bir değer prerenal bir nedene işaret eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi FENa değeri prerenal ABH'yi gösterir? %1'in altındaki bir FENa genellikle prerenal bir nedene; %2'nin üzerindeki bir değer ise akut tübüler nekroz gibi intrinsik böbrek hasarına işaret eder.

FENa ne zaman güvenilir değildir? FENa; diüretik kullanan, kronik böbrek hastalığı olan ya da kontrast nefropatisi gibi durumları bulunan hastalarda yanıltıcı olabilir. Diüretik kullanımında üre fraksiyonel atılımı (FEÜre) daha güvenilir olabilir.

Birim seçimi önemli mi? Hayır; sodyumda idrar ve plazma için aynı birimi, kreatininde de her ikisi için aynı birimi kullandığınız sürece sorun olmaz, çünkü oran birimleri sadeleştirir.