Oranla Hesap Bölme Hesaplayıcısı nedir?
Bu araç, tek bir toplam tutarı belirlediğiniz oran ağırlıklarına göre birden fazla grup ya da kişi arasında orantılı olarak paylaştırır. Hesabı eşit olarak bölmek yerine, 5:3:2 gibi ağırlıklar kullanarak bir grubun diğerinden daha fazla veya daha az ödemesine karar verirsiniz. Hesaplama tamamen orantısal olduğu için her para biriminde çalışır — tutar genel olarak ele alınır ve hiçbir döviz çevrimi yapılmaz.
Nasıl kullanılır?
Bölünecek toplam tutarı girin, ardından oranları iki nokta üst üste veya virgülle ayrılmış bir liste olarak yazın (örneğin 5:3:2 ya da 5,3,2). Ağırlık sayısı, grup sayısına eşittir. Ağırlıklar ondalıklı olabilir (örn. 1.5:2.5) ve toplamlarının 100 olması gerekmez — yalnızca aralarındaki oran önemlidir, dolayısıyla 5:3:2 ile 10:6:4 aynı sonucu verir.
Formülün açıklaması
Toplam A, ağırlıklar ise \(w_1, w_2, \ldots, w_n\) olsun. Önce ağırlıkları toplayın: \(S = w_1 + w_2 + \ldots + w_n\). Her grubun ham payı \(A \times w_i / S\) olur ve her payı en yakın tam birime yuvarlarız (yarım yukarı yuvarlama). Her pay ayrı ayrı yuvarlandığı için, yuvarlanmış payların toplamı asıl toplamdan birkaç birim fazla veya eksik çıkabilir; hesaplayıcı ayrıca artan miktarı son gruba veren bir "Düzeltilmiş" sütunu da gösterir, böylece değerler tam olarak tutar.
$$\text{Share}_i = \operatorname{round}\!\left( \text{Total} \times \frac{w_i}{\sum_{j} w_j} \right)$$
Çözümlü örnek
Toplam = 10000, oranlar = 5:3:2. Ağırlık toplamı \(S = 10\)'dur. 1. grup \(10000 \times 5/10 = 5000\), 2. grup 3000 ve 3. grup 2000 alır. Bunların toplamı tam olarak 10000'e ulaşır. 10000 üzerinde 1:1:1 oranıyla her ham pay 3333.33 olur ve her biri 3333'e yuvarlanır (toplam 9999); düzeltilmiş sütun toplamı 10000 yapmak için 3333, 3333, 3334 değerlerini gösterir.
Yaygın Oran Senaryolarının Karşılaştırması
Tablo, aynı 12.000 toplamını dört yaygın oran altında böler. Her pay, toplamın grubun ağırlığının ağırlık toplamına bölünmesiyle çarpılmasıyla bulunur. Her satırdaki paylar toplamda 12.000 eder ve yüzdeler toplamda %100 eder.
| Oran | Ağırlık toplamı | Her grubun payı (sırayla) | Her grubun yüzdesi | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|---|
| 1:1:1 | 3 | 4.000 / 4.000 / 4.000 | Her biri %33,33 | Üç kişi arasında eşit bölüşüm |
| 2:1 | 3 | 8.000 / 4.000 | %66,67 / %33,33 | Bir çift ile tek kişi |
| 5:3:2 | 10 | 6.000 / 3.600 / 2.400 | %50 / %30 / %20 | Farklı kullanım veya tüketime sahip üç grup |
| 3:2 | 5 | 7.200 / 4.800 | %60 / %40 | İki ödeyici arasında gelire dayalı bölüşüm |
5:3:2 için adım adım kontrol: ağırlık toplamı \(5+3+2=10\) olduğundan, ilk grup \(12{,}000 \times \frac{5}{10} = 6{,}000\) öder. İkinci grup \(12{,}000 \times \frac{3}{10} = 3{,}600\), üçüncü grup ise \(12{,}000 \times \frac{2}{10} = 2{,}400\) öder.
2:1 için adım adım kontrol: ağırlık toplamı 3 olduğundan paylar \(12{,}000 \times \frac{2}{3} = 8{,}000\) ve \(12{,}000 \times \frac{1}{3} = 4{,}000\) olur.
Temel Terimler
- Toplam tutar
- Bölüşülecek tam fatura veya maliyet; kira, akşam yemeği hesabı ya da ortak bir gider gibi, bölmeden önceki toplam tutar.
- Oran / ağırlık
- 5:3:2 gibi, her sayının bir grubun göreli ağırlığını gösterdiği sayı dizisi. Yalnızca oranlar önemlidir; bu nedenle 5:3:2 ve 10:6:4 aynı sonucu verir.
- Ağırlık toplamı
- Tüm ağırlıkların toplamı (5:3:2 için 10). Her ağırlığı toplamın bir kesrine çevirmek için kullanılan paydadır.
- Ham pay
- Bir grubun yuvarlanmamış kesin payı: toplam × ağırlık ÷ ağırlık toplamı. Örneğin 100, 1:1:1 oranında bölündüğünde her grup için ham pay 33,333… olur.
- Yuvarlanmış pay
- Gerçekten ödenebilmesi için ham payın para biriminin hassasiyetine (örneğin tam birim veya iki ondalık basamak) yuvarlanmış hali.
- Düzeltilmiş pay (kalan son gruba verilir)
- Her payın ayrı ayrı yuvarlanması, toplamın biraz fazla ya da eksik çıkmasına yol açabilir. Örneğin 100, 1:1:1 oranında tam birimlere yuvarlandığında 33 + 33 + 33 = 99 olur. Aradaki fark son gruba eklenir veya son gruptan çıkarılır (bu örnekte 34), böylece paylar tam toplamı verir.
- Yüzdelik pay
- Her grubun ağırlığının ağırlık toplamına bölünüp yüzde olarak gösterilmesi. 3:2 için bu %60 ve %40'tır.
- Orantılı ve eşit bölüşüm
- Eşit bölüşüm, her gruba koşullarından bağımsız olarak aynı tutarı verir. Orantılı bölüşüm ise her tutarı gelir, kişi sayısı, taban alanı veya kullanım gibi üzerinde anlaşılmış bir ağırlıkla ölçekler. Eşit bölüşüm, tüm ağırlıkların aynı olduğu özel bir durumdur; örneğin 1:1:1.
Sıkça Sorulan Sorular
Ağırlıkların tam sayı olması şart mı? Hayır. 1.5:2.5 gibi ondalıklar kullanılabilir; yalnızca ağırlıklar arasındaki oran önemlidir.
Paylar neden her zaman toplama eşit çıkmıyor? Her pay tek başına en yakın tam birime yuvarlandığından küçük bir artan kalabilir. Düzeltilmiş sütun, farkı son gruba vererek bunu giderir.
Tüm ağırlıklar sıfırsa ne olur? Ağırlık toplamı sıfır olacağından bölme tanımsız kalır; en az bir pozitif ağırlık girin.