Máy Tính Mẫu Số Chung Nhỏ Nhất (MSC)

Máy Tính Mẫu Số Chung Nhỏ Nhất (MSC)

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

LCD=lcm(d1,d2,…,dn)\text{LCD} = \operatorname{lcm}\left(d_1, d_2, \dots, d_n\right)
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

LCD = 24

Mẫu số chung nhỏ nhất

Báo lỗi nội dung trang này

Máy Tính MSC Làm Được Gì?

Máy Tính MSC giúp bạn tìm mẫu số chung nhỏ nhất của một nhóm phân số — tức là số nhỏ nhất mà tất cả các mẫu số đều chia hết. Đây chính là giá trị bạn cần để cộng, trừ hoặc so sánh các phân số, vì mọi phân số đều phải có cùng mẫu số thì phép tính mới thực hiện được. Bạn có thể nhập phân số thông thường như 1/4, số nguyên như 5, hoặc nhiều giá trị cùng lúc.

Cách Sử Dụng

Hãy gõ các phân số vào ô nhập liệu, mỗi giá trị cách nhau bằng dấu phẩy, ví dụ: 1/4, 3/8, 5/6. Máy tính sẽ đọc nội dung, tách ra theo dấu phẩy, loại bỏ khoảng trắng thừa và chỉ giữ lại những giá trị đúng định dạng a/b (phân số) hoặc c (số nguyên). Những phần không hợp lệ sẽ bị bỏ qua, nên dù có gõ nhầm vài ký tự lạ thì kết quả vẫn không bị lỗi.

  • Phân số: nhập theo dạng tử số/mẫu số — chỉ phần mẫu số được dùng để tính.
  • Số nguyên: được xem như có mẫu số bằng 1.
  • Dấu phân cách: luôn là dấu phẩy giữa các giá trị.

Giải Thích Công Thức

MSC thực chất chính là bội chung nhỏ nhất (BCNN) của tất cả các mẫu số. Máy tính lấy ra mẫu số của từng giá trị (dùng 1 cho số nguyên), rồi ghép chúng lại theo từng cặp:

$$\operatorname{BCNN}(a, b, c) = \operatorname{BCNN}(\operatorname{BCNN}(a, b), c)$$

BCNN của hai số được tính từ ước chung lớn nhất của chúng:

$$\operatorname{BCNN}(a, b) = \frac{a \times b}{\operatorname{ƯCLN}(a, b)}$$
Quảng cáo
Hai mẫu số phân số dẫn đến mẫu số chung nhỏ nhất thông qua bội chung nhỏ nhất
Mẫu số chung nhỏ nhất của các phân số là bội chung nhỏ nhất của các mẫu số.

Ví Dụ Minh Họa

Giả sử bạn nhập 1/4, 3/8, 5/6. Các mẫu số là 4, 8 và 6.

  • \(\operatorname{BCNN}(4, 8) = 8\)
  • \(\operatorname{BCNN}(8, 6) = \dfrac{8 \times 6}{\operatorname{ƯCLN}(8, 6)} = \dfrac{48}{2} = 24\)

Vậy mẫu số chung nhỏ nhất là 24. Khi đó bạn có thể viết lại các phân số thành 6/24, 9/24 và 20/24 để cộng hoặc so sánh chúng dễ dàng.

Hai phân số được viết lại với mẫu số chung bằng các thừa số nhân
Mỗi phân số được điều chỉnh để tất cả có chung mẫu số.

Thêm các ví dụ minh họa

Mỗi ví dụ dưới đây tìm mẫu số chung nhỏ nhất (\(\text{MSCNN}\)) bằng bội chung nhỏ nhất (BCNN) của các mẫu số. Sau đó, viết lại mọi phân số theo MSCNN bằng cách nhân cả tử số và mẫu số với cùng một thừa số, \(\text{MSCNN} \div d\).

Ví dụ 1: Các mẫu số nguyên tố cùng nhau (2/3 và 4/5)

  1. Các mẫu số là 3 và 5.
  2. 3 và 5 không có ước chung nào khác 1, nên \(\gcd(3, 5) = 1\).
  3. Khi ƯCLN bằng 1, BCNN chính là tích của hai số: $$\operatorname{lcm}(3, 5) = \frac{3 \times 5}{\gcd(3,5)} = \frac{15}{1} = 15$$
  4. MSCNN = 15
  5. Viết lại từng phân số: $$\frac{2}{3} = \frac{2 \times 5}{3 \times 5} = \frac{10}{15}, \qquad \frac{4}{5} = \frac{4 \times 3}{5 \times 3} = \frac{12}{15}$$

Ví dụ 2: Một số nguyên kết hợp với phân số (3, 2/9 và 5/12)

  1. Viết số nguyên dưới dạng phân số với mẫu 1: \(3 = \frac{3}{1}\). Các mẫu số là 1, 9 và 12.
  2. Mẫu số bằng 1 không bao giờ làm thay đổi BCNN, vì \(\operatorname{lcm}(1, n) = n\).
  3. Tìm \(\operatorname{lcm}(9, 12)\). Vì \(\gcd(9, 12) = 3\): $$\operatorname{lcm}(9, 12) = \frac{9 \times 12}{3} = \frac{108}{3} = 36$$
  4. MSCNN = 36
  5. Viết lại từng số hạng: $$\frac{3}{1} = \frac{3 \times 36}{1 \times 36} = \frac{108}{36}, \qquad \frac{2}{9} = \frac{2 \times 4}{9 \times 4} = \frac{8}{36}, \qquad \frac{5}{12} = \frac{5 \times 3}{12 \times 3} = \frac{15}{36}$$

Ví dụ 3: Bốn phân số (1/6, 3/10, 7/15 và 1/4)

Với nhiều hơn hai mẫu số, áp dụng BCNN lần lượt từng cặp hai số, và mang kết quả đang có sang bước tiếp theo.

