Công cụ tính lãi chậm thanh toán là gì?
Khi một hóa đơn không được thanh toán đúng hạn, bên cung cấp thường có quyền tính lãi trên số tiền còn nợ. Công cụ này giúp bạn tính số tiền lãi đơn phát sinh trên khoản chậm thanh toán, dựa trên giá trị hóa đơn, lãi suất năm và số ngày trễ hạn. Đây là công cụ hữu ích cho freelancer, doanh nghiệp nhỏ và bộ phận tài chính khi cần đòi các khoản công nợ quá hạn.
Cách sử dụng
Bạn chỉ cần nhập ba thông tin: số tiền hóa đơn còn nợ, lãi suất năm tính theo phần trăm (ví dụ mức lãi suất theo luật định hoặc mức ghi trong hợp đồng), và số ngày quá hạn kể từ ngày đến hạn thanh toán. Công cụ sẽ cho ra số tiền lãi phải trả, tổng số tiền phải trả gồm cả gốc lẫn lãi, và lãi suất thực tế tính theo ngày.
Công thức tính
Công cụ áp dụng lãi đơn theo ngày:
$$\text{Tiền lãi} = \text{Số tiền} \times \frac{\text{lãi suất năm (\%)}}{100 \times 365} \times \text{số ngày quá hạn}$$
Lãi suất năm được chia cho 365 để ra lãi suất ngày, nhân với số tiền còn nợ, rồi nhân tiếp với số ngày quá hạn. Không áp dụng lãi kép, đúng theo cách tính lãi chậm thanh toán theo luật định ở hầu hết các nơi.
Ví dụ minh họa
Giả sử một hóa đơn 1.000 £ bị quá hạn 30 ngày và lãi suất năm đã thỏa thuận là 8%. Lãi suất ngày là \(8\% \div 365 = 0{,}0219178\%\) mỗi ngày. Tiền lãi = \(1000 \times 0{,}08 \div 365 \times 30\) = 6,58 £. Tổng số tiền phải trả lúc này là \(1000\,£ + 6{,}58\,£ =\) 1.006,58 £. (Lưu ý: ví dụ dùng đồng bảng Anh, nhưng cách tính áp dụng được với mọi loại tiền tệ, kể cả VND.)
Lãi chậm thanh toán theo luật định phổ biến
Nhiều khu vực pháp lý quy định quyền pháp định được hưởng lãi đối với hóa đơn kinh doanh quá hạn. Đây là các quy định chứ không phải con số cố định: tỷ lệ phần trăm thực tế phụ thuộc vào lãi suất tham chiếu thay đổi theo thời gian. Luôn kiểm tra lãi suất hiện hành và luật áp dụng cho hợp đồng của bạn trước khi lập hóa đơn.
| Chế độ | Áp dụng cho | Quy định về lãi suất |
|---|---|---|
| Đạo luật 1998 về Thanh toán chậm nợ thương mại (Lãi suất) của Vương quốc Anh | Hợp đồng giữa các doanh nghiệp về hàng hóa hoặc dịch vụ tại Vương quốc Anh (áp dụng với một số điều kiện nhất định) | 8% một năm cộng với lãi suất cơ bản của Ngân hàng Anh (Bank of England) |
| Chỉ thị 2011/7/EU của EU về thanh toán chậm | Giao dịch thương mại giữa các doanh nghiệp, và giữa doanh nghiệp với cơ quan công quyền, tại các quốc gia thành viên EU (cách triển khai ở từng quốc gia khác nhau) | Lãi suất tham chiếu của ECB cộng ít nhất 8 điểm phần trăm |
| Hoa Kỳ | Khác nhau theo tiểu bang và theo điều khoản hợp đồng | Không có quy định liên bang thống nhất đối với hóa đơn tư nhân; lãi suất phụ thuộc vào luật của tiểu bang và mọi mức lãi suất được thỏa thuận trong hợp đồng |
Lưu ý:
- Lãi suất cơ bản và lãi suất tham chiếu thay đổi, nên lãi suất theo luật định cũng thay đổi. Hãy kiểm tra lãi suất hiện hành của Ngân hàng Anh hoặc ECB vào ngày bạn tính toán. Một số chế độ cố định lãi suất tham chiếu tại một thời điểm nhất định, chẳng hạn đầu kỳ nửa năm.
