Công cụ tính giá trị tương đương theo lạm phát là gì?
Công cụ này cho bạn biết hôm nay cần bao nhiêu tiền để có được sức mua tương đương với một khoản tiền ở thời điểm trong quá khứ. Cách tính dựa trên việc so sánh hai mức Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) — chỉ số tại thời điểm có khoản tiền gốc và chỉ số ở hiện tại. Vì CPI đo mức giá trung bình của một "giỏ" hàng hóa và dịch vụ, nên tỷ lệ giữa hai chỉ số này phản ánh tổng thể mức giá đã thay đổi bao nhiêu.
Cách sử dụng
Bạn nhập số tiền gốc, CPI của thời điểm bắt đầu (CPI Lúc Đó) và CPI của thời điểm hiện tại hoặc mục tiêu (CPI Hiện Tại). Công cụ sẽ trả về giá trị tương đương, mức tăng giá trị và tổng mức lạm phát giữa hai mốc thời gian. Số liệu CPI do các cơ quan thống kê quốc gia công bố (ví dụ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ — BLS, hay Tổng cục Thống kê Việt Nam — GSO), vì vậy bạn có thể dùng chỉ số của bất kỳ quốc gia nào, miễn là cả hai giá trị lấy từ cùng một chuỗi số liệu.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi là $$\text{Giá trị tương đương} = \text{Số tiền} \times \frac{\text{CPI}_{\text{hiện tại}}}{\text{CPI}_{\text{lúc đó}}}$$. Nếu giá cả tăng gấp đôi, tỷ lệ bằng \(2\) và giá trị tương đương của khoản tiền cũng tăng gấp đôi. Tổng mức lạm phát chính là tỷ lệ đó trừ đi 1, biểu diễn dưới dạng phần trăm.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn có $100 khi CPI là 100, và hôm nay CPI là 310. Giá trị tương đương sẽ là $$100 \times \frac{310}{100} = \$310$$ Nghĩa là $100 ngày xưa có cùng sức mua với $310 hôm nay — tổng mức lạm phát là 210%.
Câu hỏi thường gặp
Tìm số liệu CPI ở đâu? Các trang web thống kê của chính phủ công bố bảng CPI theo tháng và theo năm; bạn hãy dùng mức chỉ số (không phải tỷ lệ phần trăm thay đổi) cho mỗi thời kỳ.
Dùng chuỗi CPI nào có quan trọng không? Có — phải nhất quán. Cả hai con số đều phải lấy từ cùng một chỉ số (ví dụ CPI-U của Hoa Kỳ) thì tỷ lệ mới có ý nghĩa.
Cái này có giống lương hay lợi nhuận đầu tư không? Không. Công cụ chỉ thể hiện sự tương đương về mức giá; nó không bao gồm lãi suất, mức tăng lương hay tăng trưởng đầu tư.