Karar Sonrası Faiz Nedir?
Karar sonrası faiz (post-judgment interest), bir para alacağına ilişkin mahkeme kararının verildiği tarihten alacağın tamamen tahsil edildiği güne kadar işleyen faizdir. ABD mahkemeleri bu faize, lehine karar verilen tarafın ödemeyi geç almasından doğan kaybını telafi etmek için hükmeder. Bu araç, yaygın olarak kullanılan basit günlük faiz yöntemini esas alır; yani faiz, ana karar tutarı üzerinden işler ve bileşik faiz uygulanmaz. Not: Bu sistem ABD hukukuna özgüdür; Türkiye'de mahkeme kararlarına işleyen yasal faiz oranları ve yöntemleri farklıdır, dolayısıyla aracı kendi davanız için doğrudan uygulamadan önce ilgili ülkenin kurallarını kontrol edin.
Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Üç değer girmeniz yeterli: karar tutarı (borçlu olunan ana para), yüzde olarak yıllık faiz oranı ve karardan bu yana geçen gün sayısı. Araç; birikmiş faizi, günlük faiz tutarını ve şu anda ödenmesi gereken toplam tutarı verir. Doğru yasal oranı mutlaka teyit edin; çünkü ABD'de oranlar yetki alanına göre (eyalet ile federal arasında) değişir ve zaman zaman güncellenebilir.
Formülün Açıklaması
Hesaplama, yıllık oranı 365'e bölerek günlük orana çevirir; ardından bu oranı ana para ve geçen gün sayısı ile çarpar:
$$\text{Faiz} = \text{Ana Para} \times \frac{\text{Yıllık Oran}}{365} \times \text{Geçen Gün Sayısı}$$
Ödenmesi gereken toplam tutar ise basitçe ana para ile bu birikmiş faizin toplamıdır. Yöntem basit faiz (bileşik değil) olduğu için, faiz her zaman yalnızca başlangıçtaki ana para üzerinden hesaplanır.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir mahkeme, %5 yıllık faiz oranıyla 10.000 $ tutarında karar verdi ve aradan 365 gün geçti. Günlük oran \(0{,}05 \div 365 = 0{,}000136986\) olur. Faiz hesabı şöyledir:
$$\text{Faiz} = 10\,000 \times 0{,}000136986 \times 365 = 500{,}00\ \$$$
Ödenmesi gereken toplam tutar \(10\,000\ \$ + 500\ \$ = 10\,500\ \$\)'dır. Tam bir yıl boyunca %5 oranıyla bu, tam olarak yıllık orana karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu basit faiz mi yoksa bileşik faiz mi? Ana para üzerinden basit faiz kullanılır; bu, çoğu karar sonrası faiz mevzuatının izlediği standart yaklaşımdır.
Neden 365'e bölünüyor? Günlük faiz genellikle 365 günlük yıl esas alınarak hesaplanır. Bazı yetki alanları 360 günü kullanır, bu nedenle kendi yerel kuralınızı doğrulayın.
Hangi oranı kullanmalıyım? Kararınıza uygulanan yasal veya sözleşmeden doğan oranı kullanın. Oranlar yetki alanına ve zamana göre büyük ölçüde değişir; bu yüzden davanız için resmi kaynağı kontrol edin.