- Hợp đồng có thể đặt mức lãi suất chậm thanh toán riêng, tùy theo luật địa phương. Ví dụ, tại Vương quốc Anh, biện pháp khắc phục theo hợp đồng phải là “biện pháp khắc phục đáng kể”.
- Một số chế độ cũng cho phép bồi thường cố định hoặc chi phí thu hồi nợ ngoài lãi suất. Công cụ tính toán này chỉ tính lãi suất.
- Đây là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý. Hãy kiểm tra luật địa phương hoặc tham vấn chuyên gia cho tình huống của bạn.
Giải thích các thuật ngữ chính
- Số tiền còn nợ (gốc)
- Số tiền hóa đơn chưa thanh toán để tính lãi. Trong công cụ này, đó là số tiền bạn nhập, không bao gồm lãi đã tính trước đó.
- Lãi suất năm
- Tỷ lệ phần trăm hằng năm áp dụng cho số tiền quá hạn. Có thể là lãi suất theo luật định hoặc lãi suất đặt trong hợp đồng.
- Số ngày quá hạn
- Số ngày tính từ ngày đến hạn đến ngày thanh toán (hoặc ngày tính toán nếu vẫn chưa thanh toán). Hãy kiểm tra xem luật hoặc hợp đồng của bạn có tính chính ngày đến hạn hay không.
- Lãi đơn
- Lãi chỉ được tính trên số tiền gốc ban đầu, không tính trên lãi đã phát sinh trước đó. Công cụ này sử dụng cách tính này: \(\text{Lãi} = \text{Số tiền} \times \frac{\text{Lãi suất}}{100 \times 365} \times \text{Số ngày}\).
- Lãi kép
- Lãi được tính trên tiền gốc cộng với lãi đã phát sinh. Lãi kép tăng nhanh hơn lãi đơn và thường không áp dụng cho các khoản đòi lãi chậm thanh toán theo luật định, trừ khi hợp đồng cho phép.
- Lãi theo luật định
- Lãi áp dụng theo luật đối với các khoản thanh toán quá hạn mà không cần điều khoản hợp đồng. Mức lãi do pháp luật quy định, thường gắn với lãi suất của ngân hàng trung ương.
- Lãi suất cơ bản
- Lãi suất chuẩn do ngân hàng trung ương ấn định, chẳng hạn lãi suất cơ bản của Ngân hàng Anh hoặc lãi suất tham chiếu của ECB. Lãi suất chậm thanh toán theo luật định thường bằng lãi suất này cộng với một biên độ cố định.
- Lãi suất theo ngày
- Lãi suất năm chia cho số ngày trong năm (ở đây là 365): \(\frac{\text{Lãi suất}}{100 \times 365}\). Nhân với số tiền sẽ cho ra lãi phát sinh mỗi ngày.
- Tổng số tiền phải trả
- Số tiền còn nợ cộng với lãi phải trả: \(\text{Tổng phải trả} = \text{Số tiền} + \text{Lãi}\).
Lãi suất điều hành của các ngân hàng trung ương
Lãi suất điều hành chính thức mới nhất của các ngân hàng trung ương lớn, tự động cập nhật — mức chuẩn mà lãi suất tiền gửi và cho vay của ngân hàng bám theo.
- Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ
- 3,75–4,00%
- Ngày áp dụng
- 2026-11-13
- Thay đổi trong 1 năm
- 0 điểm %
Thay đổi gần nhất Tăng +25 điểm cơ bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đổi lãi suất ngày 2026-09-17: từ 3,50–3,75% thành 3,75–4,00%.
