EBOB ve EKOK Hesaplama Aracı

EBOB ve EKOK Hesaplama Aracı

Popüler AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

GCF(a,b)veLCM=a×bGCF(a,b)\text{GCF}\left(\text{a},\ \text{b}\right) \quad\text{ve}\quad \text{LCM} = \frac{\text{a} \times \text{b}}{\text{GCF}\left(\text{a},\ \text{b}\right)}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

En Büyük Ortak Bölen (EBOB)
1
GCF(8, 15)
En Küçük Ortak Kat (EKOK) 120
En Büyük Ortak Bölen (EBOB) 1
Çarpım (a × b) 120

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

EBOB ve EKOK Hesaplama Aracı nedir?

Bu araç, herhangi iki tam sayı için iki temel değeri bulur: En Büyük Ortak Bölen (EBOB) ve En Küçük Ortak Kat (EKOK). EBOB, her iki sayıyı da kalansız bölen en büyük sayıdır; EKOK ise her iki sayının da tam böldüğü en küçük sayıdır. Bu kavramlar; kesirleri sadeleştirirken, ortak payda bulurken ve sayılar teorisi sorularını çözerken sürekli karşımıza çıkar.

Nasıl kullanılır?

İki tam sayınızı Birinci sayı ve İkinci sayı alanlarına yazın ve hesaplatın. Araç, EBOB değerini üstteki kutuda gösterir; EKOK ve iki sayının çarpımını ise aşağıdaki tabloda listeler. Her iki değer de Öklit algoritmasıyla anında hesaplanır; bu yöntem çok büyük sayılarda bile son derece hızlıdır.

Formülün açıklaması

EBOB, Öklit algoritmasıyla hesaplanır: \((a,\ b)\) çiftini ikinci değer sıfıra ulaşana kadar tekrar tekrar \((b,\ a \bmod b)\) ile değiştirirsiniz; geriye kalan değer EBOB'dur. EBOB bulunduğunda EKOK, şu şık eşitlikle kolayca elde edilir:

$$\text{EBOB}\left(\text{a},\ \text{b}\right) \quad\text{ve}\quad \text{EKOK} = \frac{\text{a} \times \text{b}}{\text{EBOB}\left(\text{a},\ \text{b}\right)}$$

Bunun nedeni, iki sayının çarpımının daima EBOB ile EKOK'un çarpımına eşit olmasıdır.

Reklam
İki sayının ortak ve kendine özgü asal çarpanlarını gösteren, EBOB ve EKOK'u açıklayan Venn şeması
EBOB, ortak asal çarpanların çarpımıdır; EKOK ise her iki sayının tüm çarpanlarını kapsar.

Örnek çözüm

\(a = 12\) ve \(b = 18\) olsun. Öklit algoritması: \(18 \bmod 12 = 6\), ardından \(12 \bmod 6 = 0\); yani \(\text{EBOB} = 6\). EKOK ise $$(12 \times 18) \div 6 = 216 \div 6 = 36$$ olur. Dolayısıyla \(\text{EBOB}(12,\ 18) = 6\) ve \(\text{EKOK}(12,\ 18) = 36\)'dır.

Büyük sayıyı tekrar tekrar kalanla değiştiren Öklid algoritmasının akış şeması
Öklid algoritması, kalan sıfır olana kadar art arda bölme yaparak EBOB'u bulur.

Daha Fazla Çözümlü Örnek: Aralarında Asal, Katlı ve Büyük Çiftler

Her örnek Öklid algoritmasını kullanır: kalan 0 olana kadar (a, b) çifti tekrar tekrar (b, a mod b) ile değiştirilir. Son sıfır olmayan kalan EBOB'dur. Sonra \(\text{EKOK} = \frac{a \times b}{\text{EBOB}}\).

