%28 Kuralı Nedir?
%28 kuralı, konut harcamalarının bütçeye uygunluğunu ölçmek için dünya genelinde yaygın olarak kullanılan bir kılavuzdur. Bu kurala göre toplam aylık konut gideriniz — konut kredisi taksiti (ya da kira), emlak vergisi ve sigorta — brüt aylık gelirinizin %28'ini aşmamalıdır. Bu sınırın altında kalmak bütçenizi dengede tutmanıza yardımcı olur; diğer harcamalara, birikime ve beklenmedik masraflara da yer bırakır. Not: %28 ve PITI gibi kavramlar daha çok ABD piyasasından gelir; Türkiye'de bankalar genellikle taksit/gelir oranını farklı eşiklerle değerlendirir, ancak mantık benzerdir.
Hesaplama Aracını Nasıl Kullanırsınız?
Yıllık brüt maaşınızı (vergi ve kesintilerden önceki tutarı) ve bir konut oranı girin. Varsayılan oran, klasik kredi veren kuruluş ölçütü olan %28'dir; ancak daha temkinli bir bütçe için bu oranı düşürebilir ya da zorlayıcı bir senaryoyu test etmek için yükseltebilirsiniz. Araç; ödeyebileceğiniz azami aylık konut giderini, brüt aylık gelirinizi ve buna karşılık gelen yıllık konut limitini anında gösterir.
Formül Nasıl İşliyor?
Matematiği oldukça basit. Önce yıllık maaşı 12'ye bölerek aylık gelire çeviriyoruz. Ardından konut oranını ondalık biçimde ifade edip çarpıyoruz:
$$\text{Azami Aylık Konut Gideri} = \frac{\text{Yıllık Maaş}}{12} \times \frac{\text{Oran}}{100}$$
Standart %28 kuralında ondalık oran 0,28'dir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki yılda 60.000 $ kazanıyorsunuz. Brüt aylık geliriniz $$60.000 \div 12 = 5.000 \text{ \$}$$ olur. %28 kuralını uygularsak: $$5.000 \times 0{,}28 = \textbf{ayda 1.400 \$}$$. Bir yıl boyunca bu, toplam 16.800 $ konut gideri demektir. Daha temkinli bir %25 oranını tercih etseydiniz, aylık limitiniz 1.250 $'a düşerdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Brüt maaş mı yoksa net maaş mı kullanılır? %28 kuralı geleneksel olarak brüt (vergi öncesi) geliri esas alır; kredi veren kuruluşların değerlendirdiği tutar da budur.
Konut gideri neleri kapsar? Genellikle tam PITI ödemesini: anapara, faiz, emlak vergisi ve konut sigortasını — kiracıysanız kiranızı.
%28 kuralı kesin bir sınır mı? Hayır, bir kılavuzdur. Birçok kredi veren kuruluş toplam borç için ayrıca %36 kuralı da uygular. İdeal oran, diğer yükümlülüklerinize ve hedeflerinize bağlıdır.