| Ngân hàng trung ương | Lãi suất điều hành | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng Trung ương Brazil · Brazil | 13,75% | 2026-11-16 | −1,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Mexico · Mexico | 6,25% | 2026-11-10 | −1,00 điểm % |
| Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu | 2,50% | 2026-11-16 | +0,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) · Thụy Điển | 2,00% | 2026-11-16 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út · Ả Rập Xê-út | 4,50% | 2026-10-29 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Úc · Australia | 4,60% | 2026-10-31 | +1,00 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ · Thổ Nhĩ Kỳ | 36,00% | 2026-11-06 | −3,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nga · Nga | 14,00% | 2026-11-10 | −2,50 điểm % |
| Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc · Trung Quốc | 3,00% | 2026-11-10 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Canada · Canada | 2,50% | 2026-11-13 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ · Ấn Độ | 5,50% | 2026-10-19 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Anh · Vương quốc Anh | 4,00% | 2026-11-16 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nhật Bản · Nhật Bản | 1,25% | 2026-11-10 | +0,75 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc · Hàn Quốc | 3,00% | 2026-11-02 | +0,50 điểm % |
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): các lãi suất chủ chốt và lãi suất qua đêm trên thị trường
Các mức lãi suất định khung chính sách tiền tệ và lãi suất qua đêm trên thị trường mà chúng điều tiết, mỗi mức kèm ngày của số liệu công bố mới nhất.
| Lãi suất | Mức | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất quỹ liên bang thực tế (EFFR) | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất cấp vốn qua đêm có bảo đảm (SOFR) | 3,90% | 2026-11-13 | −0,10 điểm % |
Mỗi lãi suất giữ ngày của số liệu công bố mới nhất của chính nó; lãi suất qua đêm trên thị trường được công bố vào ngày làm việc kế tiếp.
Lãi suất ngân hàng tại Việt Nam
Mức lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại tại Việt Nam thu của người vay và trả cho người gửi tiền, theo số liệu ngân hàng trung ương báo cáo cho Ngân hàng Thế giới (số liệu theo năm).
- Lãi suất cho vay 2023
- 9,32%
- Lãi suất tiền gửi 2023
- 4,78%
- Lãi suất thực 2023
- 7,01%
- Chênh lệch cho vay − tiền gửi 2023
- 4,54 điểm %
| Năm | Lãi suất cho vay | Lãi suất tiền gửi |
|---|---|---|
| 2023 | 9,32% | 4,78% |
| 2022 | 8,01% | 3,82% |
| 2021 | 7,81% | 3,38% |
| 2020 | 7,65% | 4,12% |
| 2019 | 7,71% | 4,98% |
| 2018 | 7,37% | 4,74% |
Lãi suất thực là lãi suất cho vay đã trừ lạm phát (theo chỉ số giảm phát GDP). Lãi suất một ngân hàng cụ thể chào bạn có thể khác.
Số liệu mới nhất: 2026-11-13 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-16 · mới
Nguồn: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) Điều kiện sử dụng số liệu thống kê của BIS; Federal Reserve Bank of New York Điều khoản sử dụng của Fed New York; Board of Governors of the Federal Reserve System Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Điều khoản dữ liệu mở của Riksbank; Reserve Bank of Australia 2026 Điều khoản bản quyền của RBA (Cash Rate); Bank of Canada Điều khoản sử dụng của Ngân hàng Canada; Bank of England Open Government Licence v3.0
Mức thay đổi trong 1 năm do CalculatorLib tính từ dữ liệu này. Nhãn do CalculatorLib dịch: đây không phải bản dịch chính thức của BIS. The EFFR and SOFR are subject to the Terms of Use posted at newyorkfed.org. The New York Fed is not responsible for publication of the EFFR and SOFR by CalculatorLib, does not sanction or endorse any particular republication, and has no liability for your use.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Federal Reserve Bank of New York — Reference rates (EFFR, SOFR)
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST, FR.INR.LEND, FR.INR.RINR, FR.INR.LNDP)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Câu hỏi thường gặp
Công cụ có tính lãi kép không? Không — công cụ chỉ áp dụng lãi đơn, vốn là cách tính tiêu chuẩn cho hầu hết quy định về lãi chậm thanh toán và lãi luật định.
Nên nhập mức lãi suất nào? Hãy dùng mức lãi suất ghi trong hợp đồng, hoặc mức lãi suất luật định/cơ bản cộng biên độ áp dụng tại nơi bạn ở. Tại Việt Nam, các bên thường thỏa thuận lãi chậm trả trong hợp đồng hoặc áp dụng theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Một năm có luôn là 365 ngày không? Phần lớn các nơi dùng năm 365 ngày để tính lãi theo ngày; một số nơi dùng 360 ngày. Công cụ này sử dụng 365 ngày.