Gecikme Faizi Hesaplama Aracı Nedir?
Bir fatura vade tarihini geçtiği halde ödenmediğinde, tedarikçi genellikle ödenmemiş tutar üzerinden faiz talep etme hakkına sahiptir. Bu araç; fatura tutarı, yıllık faiz oranı ve ödemenin kaç gün geciktiği bilgilerine dayanarak vadesi geçmiş bir ödeme için işleyen basit faizi hesaplar. Serbest çalışanlar, küçük işletmeler ve gecikmiş faturaların peşine düşen finans ekipleri için oldukça pratiktir.
Nasıl Kullanılır?
Üç değer girmeniz yeterli: hâlâ ödenmemiş olan fatura tutarı, yüzde olarak yıllık faiz oranı (örneğin yasal bir oran ya da sözleşmenizde belirtilen oran) ve ödemenin vadesinden bu yana geçen gecikme gün sayısı. Araç; işleyen faizi, ana para dahil ödenmesi gereken toplam tutarı ve etkin günlük faiz oranını gösterir.
Formül Nasıl Çalışır?
Araç, basit günlük faiz yöntemini kullanır:
$$\text{Faiz} = \text{Tutar} \times \frac{\text{yıllık oran}}{365} \times \text{gecikme günü}$$
Günlük oranı bulmak için yıllık oran 365'e bölünür, ödenmemiş tutarla çarpılır ve ardından gecikme gün sayısıyla çarpılır. Bileşik faiz uygulanmaz; bu da çoğu yasal gecikme faizinin hesaplanma şekliyle örtüşür.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki 1.000 £ tutarındaki bir fatura 30 gün gecikmiş olsun ve üzerinde anlaşılan yıllık faiz oranı %8 olsun. Günlük oran \(8\% \div 365 = 0{,}0219178\%\) günde. Faiz = $$1.000 \times \frac{0{,}08}{365} \times 30 = 6{,}58\ \text{£}$$. Şu anda ödenmesi gereken toplam tutar ise \(1.000\ \text{£} + 6{,}58\ \text{£} = 1.006{,}58\ \text{£}\) olur.
Yaygın Yasal Geç Ödeme Faiz Oranları
Birçok yargı bölgesi, vadesi geçmiş ticari faturalar için yasal faiz hakkı belirler. Bunlar kurallardır, sabit rakamlar değildir: gerçek yüzde, zamanla değişen bir referans orana bağlıdır. Faturalandırmadan önce her zaman güncel oranı ve sözleşmenize uygulanan yasayı kontrol edin.
| Rejim | Kapsam | Faiz oranı kuralı |
|---|---|---|
| Birleşik Krallık Ticari Borçların Geç Ödenmesi (Faiz) Yasası 1998 | Birleşik Krallık'ta mal veya hizmetlere ilişkin işletmeler arası sözleşmeler (belirli koşullar geçerlidir) | İngiltere Merkez Bankası temel oranının üzerine yıllık %8 |
| AB Geç Ödeme Direktifi 2011/7/AB | AB üye devletlerindeki işletmeler arası ve işletmeler ile kamu kurumları arasındaki ticari işlemler (ulusal uygulama farklılık gösterir) | AVM referans oranı artı en az 8 yüzde puan |
| Amerika Birleşik Devletleri | Eyaletlere ve sözleşme koşullarına göre değişir | Özel faturalar için tek bir federal kural yoktur; oran eyalet hukukuna ve sözleşmede kararlaştırılan herhangi bir orana bağlıdır |
Notlar:
- Temel ve referans oranlar değiştiğinden, yasal oran da değişir. Hesaplama yaptığınız gün İngiltere Merkez Bankası veya AVM güncel oranını doğrulayın. Bazı rejimler referans oranı, örneğin yarı yıllık dönemin başlangıcında olmak üzere belirli bir tarihte sabitler.
- Sözleşmeler, yerel hukuka tabi olmak kaydıyla kendi geç ödeme oranlarını belirleyebilir. Örneğin Birleşik Krallık'ta sözleşmeye dayalı bir başvuru yolu “önemli bir çare” olmalıdır.
- Bazı rejimler faizin yanı sıra sabit tazminat veya tahsilat masraflarına da izin verir. Bu hesap makinesi yalnızca faizi kapsar.
- Bu genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir. Yerel hukuku kontrol edin veya durumunuz için bir uzmana danışın.
Temel Terimlerin Açıklaması
- Ödenmemiş tutar (anapara)
- Faizin hesaplandığı ödenmemiş fatura tutarı. Bu hesap makinesinde, daha önce tahsil edilmiş faizler hariç, girdiğiniz tutardır.
- Yıllık faiz oranı
- Vadesi geçmiş tutara uygulanan yıllık yüzde oranı. Yasal bir oran veya sözleşmede belirlenmiş bir oran olabilir.
- Vadesi geçen gün sayısı
- Vade tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar (veya hâlâ ödenmemişse hesaplama tarihine kadar) geçen gün sayısı. Yasanızın veya sözleşmenizin vade tarihinin kendisini sayıp saymadığını kontrol edin.
- Basit faiz
- Yalnızca orijinal tutar üzerinden hesaplanan faiz; daha önce işlemiş faiz üzerinden hesaplanmaz. Bu hesap makinesi bunu kullanır: \(\text{Faiz} = \text{Tutar} \times \frac{\text{Oran}}{100 \times 365} \times \text{Gün}\).
- Bileşik faiz
- Anapara ve işlemiş faiz toplamı üzerinden hesaplanan faiz. Basit faizden daha hızlı büyür ve sözleşme izin vermedikçe genellikle yasal geç ödeme taleplerine uygulanmaz.
- Yasal faiz
- Sözleşme maddesine gerek kalmadan, yasa gereği vadesi geçmiş ödemelere uygulanan faiz. Oran mevzuatla belirlenir ve genellikle merkez bankası oranına bağlıdır.
- Temel oran
- Merkez bankası tarafından belirlenen gösterge oran; örneğin İngiltere Merkez Bankası temel oranı veya AVM referans oranı. Yasal geç ödeme oranları genellikle bu oranın üzerine sabit bir marj eklenmesiyle oluşur.
- Günlük oran
- Yıllık oranın yıldaki gün sayısına (burada 365) bölünmesiyle elde edilir: \(\frac{\text{Oran}}{100 \times 365}\). Tutarla çarpıldığında her gün işleyen faiz bulunur.
- Toplam ödenecek tutar
- Ödenmemiş tutar artı borçlu olunan faiz: \(\text{Toplam ödenecek} = \text{Tutar} + \text{Faiz}\).
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-16 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,75–4,00 | 2026-11-13 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-13 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça Sorulan Sorular
Bileşik faiz mi kullanıyor? Hayır — çoğu gecikme ve yasal faiz kuralında standart olan basit faizi uygular.
Hangi faiz oranını girmeliyim? Sözleşmenizde belirlenen oranı ya da bulunduğunuz ülkede geçerli olan yasal/temel oran artı oranı kullanın. (Türkiye'de ticari işlemlerde uygulanacak temerrüt faizi oranları için TCMB ve ilgili mevzuat esas alınır; oranlar ülkeden ülkeye değişir.)
Her zaman 365 günlük yıl mı doğru? Çoğu ülke günlük faiz için 365 günlük yılı kullanır; bazıları 360 günü tercih eder. Bu araç 365 günü esas alır.