Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ này được xây dựng dựa trên cách chia tiền trong các buổi nhậu sau giờ làm của dân công sở Nhật Bản (gọi là nomikai). Theo phong tục Nhật, nữ giới thường trả ít hơn, các sếp lớn hay đàn anh đàn chị (senpai joshi) trả thêm một khoản cố định hoặc phụ thu, còn người đứng ra tổ chức (kanji) sẽ nhận lại phần tiền lẻ dư sau khi làm tròn. Cách phân vai này phản ánh nét văn hóa xã giao đặc trưng của Nhật, nhưng phần tính toán thì áp dụng được ở bất cứ đâu. Mọi số tiền đều tính bằng yên Nhật (JPY).
Cách sử dụng
Nhập tổng hóa đơn, chọn mức làm tròn (phần của mỗi người sẽ được làm tròn lên thành con số chẵn đẹp), rồi nhập tổng số người tham dự. Tiếp theo, cho biết có bao nhiêu sếp lớn và họ trả một khoản cố định hay phụ thu thêm so với phần của một người nam; có bao nhiêu nữ và tỷ lệ họ phải trả so với nam. Những người còn lại được tính là nam, trong đó có một người là người tổ chức.
Giải thích công thức
Trước tiên xử lý phần tiền của các sếp: sếp trả mức cố định thì chỉ trả đúng khoản đó; sếp trả phụ thu thì trả phần của một người nam cộng thêm khoản phụ thu. Số tiền còn lại được chia theo "đơn vị quy đổi nam", trong đó mỗi người nữ được tính bằng tỷ lệ nữ (womenRate) so với một nam. Phần cơ bản của mỗi nam sau đó được làm tròn lên theo mức làm tròn đã chọn cho từng người. Vì ai cũng làm tròn lên nên tổng số tiền thu được sẽ nhỉnh hơn hóa đơn một chút, và khoản dư này được hoàn lại cho người tổ chức.
$$\text{manPays} = \left\lceil \frac{\text{remainingAmount}}{\text{equivalentUnits} \times \text{roundingUnit}} \right\rceil \times \text{roundingUnit}$$
$$\text{baseManShare} = \frac{\text{remainingAmount}}{\text{menEquivalent} + \text{womenCount}\times\text{womenRate}}$$
$$\text{roundUpTo}(x,u) = \lceil x/u \rceil \times u$$
Ví dụ minh họa
Hóa đơn 28.760 yên, làm tròn 500, 6 người, 1 sếp phụ thu 2.000, 2 nữ trả 70%. Số nam = 6 - 1 - 2 = 3. Phần còn lại = 28.760 - 2.000 = 26.760. Đơn vị quy đổi = (3+1) + 2×0,7 = 5,4. Phần cơ bản của một nam = 26.760 / 5,4 = 4.955,56. Một nam trả 5.000, một nữ trả 3.500, sếp trả 7.000. Tổng thu = 5.000×3 + 3.500×2 + 7.000 = 29.000. Tiền hoàn cho người tổ chức = 29.000 - 28.760 = 240 yên.
$$\text{Số nam} = 6 - 1 - 2 = 3$$
$$\text{Phần còn lại} = 28{.}760 - 2{.}000 = 26{.}760$$
$$\text{Đơn vị quy đổi} = (3+1) + 2\times 0{,}7 = 5{,}4$$
$$\text{Phần cơ bản của một nam} = 26{.}760 / 5{,}4 = 4{.}955{,}56$$
$$\text{Tổng thu} = 5{.}000\times 3 + 3{.}500\times 2 + 7{.}000 = 29{.}000$$
$$\text{Tiền hoàn cho người tổ chức} = 29{.}000 - 28{.}760 = 240 \text{ yên}$$
Câu hỏi thường gặp
Người tổ chức có phải là một người riêng không? Không. Người tổ chức cũng là một trong số người tham dự, và khi có ít nhất một người nam thì người tổ chức được tính như một nam, trả phần của nam rồi nhận lại phần tiền dư.
Nếu mức cố định của sếp vượt quá tổng hóa đơn thì sao? Khoản tiền của sếp sẽ bị giới hạn lại để các sếp không bao giờ phải trả nhiều hơn tổng hóa đơn.
Vì sao tổng thu lại nhiều hơn hóa đơn? Vì mỗi phần đều được làm tròn lên thành con số chẵn đẹp, nên khoản dư nhỏ đó được hoàn trả lại cho người tổ chức.
