Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Asit ve baz şişelerinin — örneğin derişik hidroklorik asit ya da sülfürik asit — etiketlerinde, derişim genellikle molarite olarak değil; kütlece yüzde (% a/a) ve yoğunluk olarak yazar. Bu hesaplayıcı, etiketteki bu iki değeri bileşiğin molar kütlesiyle birleştirerek kullanılabilir bir molar derişime (mol/L) çevirir. Böylece seyreltme işlemlerinizi şaşmadan planlayabilirsiniz.
Nasıl Kullanılır?
Üç değer girin: şişenin üzerinde yazan kütlece yüzde (örneğin %37'lik HCl için 37), gram bölü mililitre cinsinden yoğunluk ve çözünenin gram bölü mol cinsinden molar kütlesi. Hesapla düğmesine basın; sonucu mol/L cinsinden molarite olarak alın.
Formülün Açıklaması
Kullanılan denklem şudur: $$M = \frac{10 \times \text{kütlece yüzde (\% a/a)} \times \text{yoğunluk (g/mL)}}{\text{molar kütle (g/mol)}}$$ g/mL cinsinden yoğunluğu 1000 ile çarptığınızda bir litre çözeltinin gram cinsinden kütlesini elde edersiniz; bunu kütle kesriyle (%a/a ÷ 100) çarptığınızda litre başına çözünen gram miktarını bulursunuz; molar kütleye böldüğünüzde ise gramı mole çevirmiş olursunuz. 1000 ÷ 100 işlemi sadeleşip 10 katsayısına indiğinden, yukarıdaki kısa biçim ortaya çıkar.
Çözümlü Örnek
Derişik hidroklorik asit kütlece %37'lik olup yoğunluğu 1,19 g/mL'dir; HCl'nin molar kütlesi ise 36,46 g/mol'dür. $$M = \frac{10 \times 37 \times 1{,}19}{36{,}46} = \frac{440{,}3}{36{,}46} \approx 12{,}08 \ \text{mol/L}$$ Bu değer, derişik HCl için herkesin bildiği ~12 M sonucuyla birebir örtüşür.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden 10 katsayısı var? Bu katsayı, litre başına 1000 mL dönüşümünü, yüzdeyi kesre çevirmek için yapılan 100'e bölme işlemiyle birleştirir (1000 ÷ 100 = 10).
Hangi birimleri kullanmalıyım? Yoğunluk g/mL, yüzde 100 üzerinden sade bir sayı ve molar kütle g/mol cinsinden olmalıdır. Sonuç mol/L olarak çıkar.
Her çözünen için geçerli mi? Evet — kütlece yüzdesini, yoğunluğunu ve molar kütlesini bildiğiniz her tek bileşenli çözelti için çalışır; örneğin sülfürik asit, amonyak veya nitrik asit gibi.
