Bu hesaplama aracı ne işe yarar?
Bu araç, elinizdeki tuzlu su çözeltisini bilinen bir yoğunluktan daha düşük bir hedef yoğunluğa seyreltmek için tam olarak ne kadar saf su eklemeniz gerektiğini söyler. Ayrıca çözünmüş tuzun kütlesini ve son çözeltinin toplam kütlesini de verir. Hesaplamanın temelinde yalnızca yoğunluk aritmetiği yatar — seyreltme sırasında çözünen madde kütlesinin korunması ilkesi. Bu yüzden araç yalnızca su içindeki sofra tuzu için değil, kütle yüzdesi olarak ifade edilen her türlü çözünen/çözücü çifti için çalışır.
Nasıl kullanılır?
Üç değer girin: başlangıç çözeltiniz A'nın kütlesi (gram cinsinden), bunun kütle yüzdesi olarak tuz yoğunluğu ve son çözelti C'nin sahip olmasını istediğiniz hedef yoğunluk. Saf su eklemek yoğunluğu yalnızca düşürebileceği için, hedef değer başlangıç yoğunluğundan küçük olmalıdır. Hesapla düğmesine bastığınızda eklemeniz gereken su miktarını öğrenirsiniz.
Formülün açıklaması
İşin püf noktası şu: Saf su hiç tuz eklemediği için tuzun kütlesi sabit kalır, yani korunur. Önce tuzu bulun: \(\text{tuz} = \text{kütle} \times (\text{yoğunluk} / 100)\). Son çözelti aynı miktarda tuzu yeni oranla içermek zorunda olduğundan, toplam kütlesi \(\text{son kütle} = \text{tuz} / (\text{hedef} / 100)\) olur. Eklenecek su ise basitçe ikisi arasındaki farktır: \(\text{su} = \text{son kütle} - \text{başlangıç kütlesi}\).
$$\text{Eklenecek Su} = \text{Kütle}_A \left( \frac{\text{Yoğunluk}_A}{\text{Yoğunluk}_C} - 1 \right)$$
Örnek hesaplama
200 g'lık %30'luk tuzlu su ile başlayıp bunu %20'ye seyreltelim. $$\text{Tuz} = 200 \times 0{,}30 = 60 \text{ g}.$$ $$\text{Son kütle} = 60 / 0{,}20 = 300 \text{ g}.$$ $$\text{Eklenecek su} = 300 - 200 = \mathbf{100 \text{ g}}.$$ Yani 100 g su eklemek, 200 g %30'luk tuzlu suyu 300 g %20'lik tuzlu suya dönüştürür.
Sıkça Sorulan Sorular
Hedef yoğunluk neden başlangıçtan düşük olmalı? Saf suda %0 tuz bulunur, dolayısıyla yalnızca seyreltebilir. Yoğunluğu artırmak için su değil, tuz eklemeniz gerekir.
Tuz miktarı değişir mi? Hayır. Suyla seyreltmek tuzun kütlesini sabit tutar; yalnızca toplam kütle ve yüzde değişir.
Kilogram veya miligram kullanabilir miyim? Evet — yeter ki kütle birimini tutarlı tutun. Eklenecek su sonucu, kütleyi hangi birimde girdiyseniz aynı birimde çıkar.