  1. Các mẫu số là 6, 10, 15 và 4.
  2. \(\gcd(6, 10) = 2\), nên \(\operatorname{lcm}(6, 10) = \frac{6 \times 10}{2} = \frac{60}{2} = 30\).
  3. \(\gcd(30, 15) = 15\), nên \(\operatorname{lcm}(30, 15) = \frac{30 \times 15}{15} = \frac{450}{15} = 30\). Vì 15 đã chia hết 30, kết quả giữ nguyên.
  4. \(\gcd(30, 4) = 2\), nên \(\operatorname{lcm}(30, 4) = \frac{30 \times 4}{2} = \frac{120}{2} = 60\).
  5. MSCNN = 60
  6. Viết lại từng phân số: $$\frac{1}{6} = \frac{1 \times 10}{6 \times 10} = \frac{10}{60}, \quad \frac{3}{10} = \frac{3 \times 6}{10 \times 6} = \frac{18}{60}, \quad \frac{7}{15} = \frac{7 \times 4}{15 \times 4} = \frac{28}{60}, \quad \frac{1}{4} = \frac{1 \times 15}{4 \times 15} = \frac{15}{60}$$
Phân số Mẫu số MSCNN Viết lại theo MSCNN
2/3, 4/5 3, 5 15 10/15, 12/15
3, 2/9, 5/12 1, 9, 12 36 108/36, 8/36, 15/36
1/6, 3/10, 7/15, 1/4 6, 10, 15, 4 60 10/60, 18/60, 28/60, 15/60
Quảng cáo

Cách tìm MSCNN bằng tay (phương pháp phân tích thừa số nguyên tố)

MSCNN là số nhỏ nhất mà mọi mẫu số đều chia hết. Phân tích thừa số nguyên tố giúp tìm trực tiếp số này. Ví dụ dưới đây dùng các mẫu số 4, 8 và 6.

  1. Liệt kê các mẫu số. Viết số nguyên dưới dạng phân số với mẫu 1. Với hỗn số, trước tiên đổi sang phân số không thực sự; mẫu số giữ nguyên. Ở đây các mẫu số là 4, 8 và 6.
  2. Phân tích mỗi mẫu số thành thừa số nguyên tố. $$4 = 2^2, \qquad 8 = 2^3, \qquad 6 = 2 \times 3$$
  3. Với mỗi số nguyên tố, lấy lũy thừa cao nhất xuất hiện. Số 2 xuất hiện dưới dạng \(2^2\), \(2^3\) và \(2^1\), nên lũy thừa cao nhất là \(2^3\). Số 3 chỉ xuất hiện dưới dạng \(3^1\).
  4. Nhân các lũy thừa cao nhất lại với nhau. $$\text{MSCNN} = 2^3 \times 3 = 8 \times 3 = 24$$ Kết quả là 24, cùng đáp số với ví dụ trước.
  5. Điều chỉnh lại từng tử số. Nhân mỗi tử số với \(\text{MSCNN} \div \text{mẫu số}\). Ví dụ, với 1/4, 3/8 và 5/6: $$\frac{1}{4} = \frac{1 \times 6}{24} = \frac{6}{24}, \qquad \frac{3}{8} = \frac{3 \times 3}{24} = \frac{9}{24}, \qquad \frac{5}{6} = \frac{5 \times 4}{24} = \frac{20}{24}$$

Cách khác: phương pháp a × b / ƯCLN với thuật toán Euclid

Với hai mẫu số, \(\operatorname{lcm}(a, b) = \frac{a \times b}{\gcd(a, b)}\). Thuật toán Euclid giúp tìm ƯCLN nhanh chóng. Chia số lớn cho số nhỏ, thay cặp số bằng số nhỏ và số dư, rồi lặp lại cho đến khi số dư bằng 0. Số dư khác 0 cuối cùng chính là ƯCLN. Với 8 và 6:

$$8 = 1 \times 6 + 2, \qquad 6 = 3 \times 2 + 0 \;\Rightarrow\; \gcd(8, 6) = 2$$$$\operatorname{lcm}(8, 6) = \frac{8 \times 6}{2} = \frac{48}{2} = 24$$

Sau đó kết hợp với mẫu số còn lại là 4. Vì \(\gcd(24, 4) = 4\), nên \(\operatorname{lcm}(24, 4) = \frac{24 \times 4}{4} = 24\), do đó MSCNN vẫn là 24. Với ba mẫu số trở lên, tiếp tục áp dụng công thức theo từng cặp với kết quả đang có.

Câu Hỏi Thường Gặp

Tử số có ảnh hưởng đến MSC không? Không. MSC chỉ phụ thuộc vào mẫu số, nên máy tính chỉ sử dụng phần nằm sau dấu gạch chéo.

Nếu tôi nhập một số nguyên như 5 thì sao? Số nguyên được xem như 5/1, tức là có mẫu số bằng 1, và mẫu số 1 không bao giờ làm thay đổi BCNN.

MSC có giống với BCNN không? Đúng vậy — mẫu số chung nhỏ nhất của một nhóm phân số chính là bội chung nhỏ nhất của các mẫu số đó.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê