Su sertliği nedir?
Su sertliği, suda çözünmüş halde bulunan kalsiyum ve magnezyum miktarını ifade eder. Geleneksel olarak, litre başına miligram (mg/L) cinsinden eşdeğer kalsiyum karbonat (CaCO₃) konsantrasyonu olarak verilir; bu değer milyonda bir kısım (ppm) ile aynıdır. Sert su; borularda, su ısıtıcılarında ve beyaz eşyalarda kireç birikmesine yol açabilirken, çok yumuşak su ise aşındırıcı (korozif) olabilir.
Bu hesaplama aracını nasıl kullanırsınız?
Su örneğinizin kalsiyum ve magnezyum konsantrasyonunu mg/L cinsinden girin (bu değerler genellikle bir laboratuvar raporundan veya test kitinden gelir). Hesaplama aracı her bir iyonu CaCO₃ eşdeğerine dönüştürür, bunları toplayarak toplam sertliği verir, sonucu ayrıca galon başına grain (gpg) cinsinden gösterir ve suyu yumuşaktan çok serte kadar sınıflandırır.
Formülün açıklaması
Her iyon, CaCO₃ molar kütlesinin (100,09 g/mol) iyonun etkin eşdeğer kütlesine oranı kullanılarak dönüştürülür. Kalsiyum için bu katsayı yaklaşık 2,497, magnezyum için ise yaklaşık 4,118'dir:
$$\text{Sertlik (CaCO}_3\text{ cinsinden mg/L)} = \text{Ca} \times 2{,}497 + \text{Mg} \times 4{,}118$$
Sertliği galon başına grain olarak ifade etmek için sonucu 17,118'e bölün.
Örnek hesaplama
Diyelim ki bir su örneğinde 80 mg/L kalsiyum ve 25 mg/L magnezyum bulunuyor. Kalsiyumun katkısı \(80 \times 2{,}497 = 199{,}76\) mg/L, magnezyumun katkısı ise \(25 \times 4{,}118 = 102{,}95\) mg/L olur. Toplam sertlik:
$$199{,}76 + 102{,}95 = 302{,}71 \text{ mg/L CaCO}_3$$yani yaklaşık 17,68 gpg eder ve "çok sert" olarak sınıflandırılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi su sert sayılır? Yaygın bir ölçek şöyledir: 60 mg/L altı yumuşak, 60–120 orta sert, 120–180 sert ve 180 mg/L üzeri çok sert kabul edilir.
Sert su sağlığa zararlı mı? Hayır. Sert su sağlık açısından bir risk taşımaz; aksine vücuda kalsiyum ve magnezyum sağlar. Başlıca dezavantajı kireç oluşumu ve sabunun daha az köpürmesidir.
ppm'yi galon başına grain'e nasıl çeviririm? mg/L (ppm) değerini 17,118'e bölün. Yani 171,18 mg/L tam olarak 10 gpg'ye eşittir.
