Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Standart seyreltme denklemi \(C_1 \cdot V_1 = C_2 \cdot V_2\) şeklindedir. Burada C1 ve V1, başlangıçtaki (stok) çözeltinin derişimi ve hacmidir; C2 ve V2 ise seyreltilmiş son çözeltinin derişimi ve hacmidir. Bu araç, son derişimi, son hacmi ve kullanılan stok hacmini bildiğinizde denklemi yeniden düzenleyerek başlangıç derişimi C1'i bulmanızı sağlar.
Nasıl kullanılır?
Son derişimi (C2), son hacmi (V2) ve alınan stok çözeltinin başlangıç hacmini (V1) girin. Derişim birimlerinizi (M, mg/mL, % vb.) kendi içinde, hacim birimlerinizi de (mL, L, µL) kendi içinde tutarlı tutun. Hesaplayıcı, C1 değerini C2 ile aynı derişim biriminde verir ve ayrıca seyreltme faktörünü gösterir.
Formülün açıklaması
\(C_1 \cdot V_1 = C_2 \cdot V_2\) denkleminden yola çıkarak her iki tarafı V1'e böldüğümüzde C1 yalnız kalır: $$C_1 = \frac{C_2 \times V_2}{V_1}$$ Derişim ile hacmin çarpımı toplam çözünen madde miktarını verdiğinden, bu denklem aslında seyreltme sırasında çözünen madde miktarının korunduğunu söyler — madde ne yaratılır ne de yok olur; yalnızca daha büyük bir hacme yayılır.
Örnek çözüm
Diyelim ki bir stoktan 100 mL'lik 0,5 M'lık bir çözelti hazırladınız ve bunun için 10 mL stok kullandınız. O hâlde $$C_1 = \frac{0{,}5 \times 100}{10} = \frac{50}{10} = \mathbf{5\ \text{M}}$$ olur. Seyreltme faktörü ise \(5 \div 0{,}5 = 10\times\) olup, stoğun on kat seyreltildiği anlamına gelir.
Sıkça sorulan sorular
Hangi birimleri kullanmalıyım? Her iki derişim aynı birimi, her iki hacim de aynı birimi paylaştığı sürece istediğiniz birimi kullanabilirsiniz. C1, C2 ile aynı birimde çıkar.
Seyreltme faktörü nedir? Stok çözeltinin son çözeltiye göre kaç kat daha derişik olduğunu gösterir; \(C_1/C_2\) oranına ya da eşdeğer olarak \(V_2/V_1\) oranına eşittir.
V1 neden sıfırdan büyük olmak zorunda? Sıfır hacme bölmek tanımsızdır — ölçülebilir miktarda bir stok kullanmış olmanız gerekir.
