Độ cứng của nước là gì?
Độ cứng của nước cho biết lượng canxi và magie hòa tan có trong nước. Theo quy ước, chỉ số này được biểu thị bằng nồng độ tương đương của canxi cacbonat (CaCO₃) tính theo miligam trên lít (mg/L), tương đương với phần triệu (ppm). Nước cứng có thể gây đóng cặn trong đường ống, ấm đun và các thiết bị gia dụng, trong khi nước quá mềm lại dễ gây ăn mòn.
Cách sử dụng công cụ này
Hãy nhập nồng độ canxi và nồng độ magie của mẫu nước theo đơn vị mg/L (thường lấy từ kết quả xét nghiệm phòng lab hoặc bộ test nhanh). Công cụ sẽ quy đổi mỗi ion sang lượng CaCO₃ tương đương, cộng lại để ra tổng độ cứng, đồng thời hiển thị giá trị theo grain trên gallon (gpg) và phân loại nước từ mềm đến rất cứng.
Giải thích công thức
Mỗi ion được quy đổi dựa trên tỉ lệ giữa khối lượng mol của CaCO₃ (100,09 g/mol) và khối lượng đương lượng hiệu dụng của ion đó. Với canxi, hệ số khoảng 2,497 và với magie khoảng 4,118:
$$\text{Độ cứng (mg/L theo CaCO}_3\text{)} = \text{Ca} \times 2{,}497 + \text{Mg} \times 4{,}118$$
Để biểu thị độ cứng theo grain trên gallon, hãy chia kết quả cho 17,118.
Ví dụ minh họa
Giả sử một mẫu nước chứa 80 mg/L canxi và 25 mg/L magie. Canxi đóng góp \(80 \times 2{,}497 = 199{,}76\) mg/L, còn magie đóng góp \(25 \times 4{,}118 = 102{,}95\) mg/L. Tổng độ cứng = \(199{,}76 + 102{,}95 = 302{,}71\) mg/L theo CaCO₃, tương đương khoảng 17,68 gpg — được xếp vào loại "rất cứng".
Bảng chuyển đổi đơn vị độ cứng
Độ cứng của nước được báo cáo bằng nhiều đơn vị khác nhau. Tất cả giá trị dưới đây được biểu thị theo độ cứng quy đổi về CaCO3. Lưu ý rằng độ grain, độ Đức, độ Pháp và độ Anh là các quy ước theo vùng; hãy kiểm tra xem báo cáo nước tại địa phương của bạn dùng đơn vị nào.
| Đơn vị | Tương đương tính bằng mg/L theo CaCO3 | 1 mg/L bằng |
|---|---|---|
| ppm (theo CaCO3) | 1 ppm = 1 mg/L | 1 ppm |
| gpg (grain Mỹ trên gallon Mỹ) | 1 gpg = 17.118 mg/L | 0.0584 gpg |
| °dH (độ Đức) | 1 °dH = 17.848 mg/L | 0.0560 °dH |
| °f (độ Pháp) | 1 °f = 10 mg/L | 0.1 °f |
| °e (độ Anh/Clark) | 1 °e = 14.254 mg/L | 0.0702 °e |
| mmol/L | 1 mmol/L = 100.09 mg/L | 0.00999 mmol/L |
Các dòng ví dụ
| mg/L theo CaCO3 | gpg | °dH | °f | °e | mmol/L |
|---|---|---|---|---|---|
| 60 | 3.505 | 3.362 | 6.0 | 4.209 | 0.599 |
| 120 | 7.010 | 6.724 | 12.0 | 8.419 | 1.199 |
| 180 | 10.515 | 10.085 | 18.0 | 12.628 | 1.798 |
| 300 | 17.525 | 16.808 | 30.0 | 21.047 | 2.997 |
Để chuyển đổi, chia giá trị mg/L cho hệ số ở cột thứ hai (ví dụ, \(120 \div 17.118 = 7.010\) gpg). Định nghĩa grain Mỹ (1 grain = 64.8 mg trên gallon Mỹ) là định nghĩa được sử dụng ở đây.
Hằng số và hệ số chuyển đổi được sử dụng
| Hằng số | Giá trị | Đơn vị | Cách xác định / cách sử dụng |
|---|---|---|---|
| Khối lượng mol của CaCO3 | 100.09 | g/mol | Hợp chất tham chiếu; độ cứng được biểu thị bằng lượng CaCO3 tương đương |
| Khối lượng mol của Ca | 40.078 | g/mol | Khối lượng nguyên tử của canxi |
| Khối lượng mol của Mg | 24.305 | g/mol | Khối lượng nguyên tử của magie |
| Hệ số canxi | 2.497 | mg CaCO3 trên mg Ca | \(100.09 \div 40.078 = 2.497\); một mol Ca tương ứng với một mol CaCO3 |
| Hệ số magie | 4.118 | mg CaCO3 trên mg Mg | \(100.09 \div 24.305 = 4.118\); một mol Mg tương ứng với một mol CaCO3 |
| Hệ số chuyển đổi grain | 17.118 | mg/L trên gpg | 1 grain Mỹ = 64.79891 mg; 1 gallon Mỹ = 3.78541 L; \(64.79891 \div 3.78541 \approx 17.118\) |
Do đó, tổng độ cứng là:
$$\text{Độ cứng (mg/L theo CaCO}_3\text{)} = 2.497 \times \text{Ca (mg/L)} + 4.118 \times \text{Mg (mg/L)}$$
Ví dụ: nước có 40 mg/L canxi và 10 mg/L magie cho \(2.497 \times 40 + 4.118 \times 10 = 99.88 + 41.18 = \)141.06 mg/L theo CaCO3, tương đương khoảng \(141.06 \div 17.118 = 8.24\) gpg.
Câu hỏi thường gặp
Thế nào được coi là nước cứng? Một thang phân loại phổ biến: dưới 60 mg/L là nước mềm, 60–120 là cứng vừa, 120–180 là cứng, và trên 180 mg/L là rất cứng.
Nước cứng có hại cho sức khỏe không? Không. Nước cứng không gây hại cho sức khỏe, thậm chí còn bổ sung canxi và magie cho cơ thể; nhược điểm chính chỉ là đóng cặn và làm xà phòng khó tạo bọt.
Làm sao để đổi ppm sang grain trên gallon? Hãy chia giá trị mg/L (ppm) cho 17,118. Như vậy 171,18 mg/L đúng bằng 10 gpg.