Örnek 1: Aralarında asal bir çift (8 ve 15)

  1. 15 mod 8 = 7 (çünkü 15 = 1 × 8 + 7)
  2. 8 mod 7 = 1 (çünkü 8 = 1 × 7 + 1)
  3. 7 mod 1 = 0, bu yüzden EBOB 1'dir.

$$\text{EKOK} = \frac{8 \times 15}{1} = \frac{120}{1} = 120$$

EBOB(8, 15) = 1 ve EKOK = 120. EBOB 1 olduğu için EKOK, iki sayının çarpımına eşittir.

Örnek 2: Bir sayı diğerinin katıdır (6 ve 24)

  1. 24 mod 6 = 0 (çünkü 24 = 4 × 6), bu yüzden algoritma hemen durur.
  2. Sıfır olmayan son bölen 6'dır, bu yüzden EBOB 6'dır.

$$\text{EKOK} = \frac{6 \times 24}{6} = \frac{144}{6} = 24$$

EBOB(6, 24) = 6 ve EKOK = 24. Bir sayı diğerini tam böldüğünde, EBOB küçük sayı, EKOK ise büyük sayıdır.

Örnek 3: Daha büyük bir çift (252 ve 105)

  1. 252 mod 105 = 42 (çünkü 252 = 2 × 105 + 42)
  2. 105 mod 42 = 21 (çünkü 105 = 2 × 42 + 21)
  3. 42 mod 21 = 0 (çünkü 42 = 2 × 21), bu yüzden EBOB 21'dir.

$$\text{EKOK} = \frac{252 \times 105}{21} = \frac{26460}{21} = 1260$$

EBOB(252, 105) = 21 ve EKOK = 1260.

Reklam

EBOB ve EKOK Sonuçlarınızı Yorumlama

  • EBOB = 1: sayılar aralarında asaldır (göreli asal). 1'den başka ortak bir çarpanları yoktur, örneğin 8 ve 15. EKOK'ları tam olarak çarpımlarıdır.
  • EBOB küçük sayıya eşittir: küçük sayı büyük sayıyı tam böler. 6 ve 24 için EBOB 6'dır ve EKOK büyük sayı olan 24'tür.
  • EKOK yalnızca EBOB = 1 olduğunda çarpıma eşittir. Genel olarak \(\text{EBOB} \times \text{EKOK} = a \times b\) olduğundan, her ortak çarpan EKOK'u çarpımın altına indirir (252 ve 105 için EKOK 1260, 26460'tan çok daha küçüktür).

EBOB'un kullanımı: kesirleri sadeleştirme

Bir kesri en sade biçimine indirmek için pay ve paydayı EBOB'larına bölün. 252/105 için EBOB 21'dir, bu yüzden \(\frac{252 \div 21}{105 \div 21} = \frac{12}{5}\).

EKOK'un kullanımı: ortak paydalar ve tekrarlayan döngüler

Paydaların EKOK'u en küçük ortak paydadır. 1/6 + 1/15 toplamak için 6 ve 15'in EKOK'u 30'dur, bu yüzden \(\frac{5}{30} + \frac{2}{30} = \frac{7}{30}\).

EKOK ayrıca tekrarlayan döngülerin ne zaman yeniden çakışacağını da gösterir. Bir olay her 6 dakikada, diğeri her 8 dakikada bir tekrarlanırsa, her EKOK(6, 8) = 24 dakikada bir aynı anda gerçekleşirler.

Sıkça Sorulan Sorular

EBOB ile OBEB arasında fark var mı? Hayır, aynı kavramdır — "en büyük ortak bölen" ve "ortak bölenlerin en büyüğü" birbirinin yerine kullanılır. İngilizcede de "greatest common factor (GCF)" ve "greatest common divisor (GCD)" eş anlamlıdır.

Ondalıklı sayı girebilir miyim? EBOB ve EKOK yalnızca tam sayılar için tanımlıdır. Ondalıklı sayılar hesaplama öncesinde aşağı yuvarlanarak tam sayıya çevrilir.

Sayılardan biri sıfır olursa ne olur? Matematiksel olarak herhangi bir sayı ile \(0\)'ın EBOB'u o sayının kendisidir; ancak EKOK tanımsız kalır. Anlamlı sonuçlar için pozitif tam sayılar kullanın.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör