Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, Japon iş yeri içki partilerinin (nomikai) hesap bölüştürme geleneğini örnek alır. Bu gelenekte kadınların daha düşük bir pay ödemesi, kıdemli amirlerin (senpai) ekstra ya da sabit bir prim ödemesi ve organizatörün (kanji) yuvarlamadan kalan farkı üstlenmesi alışılmıştır. Roller Japonya'ya özgü bir sosyal âdeti yansıtır; ancak hesaplamanın kendisi her yerde geçerlidir. Tutarların tamamı Japon yeni cinsindendir. Türkiye'de hesabı paylaşma alışkanlıkları farklı olsa da, mantığı uyarlamak için bu aracı kullanabilirsiniz.
Nasıl kullanılır?
Toplam hesap tutarını girin, bir yuvarlama birimi seçin (her kişinin payı düzgün bir katsayıya yukarı yuvarlanır) ve katılan toplam kişi sayısını yazın. Ardından kaç kişinin kıdemli amir olduğunu ve bunların sabit bir tutar mı yoksa bir erkeğin payına ek bir prim mi ödeyeceğini, kaç kişinin kadın olduğunu ve erkeğe kıyasla ödeme oranlarını belirtin. Geriye kalan katılımcılar erkek kabul edilir ve bunlardan biri organizatördür.
Formülün açıklaması
Önce kıdemlilerin ödemesi hesaplanır: sabit tutar ödeyen kıdemli yalnızca o tutarı öder; prim ödeyen kıdemli ise bir erkeğin payı ile primi birlikte öder. Hesabın geri kalanı "erkek eşdeğeri" birimlere bölünür; burada her kadın bir erkeğin womenRate'i kadar sayılır.
$$\text{baseManShare} = \frac{\text{remainingAmount}}{\text{menEquivalent} + \text{womenCount}\times\text{womenRate}}$$Temel erkek payı daha sonra her kişi için yuvarlama birimine yukarı yuvarlanır.
$$\text{manPays} = \left\lceil \frac{\text{remainingAmount}}{\text{equivalentUnits} \times \text{roundingUnit}} \right\rceil \times \text{roundingUnit}$$Yuvarlama işlemi şu şekilde tanımlanır: \(\text{roundUpTo}(x,u) = \lceil x/u \rceil \times u\). Her pay yukarı yuvarlandığı için toplanan miktar hesaptan biraz fazla çıkar ve bu fazlalık organizatöre iade edilir.
Örnek hesaplama
Hesap 28.760 yen, yuvarlama 500, 6 kişi, 2.000 primli 1 kıdemli, %70 oranıyla 2 kadın. Erkek sayısı = \(6 - 1 - 2 = 3\). Kalan = \(28.760 - 2.000 = 26.760\). Birimler = \((3+1) + 2\times0{,}7 = 5{,}4\). Temel erkek payı = \(26.760 / 5{,}4 = 4.955{,}56\). Erkek 5.000, kadın 3.500, kıdemli 7.000 öder. Toplanan = \(5.000\times3 + 3.500\times2 + 7.000 = 29.000\). Organizatöre iade = \(29.000 - 28.760 = 240\) yen.
Sıkça sorulan sorular
Organizatör fazladan bir kişi mi? Hayır. Organizatör katılımcılardan biridir ve en az bir erkek bulunduğunda, erkek payını ödeyip sonradan kalan farkı geri alan bir erkek olarak sayılır.
Sabit kıdemli tutarı hesabı aşarsa ne olur? Kıdemli ödemesi sınırlandırılır; böylece kıdemliler asla toplam hesaptan fazlasını ödemez.
Neden hesaptan daha fazla para toplanıyor? Her pay düzgün bir tutara yukarı yuvarlandığı için ortaya çıkan küçük fazlalık organizatöre geri verilir.